Vài nét về lễ hội Đôn-ta

Ngày thứ nhất là ngày cúng tiếp đón. Người ta dọn sạch bàn thờ Phật và lập một giường thờ có chăn màn, gối và một bộ quần áo mới, ngoài ra còn có trà, rượu, bánh trái. Sau đó, người ta dọn một mâm cơm ngon, xới 4 chén cơm đặt ở 4 góc, đốt nhang đèn rồi mời bà con lối xóm đến cùng cúng. Cúng xong, người ta gắp thức ăn, cho trà - rượu vào 4 chén cơm rồi đổ ở 4 góc rào, cắm mỗi nơi một nén nhang mời ma quỷ đưa ông bà về ăn. Theo quan niệm người Khmer, ma quỷ không dám  lên giường thờ ăn chung cùng ông bà nên phải cho ăn riêng. Buổi chiều những người lớn tuổi ăn mặc tươm tất, làm cơm cúng ông bà rồi mời linh hồn ông bà cùng họ lên chùa nghe kinh.

Ngày thứ hailà ngày cúng chính, mỗi nhà đều đem thức ăn của mình vào chùa, bày ra theo hàng dọc trên bàn cúng rồi mời sư sãi đến tụng kinh, tiến hành nghi thức cúng ông bà cùng cộng đồng phum sóc. Đến chiều, người ta rước linh hồn ông bà về nhà, lại một mâm cơm cúng và mời ông bà tiếp tục ở lại vui chơi cùng con cháu.

Ngày thứ bagọi là ngày cúng tiễn. Trong ngày này mỗi gia đình làm một mâm cơm có 4 chén cơm ngon đặt ở 4 góc giường rồi mời sư sãi cùng bà con lối xóm đến nhà tụng kinh siêu thoát tiễn đưa linh hồn người quá cố. Sau 3 tuần trà - rượu, gia chủ gắp thức ăn vào chén, cho vào chiếc thuyền bằng bẹ chuối, tàu cau để ông bà có cái ăn dọc đường khi trở về thế giới bên kia, trên thuyền được cắt hình cá sấu để ma quỷ tránh xa và có gắn cờ phướn hình tam giác rồi thả xuống kênh rạch.

Lễ hội Đôn-ta không chỉ bày tỏ lòng hiếu thuận với ông bà tổ tiên mà còn là dịp để bà con Khmer thể hiện lòng mến khách.