Viêm gan do rượu, đừng coi nhẹ

Loại độc chất được tự nguyện tiêu thụ

Cùng với thuốc lá, rượu bia một trong những loại độc chất mà con người tự nguyện đưa vào cơ thể với một niềm đam mê gần như vô tận. Quán nhậu tràn lan và đang là ngành kinh doanh mau mang lại lợi nhuận nhất. Ngoài các loại rượu bia tiêu chuẩn như bia, rượu vang, rượu mạnh... được sản xuất một cách quy mô và tương đối khoa học, còn một khối lượng rất lớn các loại rượu sản xuất theo lối thủ công mà người ta hay gọi là rượu đế hay quốc lủi và các loại rượu giả, các loại rượu pha từ cồn công nghiệp đang tồn tại không thể kiểm soát được trên thị trường, trong từng góc nhà góc phố.

Ở nước ta, số lượng bệnh nhân nhập viện vì bệnh gan do rượu đang có xu hướng gia tăng. Ở các khoa gan mật, luôn có khoảng 1/4 số bệnh nhân nằm điều trị bị bệnh xơ gan, trong đó có hai nguyên nhân chính gây ra bệnh xơ gan là viêm gan siêu vi B và viêm gan do rượu. Một phần bệnh nhân bị tử vong do các biến chứng của xơ gan như phù, tràn dịch đa màng, hôn mê gan, xuất huyết tiêu hoá do vỡ tĩnh mạch thực quản... Một số khác tiến triển thành ung thư gan.

Các loại bệnh gan do rượu

Gan là cơ quan duy nhất trong cơ thể có chức năng lọc và loại trừ các chất độc trong thức ăn và đồ uống ra khỏi cơ thể. Nhưng để làm được điều đó cần phải có một khoảng thời gian nhất định. Khi chúng ta uống rượu, nồng độ rượu trong máu tăng nhanh và đạt nồng độ tối đa sau nửa giờ. Nếu uống lúc đói bụng và khoảng sau một giờ nếu uống trong bữa ăn. Thức ăn dù loại có nhiều chất béo cũng chỉ làm chậm thời gian hấp thu của rượu chứ không ngăn cản được sự hấp thu rượu từ niêm mạc đường tiêu hoá vào máu. Vì vậy, nếu uống rượu bia từ từ hoặc uống trong bữa ăn thì lượng rượu hấp thu vào máu sẽ được gan phân giải một phần lớn. Phần còn lại đủ để tạo ra cảm giác lâng lâng, sảng khoái và hưng phấn nhẹ nhàng cho con người. Ngược lại, nếu uống quá rượu quá nhanh, quá nhiều thì gan không kịp phân giải một khối lượng rượu quá lớn trong máu dẫn đến tình trạng choáng váng, nôn nao khó chịu...đó là cơ chế tự bảo vệ của cơ thể với độc chất. Tuy nhiên tình trạng này sẽ được cơ thể thích nghi dần dần dẫn đến người nghiện rượu ngày càng phải tăng số lượng rượu mới đủ để tạo cảm giác lâng lâng và sảng khoái. Và khi đó hiện tượng viêm gan sẽ xảy ra bắt đầu từ hiện tượng thoái hoá mỡ của tế bào gan, dần dẫn đến viêm gan do rượu và cuối cùng là xơ gan trên nền viêm gan mạn.

Giai đoạn sớm nhất của bệnh gan do rượu là gan nhiễm mỡ. Tất cả mọi người khi uống nhiều rượu, ngay cả trong trường hợp uống rượu trong một vài ngày cũng có thể làm cho tế bào gan sưng phồng lên. Nếu ngừng uống rượu vào giai đoạn này các tế bào gan có thể phục hồi. Rượu như là một chất độc làm tế bào gan bị viêm, bị hư hại và chết đi. Trong giai đoạn này người bệnh có thể cảm thấy chán ăn, đau bụng, nôn buồn nôn, nặng hơn nữa là sốt và vàng da. Ngừng uống rượu tuyệt đối trong giai đoạn này có thể giúp gan phục hồi lại. Khi tế bào gan bị viêm và hư hại kéo dài qua nhiều năm tháng và các tế bào chết dần dần sẽ được thay thế bằng các mô xơ và bắt đầu cho quá trình xơ gan.

Vì sức khoẻ của lá gan, càng hạn chế uống rượu nhiều chừng nào càng tốt chừng ấy.  

Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 109 (2036), 9/11/2007, tr 9