Dinh dưỡng cho “cửa sổ tâm hồn”

Cần có một chế độ dinh dưỡng hợp lý cho đôi mắt

Trên cơ sở biết được về nguyên nhân gây lão hoá, hiện nay y học đang khuyến cáo cần có một chế độ dinh dưỡng hợp lý cho đôi mắt, để làm giảm sự thành lập các gốc tự do trong cơ thể (những sứ giả không mong muốn của sự lão hoá) và tăng các yếu tố chống gốc tự do (những hiệp sĩ bảo vệ cơ thể khỏi sự tàn phá của thời gian). Các gốc tự do là sản phẩm của hoạt động sống của chính các tế bào trong cơ thể, gốc tự do được sản sinh nhiều khi có rối loạn hoạt động của tế bào như trong các trường hợp bị viêm nhiễm, chấn thương (đụng dập tế bào), căng thẳng (stress), tiếp xúc với các yếu tố độc hại… chế độ dinh dưỡng hợp lý vừa đủ nhu cầu, không quá thừa calo sẽ giúp giảm chuyển hoá cơ bản, làm giảm sự sản sinh các gốc tự do.

Cho đến nay, có bốn đơn chất được khẳng định là góp phần bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm hại của các gốc tự do là beta-caroten, vitamin C, vitamin E và selen. Ngoài ra, còn có một số chất khác như các vitamin nhóm B, kẽm, đồng, các hợp chất polyphenol có trong rau quả, trà v.v…

Tóm lại, để đôi mắt được bảo vệ tốt khỏi các bệnh lý liên quan đến quá trình lão hoá như đục thuỷ tinh thể, thoái hoá võng mạc, thoái hoá hoàng điểm…, chúng ta cần chú ý hai yếu tố sau: chế độ dinh dưỡng ăn uống hợp lý, cân đối, phù hợp với nhu cầu, sử dụng đa dạng các loại thực phẩm, ăn nhiều rau quả tươi, chế biến đơn giản, tạo một cuộc sống cân bằng, sinh hoạt điều độ, giảm căng thẳng (stress), giảm tiếp xúc với các tác nhân gây hại của môi trường như ô nhiễm, rượu, thuốc lá…

Vai trò của vitamin A

Võng mạc có hai loại tế bào thị giác là tế bào hình que đảm nhận chức năng nhìn trong ánh sáng mờ, tế bào hình nón đảm nhận chức năng nhìn trong ánh sáng mạnh cũng như phân biệt màu sắc. Cấu trúc chất màu của hai loại tế bào này đều có sự hiện diện của vitamin A (rhodosine của tế bào hình que và iodopsine của tế bào nón). Nếu thiếu vitamin A, việc thành lập các chất màu giảm đi sẽ kéo theo giảm thị lực. Vitamin A có vai trò trong việc nuôi dưỡng, tái tạo các biểu mô của cơ thể kể cả biểu mô của giác mạc. Thiếu vitamin A dẫn đến tình trạng giác mạc bị khô, đục, nặng hơn, giác mạc sẽ bị phá huỷ toàn bộ.

Vitamin A là tên gọi chung của hai chất hoá học retinol và dehydroretinol. Các chất này có nhiều trong gan, lòng đỏ trứng, dầu gan cá, sữa mẹ - nhất là trong sữa non. Thức ăn thực vật không chứa vitamin A nhưng các loại rau quả màu vàng cam, màu xanh đậm có chứa beta-caroten khi vào trong cơ thể có thể được chuyển hoá thành vitamin A. Tuy nhiên tỉ lệ chuyển đổi này không cao nên nguồn cung cấp vitamin A tốt nhất vẫn là qua thức ăn nguồn gốc động vật.

Nhu cầu khuyến nghị hàng ngày của vitamin A thay đổi theo độ tuổi và tình trạng cơ thể. Cụ thể ở trẻ dưới 1 tuổi 350 – 400 mcg / ngày, tuổi thiếu niên và người trưởng thành 500 – 600 mcg / ngày; phụ nữ có thai 600 mcg / ngày, phụ nữ cho con bú trong 6 tháng đầu 850 mcg/ ngày ( nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam). Điều cần lưu ý khi sử dụng các thức ăn giàu vitamin A là phải kèm theo chất béo để gia tăng sự hấp thu vitamin A tại ruột…