Phó Chủ tịch VUSTA Phạm Ngọc Linh dẫn đoàn Việt Nam tham dự Diễn đàn Kỹ sư Lan Thương - Mekong 2025

Đoàn công tác của Liên hiệp Hội Việt Nam tham dự Diễn đàn

Diễn đàn Kỹ sư Lan Thương - Mekong do Hội Kỹ sư Trung Quốc chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan có liên quan tổ chức. Tham dự Diễn đàn có các tổ chức kỹ sư, hiệp hội khoa học và kỹ thuật, các chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư và nhà quản lý, doanh nghiệp đến từ các quốc gia trong lưu vực Lan Thương - Mekong bao gồm: Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan, Lào, Cambodia và Việt Nam. Liên đoàn các Tổ chức Kỹ sư ASEAN (AFEO) có Liên hiệp Hội Việt Nam là thành viên cũng được mời tham dự Diễn đàn.

Diễn đàn là cơ hội để các bên giới thiệu những thành tựu, sáng kiến, sáng tạo khoa học kỹ thuật, chia sẻ bài học kinh nghiệm, thực hành, trao đổi học thuật và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của cộng đồng Lan Thương - Mekong.

Toàn cảnh Diễn đàn Kỹ sư Lan Thương - Mekong 2025

Lan Thương - Mekong là một trong những hệ thống sông lớn nhất thế giới, cung cấp nguồn nước, phù sa cho sinh hoạt, nông nghiệp, thủy sản, năng lượng và giao thông; là không gian văn hóa và là nơi hình thành các hệ sinh thái đa dạng bậc nhất châu Á. Dòng Mekong có vai trò đặc biệt quan trọng về sản lượng lúa, thủy sản, trái cây cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng và cho Việt Nam nói chung.

Phát biểu tại phiên khai mạc, PGS.TS. Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam nhấn mạnh: Lan Thương - Mekong không chỉ là một dòng sông, mà là mạch nguồn của kinh tế, văn hóa, xã hội, là sợi dây kết nối hơn 70 triệu người dân từ thượng nguồn đến hạ lưu. Việt Nam ở khu vực hạ lưu con sông. Bất kỳ biến động nào của dòng sông - từ thượng nguồn đến hạ lưu - đều tác động trực tiếp đến sinh kế của hàng chục triệu người. Sự ổn định và thịnh vượng của Mekong vì thế gắn liền với an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, sự dẻo dai và khả năng chống chịu của cả khu vực.

PGS.TS. Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu tại phiên khai mạc

Trong những năm qua, Việt Nam đã và đang thực hiện nhiều chương trình, chính sách, sáng kiến, mô hình nhằm thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đổi mới khoa học công nghệ, chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững.  

Việt Nam đã cam kết và đang thực hiện đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 tại COP26; triển khai chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, năng lượng tái tạo, thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường quản lý tài nguyên nước gắn với bảo vệ hệ sinh thái lưu vực sông Mekong; nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, kỹ thuật tưới tiết kiệm nước, sử dụng vật liệu sinh học, phân hữu cơ; mô hình lúa - tôm bền vững; ứng dụng công nghệ GIS, cảm biến IoT, ứng dụng AI để theo dõi sạt lở, xâm nhập mặn, kiểm soát lũ, theo dõi biến động dòng chảy; khuyến khích sử dụng điện mặt trời, điện gió, bảo vệ đa dạng sinh học… Việt Nam đã thay đổi từ “sống chung với lũ” sang “chủ động thích ứng” và từ “phát triển sản lượng” sang “phát triển chất lượng và giá trị”, phát triển xanh và bền vững.

Tham luận tại Diễn đàn, PGS.TS. Hoàng Thái Đại, Trưởng Ban Khoa học Kỹ thuật và Hợp tác quốc tế, Hội Thủy lợi Việt Nam đã chia sẻ về cơ chế chủ động nguồn nước tại chỗ phục vụ an ninh nguồn nước với với bốn trụ cột là bảo vệ nước đầu nguồn, trữ nước tại chỗ, sử dụng nước hiệu quả và bảo vệ, kiểm soát ô nhiễm nguồn nước. Cơ chế này được đánh giá là phù hợp với điều kiện của Đồng bằng sông Cửu Long và có giá trị tham khảo đối với các quốc gia khác trong lưu vực Mekong. Ông cũng nhấn mạnh việc chuyển từ tư duy “kiểm soát nước” sang “bảo đảm an ninh nguồn nước”, nhấn mạnh vai trò của các giải pháp bền vững dựa vào cộng đồng và hài hòa với tự nhiên.

PGS.TS. Hoàng Thái Đại, Trưởng Ban Khoa học Kỹ thuật và Hợp tác quốc tế, Hội Thủy lợi Việt Nam trình bày tham luận tại Diễn đàn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, dòng Lan Thương - Mekong cũng đang phải đối mặt với những thách thức rất lớn như biến đổi khí hậu, khai thác tài nguyên quá mức, ô nhiễm, suy giảm phù sa, xâm nhập mặn, sạt lở bờ, mất đa dạng sinh học và đe dọa sinh kế hàng chục triệu người. Việt Nam nằm ở vùng hạ lưu, là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ những biến đổi này. Tăng cường hợp tác chặt chẽ và lâu dài hơn nữa cũng là những nội dung chính được nêu ra tại Diễn đàn.

Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phạm Ngọc Linh đã nêu ra 4 đề xuất: Một là tăng cường chia sẻ dữ liệu và minh bạch thông tin về nguồn nước như xây dựng dữ liệu chung của toàn lưu vực, bao gồm dòng chảy, chất lượng nước, phù sa, vận hành hồ chứa và các biến động khí hậu. Hai là tăng cường hợp tác khoa học, công nghệ, chuyển giao và phát triển kỹ thuật xanh; thúc đẩy nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ cho nông nghiệp, nước, năng lượng, xử lý chất thải và bảo tồn thiên nhiên nhằm phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Ba là khuyến khích sự tham gia của các bên bao gồm nhà doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà quản lý, cộng đồng dân cư trong việc tham gia bảo vệ, phát huy giá trị và phát triển bền vững nguồn nước Lan Thương - Mekong. Bốn là hỗ trợ các quốc gia vùng hạ lưu nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua các chương trình dự án, mô hình, nâng cao năng lực và hỗ trợ sinh kế xanh.

Đoàn Việt Nam và AFEO tại Diễn đàn

Lan Thương - Mekong là dòng sông của sự sống, là tài sản chung của các quốc gia trong khu vực. Phát triển bền vững và ứng dụng kỹ thuật xanh không chỉ là chiến lược, mà là trách nhiệm chung của tất cả các bên cho hiện tại và cho các thế hệ mai sau. Tăng cường hợp tác, chia sẻ hơn nữa giữa các bên để hướng tới cân bằng giữa phát triển và bảo vệ tài nguyên nước, vì một dòng sông Mekong khỏe mạnh, bền vững và thịnh vượng cho tất cả.

Trong khuôn khổ của Diễn đàn, phía Trung Quốc đã tổ chức các chuyến đi thực tế nhằm giới thiệu các kỹ thuật mới, hiện đại, xanh của Trung Quốc trong xây dựng sân bay, nhà ga tàu điện ngầm, thủy điện, xây dựng các cao ốc.

Các đại biểu tham quan công trình xây dựng nhà ga sân bay tại Côn Minh, Trung Quốc