Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 25/09/2006 23:58 (GMT+7)

Giải mã bí mật vòng đeo cổ của Pharaoh Tutenchamon

Trong số hàng trăm hiện vật được phát hiện trong ngôi mộ của vị pharaoh Ai Cập Tutenchamon qua đời khoảng 3.300 năm trước, có một chiếc vòng cổ với hình trang sức là một con bọ hung (biểu tượng linh thiêng đối với người Ai Cập cổ đại). Nhà khoa học Howard Carter, người phát hiện ra ngôi mộ cổ, cho rằng những nghệ sĩ Ai Cập cổ đại đã tạo hình con bọ dài 2,5cm này bằng đá chancoxit màu vàng xanh (một biến thể của thạch anh).

Mười năm trước, một nhà khoáng chất học Italia tên là Vincenzo de Michele trong khi tham quan bảo tàng Cairo đã chú ý đến con bọ hung bằng đá này và ông quyết định nghiên cứu nó. Những thử nghiệm cho thấy, nhà khảo cổ học Howard Carter đã sai lầm. Con bọ hung không được làm từ chancoxit mà từ thuỷ tinh tự nhiên.

Thuỷ tinh đó từ đâu mà ra?

Vincenzo de Michele thấy rằng, thuỷ tinh để chế tạo con bọ hung đến từ vùng sa mạc có diện tích vài ngàn kilômét vuông, cách thủ đô Cairo khoảng 800 km về phía tây nam, gần biên giới Libi. Cái gọi là thuỷ tinh sa mạc ở Libi được biết đến khá lâu. Năm 1932, nhà địa chất học người Anh Patric Clayton đã nhìn thấy nó. Ngày nay có thể mua thuỷ tinh sa mạc ở Libi qua internet, giống như mua bán đồ trang sức vậy. Sau phát hiện của de Michele, nhiều nhà khoa học đã quan tâm đến thứ thuỷ tinh bí ẩn này.

Thuỷ tinh sa mạc Libi là thuỷ tinh silic tự nhiên sạch nhất trên hành tinh. Nó có những đặc tính khác thường. Nó nóng chảy ở nhiệt độ 1700 độ C, nghĩa là có nhiệt độ nóng chảy cao hơn thuỷ tinh thường 500 độ. Cách đây vài năm, nhà hoá địa chất Peter Horn đã nhận xét với tạp chí “New Scientist” như sau: “Thứ thuỷ tinh này có tính chất gần như thuỷ tinh được tạo thành nhờ công nghệ cao. Có thể nung nó nóng đỏ rồi ném vào nước lạnh mà nó không bị huỷ hoại”.

Các nhà khoa học đã xác định được rằng thứ thuỷ tinh này hình thành cách đây khoảng 28,5 triệu năm do cát bị nóng chảy ở nhiệt độ rất cao. Nhiệt độ này chỉ có thể đạt tới khi xảy ra vụ va chạm của thiên thạch với trái đất. Tuy nhiên, ở đây có hai nghi vấn. Tại địa bàn có thể tìm thấy thuỷ tinh sa mạc lại không có bất kỳ dấu vết gì chứng tỏ có sự va chạm của thiên thạch.

Cát bị nung chảy

Trước hiện tượng bí ẩn này, xuất hiện nhiều cách giải thích, trong đó có giả thuyết cho rằng thuỷ tinh sa mạc hình thành do kết quả của vụ nổ bom nguyên tử của nền văn minh ngoài trái đất nào đó!

Lời giải thích khả dĩ nhất thuộc về hai nhà khoa học Mỹ: John Wasson (trường ĐH California – Los Angeles) và Mark Boslough (Phòng thí nghiệm Sandia National - New Mexico). Theo họ, khi một thiên thạch rơi vào tầng khí quyển trái đất, nó sẽ biến thành một quả cầu lửa lao rất nhanh với sức nóng ngang với sức nóng bề mặt mặt trời. Khi quả cầu lửa nổ tung trên sa mạc, nhiệt độ 1800 độ C sẽ làm cát nóng bỏng chảy như sáp vậy. Sau khi cát nguội đi sẽ hình thành nên thuỷ tinh tự nhiên.

Boslough đã khẳng định giả thuyết của mình bằng mô hình trên máy tính. Mô hình này cho thấy vụ nổ làm chảy cát Ai Cập là do một thiên thạch đường kính khoảng 120m, bay với vận tốc 20km/s gây ra. Boslough ước tính, vụ nổ ở Ai Cập có công suất 10.000 lần lớn hơn so với những vụ nổ thử nghiệm vũ khí nguyên tử thời nay.

Khi nào thiên thạch lại va vào trái đất?

Vụ va chạm thiên thạch ở Ai Cập không phải là vụ duy nhất được các nhà khoa học biết đến. Nhà khoa học Wasson từng phát hiện những dấu vết một vụ nổ còn lớn hơn xảy ra cách đây 800.000 năm tại Đông Nam á. Một thiên thạch vỡ ra thành một vài quả cầu lửa. Dấu vết các vụ nổ trải rộng trên diện tích vài trăm ngàn kilômét vuông.
Nổi tiếng nhất là thiên thạch Tungun. Mùa hè năm 1908, một vụ nổ khổng lồ tại Syberia đã quật đổ toàn bộ cây cối (80 triệu cây) trên diện tích 2000 kilomet vuông. Tại đây, các nhà khoa học cũng đã phải mất hàng chục năm để tìm hiểu nguyên nhân của vụ va chạm.

Các nhà khoa học Mỹ cho rằng vụ va chạm như của thiên thạch Tungun có thể xảy ra một lần trong một trăm năm. Họ cũng lo ngại rằng quả cầu lửa do thiên thạch vỡ ra tạo thành có thể đe doạ trái đất, sự tàn phá là rất lớn. “Trong vùng ảnh hưởng, có thể sẽ không còn người nào sống sót” - Ông Wasson khẳng định như vậy.

Nguồn: Science, gdtd.com.vn, số 91, 01/08/2006

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.