Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 02/06/2009 15:52 (GMT+7)

Kết hợp Đông y & Tây y còn nhiều thách thức

Để có một nền y tế phát triển đặc thù của Việt Nam, việc kết hợp 2 nền y học là một yêu cầu cấp bách và chính đáng, đã được nhà nước đề ra từ lâu trong những chính sách quốc gia về y tế. Tuy vậy, đến nay kết quả vẫn còn rất nghèo nàn vì nhiều lý do như nhân lực, phương pháp chẩn đoán và điều trị khác nhau, xuất phát từ những hệ thống lý luận khác nhau…

Vấn đề kết hợp trong chẩn đoán

Hệ thống chẩn đoán của y học hiện đại gồm lâm sàng (nhìn, sờ, gõ, nghe) và cận lâm sàng (xét nghiệm, chụp X quang, siêu âm, nội soi, CT Scanner, MRI…). Có những bệnh lý chỉ cần khám lâm sàng cũng có thể chẩn đoán chính xác, nhưng phần lớn đều cần làm thêm cận lâm sàng để chắc chắn hơn. Các phương pháp cận lâm sàng ngày càng được phát triển và đã phát huy thế mạnh không thể chối cãi trong việc xác định bệnh.

Trong khi đó, y học cổ truyền chủ yếu dựa vào khám lâm sàng để định bệnh gồm có vọng (nhìn), văn (nghe, ngửi), vấn (hỏi bệnh) và thiết (sờ, nắn, bắt mạch). Hệ thống chẩn đoán này mặc dù vẫn còn nguyên giá trị nhưng không phải ai cũng có thể lĩnh hội hết những tinh hoa của nó. Do đó, các thầy thuốc y học cổ truyền ngày càng dựa vào các phương pháp chẩn đoán y học hiện đại rồi đưa ra phép điều trị theo y học cổ truyền. Đây là một sự kết hợp khập khiễng vì có những bệnh lý theo y học hiện đại không thể tuỳ tiện diễn giải theo y học cổ truyền, do lẽ chúng vốn dĩ xuất phát từ những cơ sở lý luận khác nhau.

Chẩn đoán y học cổ truyền không đưa đến kết luận là một bệnh danh cụ thể mà chỉ là chứng trạng,do đó, các phương pháp điều trị đưa ra hoàn toàn dựa trên lý luận đó. Y học cổ truyền gọi đây là “ biện chứng luận trị”. Trong khi hầu hết các kết luận chẩn đoán của y học hiện đại đều là những bệnh lý có danh pháp rõ ràng.

Vấn đề kết hợp trong điều trị

Y học cổ truyền có thế mạnh trong việc điều trị các bệnh mạn tính, các chứng bệnh đau nhức, các loại bệnh lý chức năng (không có tổn thương thực thể)… Ngược lại, các bệnh nhiễm trùng nặng, các trường hợp hôn mê, các bệnh cấp cứu, hoặc có chỉ định điều trị bằng phẫu thuật, thủ thuật… thì phải được can thiệp bằng y học hiện đại. Từ đó, khuynh hướng hiện nay thường điều trị bằng các phương pháp y học hiện đại trong những bệnh lý cấp tính, cấp cứu, phẫu thuật… sau đó, áp dụng y học cổ truyền cho việc điều trị và chăm sóc các biến chứng, di chứng, bệnh diễn tiến mạn tính hoặc phục hồi sức khoẻ sau bệnh. Tuy rằng đây là một hướng đi đúng, ít nhất là trong hoàn cảnh hiện nay, nhưng vẫn bộc lộ nhiều hạn chế so với sự phát triển của y học và các hiểu biết mới về cơ chế sinh lý, bệnh lý.

Ví dụ, trước đây, người ta tin rằng có thể điều trị bệnh lý dạ dày - tá tràng hiệu quả chỉ bằng thuốc y học cổ truyền (với các dược liệu có tác dụng băng niêm mạc, chống tăng tiết axit…). Nhưng từ khi phát hiện ra vai trò gây bệnh của vi khuẩn Helicobacter pyloritrong bệnh lý này, WHO bắt buộc phải thay đổi phác đồ điều trị khi đưa thêm vào các loại kháng sinh bên cạnh các thuốc truyền thống.

Sắc thuốc theo phương pháp hiện đại Một kiểu điều trị kết hợp phổ biến hiện nay thường gặp trong các khoa y học cổ truyền trong bệnh viện đa khoa và ngay cả trong các bệnh viện y học cổ truyền và y học hiện đại trong cùng một toa. Cách kê toa này đòi hỏi người thầy thuốc phải nắm vững nguyên tắc cơ bản là các thuốc trong cùng một toa không được làm giảm tác dụng của nhau, không làm tăng độc tố của thuốc kia, không gây ra tác dụng phụ… Vấn đề đặt ra là không phải thầy thuốc nào (ngay cả thầy thuốc y học cổ truyền) cũng am hiểu hết thành phần và tác dụng phụ của thuốc y học cổ truyền, nhất là thuốc thang (có nhiều loại dược liệu có thành phần hoá học khác nhau), nên khó có thể tránh được sự tương kỵ giữa thuốc y học cổ truyền và y học hiện đại, thậm chí gây ra những tác động xấu trên chính cơ thể bệnh lý. Các biến chứng thường gặp là suy gan, suy thận…

Vấn đề nhân lực

Theo một thống kê của WHO và Viện Y học cổ truyền Việt Nam, nước ta có 30% số bệnh nhân điều trị bằng y học cổ truyền trong hệ thống y tế nhà nước, nhưng nhân lực y học cổ truyền chỉ chiếm 3,63% nhân lực toàn ngành y tế. Nhân lực đang công tác trong ngành y học cổ truyền hiện nay được đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau.

- Phần lớn là các thầy thuốc kiểu “cha truyền con nối”, sau này được tổ chức đào tạo chuẩn tại các Viện và Trường y học cổ truyền, được cấp bằng “Lương y quốc gia”. Các vị lương y này có kiến thức về y học hoặc dược học cổ truyền, hầu hết mở phòng khám và/ hoặc nhà thuốc Đông y tư nhân.

- Một nguồn đào tạo chủ yếu khác là từ các trường Đại học Y Dược, trước đây lấy từ các sinh viên y khoa năm thứ 5 rồi học tiếp năm cuối chuyên ngành y học cổ truyền, tốt nghiệp với tấm bằng ghi rõ “Bác sĩ chuyên khoa y học cổ truyền”.

- Một số khá lớn bác sĩ đa khoa nhưng công tác tại các cơ sở chuyên khoa y học cổ truyền. Các bác sĩ này có kiến thức y học hiện đại khá vững vàng nhưng kiến thức về y học cổ truyền chỉ dừng lại ở mức biết được vài chục huyệt châm cứu, vài cây thuốc, vài danh xưng bệnh lý theo y học cổ truyền… học được từ năm thứ 4, thứ 5.

Với nguồn nhân lực như vậy, nên việc khám chữa bệnh kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại vẫn chưa có gì khởi sắc.

- Vài năm trở lại đây, đã có những tín hiệu đáng mừng từ việc thành lập Khoa Y học cổ truyền của Đại học Y Dược TPHCM và việc thành lập Học viện Y học cổ trường Việt Nam đầu tiên tại tỉnh Hà Tây. Đã có những lớp đầu tiên ra trường nhưng xem ra vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu vì số lượng còn ít, một số không muốn công tác trong ngành y học cổ truyền, tìm cách học thêm một chuyên khoa để chuyển sang công tác ở môi trường khác.

- Một cán bộ của Học viện Y học cổ truyền Việt Nam đã tính rằng với tốc độ đào tạo như hiện nay thì phải cần ít nhất 15 năm nữa mới có đủ nhân lực cho nhu cầu hiện tại với điều kiện các hệ thống đào tạo tại Hà Nội, TPHCM và Hà Tây làm việc cật lực.

- Một vấn đề không kém phần quan trọng là kinh phí. Tính trung bình có khoảng 30% người dân khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền (WHO) nhưng chỉ có khoảng 3% kinh phí của ngành y tế dành cho y học cổ truyền, còn 97% kinh phí còn lại phân bổ cho y học hiện đại.

- Tính an toàn và hiệu quả điều trị chưa cao, chất lượng thuốc chưa ổn định, khó bảo quản, dễ bị kẻ xấu lợi dụng pha trộn thêm tân dược… đã làm uy tín của thuốc y học cổ truyền giảm sút rất nhiều, gây tâm lý ngán ngại đối với các thầy thuốc y học hiện đại có ý muốn kết hợp y học cổ truyền trong điều trị…

Sau gần 5 năm thực hiện Chính sách quốc gia về y học cổ truyền, cả nước đã có khoảng gần 60 bệnh viện y học cổ truyền, hầu hết các bệnh viện đa khoa cấp tỉnh có khoa hoặc tổ y học cổ truyền bên cạnh khoảng 10.000 cơ sở hành nghề y học cổ truyền tư nhân. Nhưng nhìn chung, 2 nền y học cổ truyền và y học hiện đại vẫn cùng nhau tiến song song theo kiểu “đường ai nấy đi” chứ chưa thể gặp nhau, chưa thể tìm ra một tiếng nói chung để xây dựng một nền y học phục vụ cho người Việt Nam . Một câu hỏi đặt ra là nên chăng chúng ta tìm cách hiện đại hoá y học cổ truyền bằng các phương tiện chẩn đoán và điều trị hiện đại hơn là cố tìm cách kết hợp 2 nền y học có xuất phát từ cơ sở lý luận khác nhau. Câu hỏi này vẫn chưa có lời giải đáp.

Sắc thuốc theo phương pháp hiện đại

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.