Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 27/04/2006 23:37 (GMT+7)

Chuyện về người vẽ bản đồ đường 559

Người không biết mình…


Phải đến cái tuổi mà người ta nói “tri thiên mệnh” ông mới nhận ra rằng mình cũng chưa biết hết về mình. Tuy nói đùa nhưng ngẫm lại cuộc đời ông quả cũng không sai mà điển hình là hai bước ngoặt lớn trong cuộc đời ông. Sinh ra trên miền quê nắng cát Quảng Bình, tần tảo với đồng ruộng, học hành vừa đủ để biết đọc biết viết nhưng ông luôn được thầy khen là người viết chữ đẹp.


Năm 1965, Nguyễn Lương Bằng tham gia thanh niên xung phong lên mở đường, làm cầu trên tuyến đường 20 Quyết Thắng. Chưa đầy nửa năm sau, ông được điều về bộ phận khắc bia đá cho các liệt sĩ với lý do đơn giản là có chữ viết đẹp. Và rồi cũng chỉ vài tháng sau, Nguyễn Lương Bằng được vào bộ đội và được điều về Phòng tác chiến Bộ tham mưu Đoàn 559 với lý do “là người có hoa tay”.


“Khi đó tôi cũng chẳng biết mình có hoa tay và cứ nghĩ mãi, bộ đội ta cần người có hoa tay để làm gì? Nửa năm trời vừa làm công việc sắp xếp và học vẽ bản đồ, càng học tôi càng vỡ ra rằng mình có khiếu về nghề này và càng khâm phục những người đã chọn mình về đây…” ông Bằng nhớ lại.


Chỉ chưa đầy hai năm sau ông trở thành người phụ trách công việc tập hợp, vẽ bản đồ mạng lưới đường 559 phục vụ cho các lực lượng của Binh đoàn 559. Ông tâm sự: “Bản đồ thì luôn lạc hậu vì khi đó mạng lưới đường 559 liên tục phát triển, có ngày vài nhánh mới được mở ra, các đơn vị thì luôn thay đổi vị trí đóng quân… và nhiệm vụ của chúng tôi là phải thường xuyên cập nhật, bổ sung…”.


Dựa vào bản đồ “gốt” của Trung Quốc, Mỹ cộng với nguồn tư liệu từ trinh sát mang về ông cùng đồng đội ngày đêm miệt mài với những tấm bản đồ, sau khi hoàn thành thì trực tiếp đi thực địa để chỉnh lý cho chính xác. “Chỉ cần vẽ sai vài centimét trên bản đồ cũng có thể dẫn đến trật vài kilômét trên thực tế và hậu quả có thể pháo quân ta bắn vào lưng quân mình.


Tuyến đường 559 sau này là đường Hồ Chí Minh có 4 trục chính, hàng ngàn nhánh nhỏ, rất nhiều điểm đóng quân các lực lượng của ta…” vừa kể ông vừa nhớ lại từng tuyến đường, từng điểm đóng quân…

Vẽ xong lại tổ chức in ấn, cấp phát cho các đơn vị, mỗi đơn vị, binh chủng cần một loại bản đồ khác nhau như công binh cần bản đồ địa hình địa vật để mở đường, bộ binh cần bản đồ vẽ đường để di chuyển, bộ đội pháo binh, bộ đội thông tin… đều cần những loại bản đồ riêng phục vụ cho tính chất đặc thù của mình. Chính vì vậy công việc của những người vẽ bản đồ càng vất vả. Ông Bằng cho biết, mỗi năm đơn vị ông phải in và cấp phát trên 4 tấn bản đồ các loại.

Sau khi đất nước thống nhất, Nguyễn Lương Bằng được điều về Tổng cục Xây dựng kinh tế của quân đội, tham gia Ban tổng kết soạn thảo và hoàn thành sử liệu đường Trường Sơn vào tháng 3-1977 đến năm 1980 thì về hưu. Từ đây, một lần nữa ông lại phát hiện mình có tài kinh doanh.


Sau nhiều năm lận đận kiếm sống, khi đất nước mở cửa, với hai bàn tay trắng ông cũng nhảy ra làm kinh tế. Từ vẽ ảnh truyền thần đến mở cơ sở sản xuất cửa kính, cửa nhôm, đồ gỗ mỹ nghệ… Làm ăn được ông lại kéo bạn bè, đồng đội đến cùng tham gia sản xuất. Năm 2003, ông được mời đi dự hội nghị cựu chiến binh làm kinh tế giỏi toàn quốc.


Hiện tổng số tài sản của ông Nguyễn Lương Bằng có trên 5 tỷ đồng, với gần 100 điểm sản xuất, lắp ráp cửa nhôm, kính, đồ gỗ mỹ nghệ, vận tải… với trên 400 lao động, trong đó đa số là cựu chiến binh. “Quả thực trước đây tôi cũng không nghĩ mình có thể làm kinh tế được cũng như trước đây không nghĩ rằng mình có hoa tay, có năng khiếu về vẽ bản đồ và bây giờ tôi lại chưa biết mình có khả năng gì tiếp theo…” ông vừa cười vừa nói.


Bị phê bình vì vẽ quá chính xác…


Ông Nguyễn Lương Bằng đã tham gia hoàn thành cuốn Sử liệu đường Trường Sơn của Ban tổng kết 559.

Ông Nguyễn Lương Bằng đã tham gia hoàn thành cuốn Sử liệu đường Trường Sơn của Ban tổng kết 559.

Trong suốt 20 năm vẽ bản đồ, kỷ niệm sâu sắc và cũng là bài học lớn đối với ông là lần được Đại tá, Phó tổng tham mưu trưởng Binh đoàn 559 Đồng Sĩ Nguyên giao nhiệm vụ vẽ bản đồ bố trí toànbộ lực lượng 559 với tỷ lệ 1/500.000 để báo cáo với Bộ Chính trị và Bác Hồ vào giữa năm 1969.


Trong thời hạn ba tháng, từ đầu tháng 2 đến cuối tháng 4-1969 ông phải hoàn thành công việc này. Ông Bằng nhớ lại: Ngày 28-4 tôi trực tiếp cầm bản đồ vừa hoàn thành lên báo cáo với đồng chí Đồng Sĩ Nguyên, sau khi xem xét kỹ, anh Nguyên nhìn tôi một lúc rồi nói: “Đồng chí mang về sửa lại 20 ngày sau mang đến nộp”.


Quả thật lúc đó tôi rất hoảng, bao nhiêu người làm việc trong 3 tháng mới hoàn thành, nay chỉ còn 20 ngày làm sao sửa được, đồng thời cũng lo vì mình đã không hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tôi mạnh dạn hỏi lại: “Vì sao phải sửa, sai chỗ nào thủ trưởng nói để tôi sửa, còn có 20 ngày không thể làm lại được…”.


Anh Nguyên nhẹ nhàng nói: “Tôi nói đồng chí sửa lại không phải do sai, mà do quá chính xác. Nếu tôi đi chuyến này không may bị phục kích, bản đồ lọt vào tay địch thì hậu quả khôn lường, chỉ trong thời gian ngắn toàn bộ lực lượng của ta sẽ bị đánh sạch trơn…”.


Nghe đến đây tôi thở phào nhẹ nhõm và hỏi: “Vậy sửa thế nào?”. Anh Nguyên dặn: “Cũng như thế này nhưng đánh lệch các vị trí đi 5km…”. Chỉ sau một tuần chỉnh lý, tấm bản đồ đã được đồng chí Đồng Sĩ Nguyên trực tiếp cầm ra miền Bắc để báo cáo với Bộ Chính trị và Bác Hồ. “Đây là kỷ niệm và cũng là bài học kinh nghiệm quý giá đối với tôi về tính cẩn thận và tính bảo mật các thông tin quan trọng của đất nước…” - ông Bằng bồi hồi nói.

Hiện nay ngoài việc kinh doanh, ông được nguyên Tư lệnh Binh đoàn 559 Đồng Sĩ Nguyên mời tham gia Ban tôn tạo chỉnh lý đường Trường Sơn, đặc biệt là xây dựng mô hình mạng lưới đường Trường Sơn trên diện tích 5ha. Nhận xét về Nguyễn Lương Bằng, tướng Đồng Sĩ Nguyên trong một lá thư đã viết: “Ông là con người trong sáng về tâm hồn, dũng cảm trong chiến đấu, thành thạo, cẩn trọng, tin cậy về nghề nghiệp… Con người đó nhất định thành đạt. Chữ tâm đối với con người đó bao phủ tất cả”. 


Nguồn
: sggp. org.vn 3/4/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.