Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ bảy, 12/08/2006 00:10 (GMT+7)

Hầm biogas… ông Gặp

Nhà nghiên cứu lớp 2

Sinh năm 1942, trong một gia đình thuần nông huyện Phú Vang, Thừa Thiên Huế, nhà nghèo nên ông Gặp không có điều kiện đi học, chỉ theo được hết hớp 2 thì phải bỏ ngang và phụ giúp gia đình mưu sinh. Làm nông, thợ điện, phụ hồ, phu khuân vác… tất cả ông đã từng trải qua.

Cuộc sống khắc khổ đã khiến ông già hơn nhiều so với tuổi. Hiện nay ông Trương Gặp là Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng năng lượng sinh học, trực thuộc Liên hiệp các hội KH & KT Đà Nẵng. TS Đoàn Ngọc Đấu - Chủ tịch Liên hiệp hội cho biết: “Mặc dù mới học hết lớp 2, nhưng kinh nghiệm, sự hiểu biết và cống hiến trong lĩnh vực năng lượng sinh học, cụ thể là biogas thì ông là bậc thầy”. Trung tâm của ông đã đón nhận nhiều sinh viên đến từ các trường đại học trong nước và cả sinh viên Pháp đến làm việc, học tập và nghiên cứu về năng lượng biogas mà ông là một trong những người hướng dẫn trực tiếp.

Hầm biogas theo thiết kế của ông Gặp đang được xây dựng tại một trại chăn nuôi

Hầm biogas theo thiết kế của ông Gặp đang được xây dựng tại một trại chăn nuôi

Từ bật lửa gas đến hầm biogas

Năm 1980, khi đang làm nhân viên phục vụ cho khách sạn Đà Nẵng, một lần ông Gặp được trả công một chiếc bật lửa gas sau một ngày giúp chuyên gia nước ngoài đánh cờ giải trí. Ông nhớ lại: “Hồi nớ nghèo quá mình định bán cái bật lửa rồi mua gạo nuôi con. Từ ngọn lửa xanh của chiếc bật lửa gas lại liên tưởng đến ngọn lửa xanh của mô hình biogas mà có lần mình đã nhìn thấy”. Chiếc bật lửa đã đánh thức sự khao khát khám phá khoa học trong ông và từ đó ông Gặp bắt tay vào nghiên cứu xây dựng hầm biogas theo cách của riêng mình. Mô hình hầm biogas thời bấy giờ rất nhiều nhược điểm như: mùi hôi, vận hành, sử dụng khó khăn và rất mất vệ sinh… Lọc lại tất cả ký ức và kiến thức góp nhặt được trong suốt thời gian lăn lộn kiếm sống, ông đã khắc phục được các nhược điểm ấy của hầm biogas.

Hầm biogas… ông Gặp

Với kết cấu gồm ba phần được nối với nhau theo thứ tự. Phần thứ nhất là bể lắng cát, phần thứ hai là bể phân huỷ, phần thứ ba là bể áp suất. Bể lắng cát nhằm hạn chế các chất thải không cầnthiết và tránh giảm nhiệt độ trong bể phân huỷ khi dội nước ảnh hưởng không tốt đến quá trình sinh khí và chất lương khí đốt. Hơn nữa bể lắng cát còn hạn chế lượng chất thải nặng làm đầy bể. Bể phânhuỷ được thiết kế có hình dạng như mương nước với nhiều vách ngăn đứng và nắp mái vòm nhằm duy trì nhiệt độ trong bể được ổn định, kéo dài thời gian sinh khí đốt và đặc biệt nữa là có thể dễ dàng sửdụng và bảo dưỡng. Bể áp suất có thể thay đổi chiều cao mức nước dễ dàng trong khi làm vệ sinh và điều chỉnh áp lực khí. Một ưu điểm lớn của hầm biogas của ông Gặp là khả năng phá váng sau thời giansử dụng hầm một cách tự động và triệt để nhờ mái vòm của bể phân huỷ. Theo ông, để xây dựng một hầm có thể tích 6m 3chỉ cần đầu tư khoảng 3,8 triệu đồng. Ông Gặp cũng đã biên soạn tài liệuhướng dẫn vận hành an toàn hầm biogas giúp người dân có thể sử dụng dễ dàng và an toàn.

“Ngó như ri chớ tui đố anh mang về làm được đó” - vừa nói ông Gặp vừa đưa cho tôi xem bản vẽ thiết kế hầm biogas mà ông đang triển khai cho một trại chăn nuôi. “Để thi công hầm biogas hiệu quả và đảm bảo chất lượng không chỉ đơn thuần về mặt xây dựng mà còn phải biết mục đích, đặc điểm, quy mô của cơ sở đó như: nuôi con gì, cho ăn ra sao… để thiết kế cho phù hợp”. Nếu làm cho cơ sở giết mổ thì phải xây dựng và tính toán khác. Nếu trang trại chăn nuôi thì khác. Nuôi trâu, bò, lợn, gà thì càng khác và cho ăn bằng thức ăn gì thì cũng khác. Nhiều người đã “mượn tạm” mô hình của ông để làm, nhưng rồi cũng phải tìm đến ông, vì không thể đảm bảo các tiêu chuẩn của hầm biogas.

Hiện ông Gặp đã chế tạo thành công bộ ván khuôn dùng để xây các nắp vòm hầm biogas.

Bây giờ hầm biogas ông Gặp đã trở thành thương hiệu quen thuộc của những người có nhu cầu xây dựng. Mặc dù chỉ là “tay ngang” trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, nhưng ông đã thành công và xứng đáng là tấm gương “vượt khó” để mọi người noi theo.

Nguồn: KH & ĐS, số 33 (1855), 24/4/2006, tr 3

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.