Vì sao vựa lúa ĐBSCL chậm phát triển?

Đóng vai trò là vựa lúa của cả nước, đóng góp 90% số lượng gạo xuất khẩu và 60% kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả nước, cung cấp 70% sản lượng trái cây... nhưng vựa lúa của cả nước vẫn còn nhiều tiềm năng chưa khai thác và phát triển chậm so với các vùng kinh tế khác. Đó là nhận định chung của các nhà khoa học tại hội nghị “Phát triển khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) trong giai đoạn mới” do Trung tâm Đầu tư nước ngoài phía Nam tổ chức ngày 22-12, tại TPHCM.

Gấp rút quy hoạch

Các nhà khoa học cần gấp rút quy hoạch, có chiến lược phát triển đồng bộ vùng ĐBSCL chứ không thể mạnh ai nấy làm như trước đây. TS Phạm Hồng Kỳ, Vụ trưởng - Giám đốc Trung tâm Đầu tư nước ngoài phía Nam, cho rằng cần chú ý phát triển hạ tầng cơ sở. Bởi thực tế, theo ông Kỳ, ĐBSCL hiện phát triển rất rời rạc, đầu tư còn yếu kém. Điển hình là những dự án xây dựng cụm, khu dân cư vượt lũ chỉ ở mức tránh lũ chứ chưa bảo đảm chất lượng để phát triển thành khu dân cư, thị trấn, thị tứ sau này. Ngoài ra, cần quy hoạch hệ thống khu công nghệ cao, khu công nghiệp tập trung để thu hút đầu tư nước ngoài.

TS Đào Công Tiến, nguyên hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế TPHCM, cũng cho rằng đầu tư cơ sở giao thông ĐBSCL còn khập khiễng, gần như chỉ có Quốc lộ 1A là con đường duy nhất và luôn trong tình trạng quá tải. Trong khi giao thông thủy, đường biển, đường sắt ngay cả đề án phát triển cũng chưa có. Còn sân bay Cần Thơ đến nay vẫn chưa đưa vào hoạt động. Cùng với ý kiến này, có đại biểu cho rằng cần mở cửa khu vực ĐBSCL ra biển, khai thông các cửa khẩu giáp ranh Campuchia.

Tận dụng ưu thế

Nhiều đại biểu cho rằng việc phát huy thế mạnh, khai thác tiềm năng cũng là hết sức cần thiết. Cụ thể là phát triển du lịch, tận dụng ưu thế miệt vườn, sông nước phát triển du lịch. Vì theo ông Nguyễn Chơn Trung, Chủ nhiệm Ủy ban Người Việt Namở nước ngoài TPHCM, hầu hết khách du lịch nước ngoài đến Việt Nam đều rất thích mô hình du lịch này. Có đại biểu đặt vấn đề cần “kéo” người dân nơi đây trở thành nhà cung cấp dịch vụ du lịch để từ du lịch sẽ phát triển thương mại. Lý giải việc hàng chục năm qua, người dân ĐBSCL chưa thoát khỏi cảnh “được mùa rớt giá, được giá thì mất mùa”, ông Phạm Chánh Trực, Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM, do sản xuất nhỏ lẻ, không liên kết và chưa tìm đầu ra, trong khi công tác chế biến chưa có định hướng. Đây là nguyên nhân làm giảm giá trị nông sản trong khi năng suất luôn cao.

Tạo nguồn nhân lực

TS Đào Công Tiến nhận định, sự bất cập về cơ sở hạ tầng giao thông và giáo dục đào tạo, nhất là hạ tầng giao thông đang diễn ra tại khu vực ĐBSCL. Cụ thể là thực trạng đào tạo theo kiểu hàn lâm, không thực tế. Trong khi một số tỉnh hiện lại rộ lên việc thành lập trường ĐH, trong khi chưa chú trọng đến chất lượng giảng dạy, nhất là chất lượng giảng viên. Ông Tiến cũng đưa ra con số 45% lực lượng lao động nông thôn chưa hoàn tất bất kỳ bậc học nào. Theo ông, đào tạo ở ĐBSCL cần sát thực tiễn, dạy những ngành nghề mà khu vực ĐBSCL cần. Tại hội thảo, TS Đào Công Tiến nói như kêu gọi là đừng để ĐBSCL, khu vực được đánh giá là dẫn đầu về thâm canh nông nghiệp ở khu vực Đông Nam Á, trở thành lạc hậu và dần dần trở nên lạc lõng. Mà các khu vực lân cận, đặc biệt là TPHCM, nơi lấy ĐBSCL làm điểm tựa, cần liên kết để thúc đẩy khu vực này phát triển.

Nguồn: Người lao động 23/12/2006