Kỹ thuật tưới nước cho cà phê
Trước hết người trồng cà phê cần nắm chắc một số đặc điểm của cây trồng: mỗi khi mùa mưa kết thúc, quả cà phê trên cây đã chắc và chín thì nhịp độ sinh trưởng cây cà phê chậm lại. Các quá trình hút nước và tiếp nhận chất dinh dưỡng hạn chế dần đến mức thấp nhất. Lúc này trong nội tại cây cà phê có sự trao đổi chất để phân hóa mầm hoa. Khi mầm hoa đã thành thục vào khoảng tháng 2 hàng năm thì quá trình ra hoa tự nhiên bắt đầu. Cây chỉ cần một lượng mưa nhỏ từ 5-7 mm thì vài ngày sau cà phê sẽ trổ hoa. Thường những trận mưa đầu mùa lượng nước ít và sau đó trời tiếp tục nắng, nếu chỉ dừng lại ở lượng nước như vậy, cà phê chưa đủ sức ra hoa mà sẽ bị khô, lá cành chết rụng dần thành trơ trụi.
Do vậy, người trồng cà phê cần có sự chuẩn bị nước tưới bồi theo các trận mưa và nếu tưới đậm, cây cà phê sẽ phát dục hoàn toàn, năng suất sẽ cao hơn. Trước mỗi mùa tưới, nghĩa là sau khi thu hoạch trái xong, phải tiến hành ngay công việc tạo hình, sửa tỉa cành. Các cành không có hiệu quả phải cắt bỏ để tập trung nước và chất dinh dưỡng cho các cây còn lại.
Sau đó, làm bồn và làm cỏ. Làm bồn xung quanh gốc ngoài tác dụng giữ nước khi tưới còn có mục đích bón phân không bị trôi rữa nếu gặp mưa to. Khi làm bồn, cũng kết hợp bón phân hữu cơ, phân chuồng. Tỉa cành nhằm tránh giao cành giữa các cây làm hạn chế lượng ánh sáng mặt trời chiếi xuống vườn dễ sinh bệnh. Gom hết các cành, lá bị bịnh, bị khô đưa ra khỏi vườn đốt. Tránh đốt gần gốc cây ảnh hưởng đến cà phê.
Tất cả các khâu nói trên đều cần thực hiện nhằm thúc đẩy quá trình sinh trưởng sinh thực, làm cho cà phê có điều kiện phân hóa mầm hoa sớm và đầy đủ hơn. Ở tỉnh Daklak và vùng phụ cận, cà phê ra hoa thường vào khoảng 5-10 tháng 2, tùy thời tiết hàng năm mà có thể xê dịch ít ngày. Vì vậy thời gian tưới nước trước sau thời điểm trên là hiệu quả nhất.
Thực tế cho thấy, nếu vườn cà phê có hàng cây chắn gió tốt và mỗi gốc được làm bồn đúng kỹ thuật thì có thể 5-7 ngày mới tưới một lần. Mỗi lần tưới nên theo dõi mầm hoa. Lúc mầm hoa nhú dài khoảng 10mm là tưới hiệu quả nhất. Về lượng nước, lần tưới đầu mùa nên tưới đậm: khoảng 600 lít/gốc. Các lần sau hạ xuống dần còn 400-300 lít/gốc (hố), cách 10-15 ngày tưới 1 lần.
Có hai cách tưới, tưới phun bằng béc và tưới dí bằng ống. Tưới phun cần bố trí béc hợp lý, không để sót vườn không tưới được và đủ nước, thường là đất phải thấm nước được từ 20cm trở lên. Tưới dí, lượng nước tập trung hơn nhưng dễ bị xói lở. Khi tưới cần lót rác hoặc vật cản ở đầu vòi nước ra để tránh nước xâm thực xói bồn và ảnh hưởng rễ cây.
Nguồn: Khoa học phổ thông, 1996, số 308
