Văn hóa là sức mạnh nội sinh, nền tảng tinh thần và động lực tăng trưởng

Chiều 27/12 tại Trụ sở Chính phủ, dự Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025, nhiệm kỳ 2021-2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị: tập trung phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, để văn hóa thấm sâu vào đời sống xã hội, thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc và nguồn lực nội sinh cho phát triển.

Hội nghị được trực tuyến đến hơn 3.355 điểm cầu, đến toàn thể đội ngũ công chức văn hóa - xã hội cấp xã.

Năm 2025 và nhiệm kỳ 2021-2025 đánh dấu sự thay đổi lớn trong nhận thức của các cấp, các ngành về văn hóa theo hướng sâu sắc hơn, toàn diện hơn. Hội nghị văn hóa toàn quốc tổ chức vào ngày 24/11/2021 thực sự trở thành "Hội nghị Diên hồng về văn hóa" thời kỳ đổi mới. Dấu ấn nổi bật của là bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy quản lý nhà nước về văn hóa, với 46 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành là "đòn bẩy nền tảng" để tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển. Đặc biệt, chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 được Quốc hội khóa XV thông qua sẽ tạo động lực mạnh mẽ để phát triển văn hóa.

Năm 2025 ghi dấu nhiều sự kiện văn hóa có quy mô và tầm vóc chưa từng có, đặc biệt là chuỗi hoạt động Kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh. Các chương trình nghệ thuật, triển lãm lớn như 80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc đã trở thành không gian tái hiện ký ức quốc gia, khơi dậy niềm tự hào và củng cố nền tảng tinh thần. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản tiếp tục đạt nhiều kết quả nổi bật, với 4 di sản mới được UNESCO ghi danh trong năm 2025, nâng tổng số di sản được UNESCO công nhận của Việt Nam lên 37.

Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 được ban hành, cùng những kết quả ấn tượng của điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí, xuất bản và du lịch văn hóa đã khẳng định: Văn hóa hoàn toàn có thể trở thành ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao.

Trong bức tranh chung của năm 2025, du lịch tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Lần đầu tiên Việt Nam đón trên 21,5 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ du lịch ước đạt khoảng trên 1 triệu tỷ đồng. Quan trọng hơn, du lịch được nhìn nhận không phải là "điểm" đóng góp GDP tĩnh, mà là một "đường dẫn" tăng trưởng, lan tỏa sang thương mại, vận tải, lưu trú, ẩm thực, văn hóa và công nghiệp sáng tạo. Những cải cách về thị thực, xúc tiến quảng bá gắn với văn hóa - điện ảnh, cùng việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và kinh doanh du lịch, cho thấy tư duy điều hành ngày càng tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Thể thao tiếp tục được xác định là sức mạnh của con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Thành tích ấn tượng tại các đấu trường khu vực và quốc tế, cùng sự lan tỏa của phong trào thể dục thể thao quần chúng, đã góp phần nâng cao thể lực, tinh thần và hình ảnh quốc gia. Trong khi đó, việc Luật Báo chí (sửa đổi) được Quốc hội thông qua năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quản lý báo chí thời kỳ chuyển đổi số. Báo chí được xác lập như một lực lượng đồng hành trong quản trị quốc gia, tham gia kiến tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin công chúng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng

Bộ trưởng Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng khẳng định: "Văn hóa đã được sự quan tâm và chưa bao giờ đạt được nhiều thành tích nổi bật như hiện nay; đã thấy được một hành trình nỗ lực vượt khó của toàn ngành dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của nhà nước và sự đồng hành của nhân dân để làm nên những dấu ấn về lĩnh vực văn hóa. Văn hóa không chỉ là nghệ thuật đơn thuần mà văn hóa là động lực tinh thần, là nguồn lực nội sinh, là động lực của sự phát triển. Văn hóa phải được đặt ngang hàng về kinh tế và chính trị".

Tại Hội nghị, các đại biểu nhấn mạnh: Đầu tư cho văn hóa là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tầm nhìn xa, lợi nhuận của văn hóa không chỉ đến bằng lợi nhuận vật chất mà bằng sự ổn định xã hội, bằng lòng yêu nước của thế hệ trẻ, bằng sự ngưỡng mộ của bạn bè quốc tế và bằng sức sống bền bỉ của dân tộc.

Ông Trần Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch TP HCM kiến nghị: "Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Để đất nước thực sự hóa rồng, đôi cánh kinh tế phải mạnh, nhưng trái tim văn hóa phải lớn, đầu tư cho văn hóa hôm nay chính là đang gieo những hạt giống nhân văn, sáng tạo và bản lĩnh cho những thế hệ mai sau. Chúng ta không muốn con cháu sau này "giàu có về vật chất, nhưng nghèo nàn về tinh thần, lạc lõng ngay trên chính quê hương đất nước của mình". Chúng ta hãy hành động ngay từ hôm nay, từ cơ chế chính sách cho đến nhận thức của mỗi công dân, để văn hóa thực sự là nền tảng tinh thần, là động lực phát triển và là ngọn đuốc soi đường cho tương lai dân tộc".

Các ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện về thể chế như về nghệ thuật biểu diễn, văn học, mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm... nâng cao chất lượng và số lượng đội ngũ cán bộ văn hoá, nhất là ở cấp cơ sở; trang bị cơ sở vật chất, thiết bị tập luyện thể dục, thể thao...

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị.

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ ấn tượng với sự trưởng thành, lớn mạnh toàn diện của ngành văn hóa, thể thao và du lịch trong năm 2025 và cả nhiệm kỳ vừa qua, đóng góp quan trọng vào những thành tựu chung của đất nước. Những kết quả khái quát thành cụm từ "văn hóa chiều sâu lan tỏa, thể thao trọng tâm trọng điểm, du lịch tăng tốc bứt phá, truyền thông niềm tin củng cố, nội bộ thương yêu giúp đỡ, thành tựu nâng tầm, nâng hạng".

Thủ tướng cho rằng: "Quan trọng nhất là làm gì cũng phải có cảm xúc. Cảm xúc với công việc tạo ra sức mạnh nội sinh, tạo ra được phát triển của trí tuệ, nâng tầm sức mạnh, vượt qua giới hạn của bản thân. Thứ hai, phải kiên trì, kiên định, không có bỏ cuộc, đặc biệt là hoạt động nghệ thuật rất khó khăn, thể thao cũng thế, văn hóa cũng thế. Tất nhiên, bên cạnh đó phải có sự giúp đỡ, quan tâm của các cấp có thẩm quyền".

Quang cảnh Hội nghị.

Năm 2026, Thủ tướng đề nghị ngành văn hóa, thể thao và du lịch tập trung tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng XIV của Đảng trên tinh thần "Tư duy đổi mới - Hành động quyết liệt - Về đích thực chất" trong mọi hoạt động văn hóa thể thao, du lịch; "Văn hóa thấm sâu - Truyền thông lan tỏa - Thể thao vươn tầm - Du lịch đột phá"; kiến tạo không gian phát triển văn hóa thể thao du lịch. Văn hóa là "đường biên mềm" của quốc gia - Thể thao là biểu tượng của ý chí và tầm vóc dân tộc - Du lịch là kênh kết nối hữu nghị, hòa bình - Truyền thông là niềm tin, kỳ vọng và là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Thủ tướng đề nghị tập trung phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, văn minh, vươn lên tầm cao mới, để văn hóa thấm sâu vào đời sống xã hội, thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc và nguồn lực nội sinh cho phát triển. Thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, thị trường văn hóa; xây dựng hệ sinh thái văn hóa, trong đó doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể, vừa là trung tâm; Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa; có cơ chế đặc thù phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng tài năng văn hóa, nghệ thuật.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Thủ tướng yêu cầu phải khai thác nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, khai thác trí tuệ người Việt Nam. "Các em, các cháu bây giờ chỉ hơn 20 tuổi thôi nhưng rất thông minh, "đem chuông đi đánh xứ người" đều thắng. Vì vậy phải phát huy, phải quốc tế hóa. Quốc tế hóa nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc của chúng ta ra nước ngoài và ngược lại phải dân tộc hóa nền văn minh thế giới. Bên cạnh đó, tạo đột phá trong phát triển thể thao. Chúng ta không bắt đầu thì không bao giờ có điểm cuối cả. Đầu tư phát triển là không có điểm dừng".

Văn nghệ chào mừng Hội nghị.

Thủ tướng tin tưởng ngành văn hóa, thể thao và du lịch sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang và những thành tựu đã đạt được, luôn đoàn kết, chung sức, đồng lòng, đổi mới mạnh mẽ, nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn; vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, với khí thế mới, quyết tâm mới, động lực mới và thành công mới; đóng góp quan trọng, tạo nền tảng vững chắc đưa đất nước phát triển giàu mạnh, hùng cường, thịnh vượng, Nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.