Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 07/02/2006 00:54 (GMT+7)

Tỷ số vàng (Tiếng La tinh: Sectio aurea)

Điều thú vị trước hết là nếu lấy 1 chia cho số đó thì kết quả nhận được là phần thập phân của chính nó, tức là 0,618…

Tỷ số vàngxuất hiện trong nhiều bài toán đại số và hình học khác nhau:

1. Lấy kết quả phép khai căn bậc hai của 5, sau đó trừ đi 1, rồi chia cho 2, ta nhận được 0,618…

2. Thực hiện lần lượt các phép toán 1 + 1 = X 1, 1/X 1+ 1 =X 2; 1/X 2+ 1 + X 3… Khi phép toán được lặp đi lặp lại tiếp tục như vậy một số lần đủ lớn kết quả thu được sẽ ngày càng xấp xỉ tới 1,618…

Tỷ số vàng xuất hiện ở tượng “Người ném đĩa” của nhà điêu khắc Hi Lạp Myron (nửa đầu thế kỷ thứ 5 Tr.CN) 3. Trong dãy số Fibonacci 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144…, mỗi số hạng, kể từ sau số hạng thứ nhất, bằng tổng của hai số đứng ngay trước nó. Tỷ số giữa hai số kế tiếp nhau của dãy số đó tiến dần đến 1,618… hoặc 0,618…

4. Trong một ngũ giác đều, các đường chéo cắt nhau, tạo thành ngôi sao năm cánh và một ngũ giác đều khác bé hơn theo hướng ngược lại. ( Hình 1). Nếu lại kẻ các đường chéo của hình ngũ giác bé đó thì một ngôi sao năm cánh và một hình ngũ giác mới bé hơn nữa lại được sinh ra, và có thể cứ tiếp tục như thế mãi. Mỗi đường chéo chia hai đường chéo khác thành hai phần không bằng nhau. Điều kỳ lạ ở đây là tỷ số giữa một đường chéo với đoạn dài hơn đúng bằng tỷ số giữa đoạn dài hơn với đoạn ngắn hơn. Tỷ số là như nhau đối với tất cả các đường chéo dù lớn, dù nhỏ và chính là 1,618…

Tỷ số vàng xuất hiện ở tượng “Người ném đĩa” của nhà điêu khắc Hi Lạp Myron (nửa đầu thế kỷ thứ 5 Tr.CN)

Hình 15. Trên đoạn thẳng AB, ta dựng đoạn thẳng vuông góc tại B với BM = AB/2. Quanh điểm M, ta dựng đường tròn với bán kính BM. Cát tuyến AM cắt đường tròn tại D và E. Khi đó AC = AD chính là đoạn dài hơn và tỷ số giữa AC với CB chính là 1,618… ( Hình 2).

Tỷ số vàngkhông chỉ tìm thấy trong tự nhiên

Hình 2mà còn xuất hiện rất sớm trong nghệ thuật như là lý tưởng cổ điển về cái đẹp. Nếu một hình chữ nhật có tỷ lệ giữa hai cạnh là Tỷ số vàngthì nó có thể được chia được thành một hình vuông và một hình chữ nhật nhỏ hơn đồng dạng với hình chữ nhật ban đầu, một tính chất mà không phải bất kỳ hình chữ nhật Hình 3nào cũng có được. Cứ tiếp tục như vậy, rồi nối các đỉnh kế tiếp nhau của dãy hình chữ nhật, ta sẽ được một hình xoắn giống con ốc. Hình xoắn ốc này có thể được tìm thấy trong sự sắp xếp một số loại hoa và cũng được thể hiện trong một số tác phẩm hội hoạ và kiến trúc. ( Hình 3).
Hình 3
Hình 2
Hình 1

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Lào Cai: 118 hộ đồng bào dân tộc thiểu số hưởng lợi từ mô hình cấp nước tự quản
Sau gần một năm triển khai, Dự án “Hỗ trợ nước sinh hoạt cải thiện chất lượng cuộc sống cho cộng đồng dân tộc thiểu số thôn 4, xã Khánh Hòa, tỉnh Lào Cai” do Trung tâm Hỗ trợ phát triển bền vững cộng đồng các dân tộc miền núi (SUDECOM) thực hiện đã hoàn thành mục tiêu, đánh dấu một mô hình điểm về quản lý, vận hành hệ thống cấp nước dựa vào cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống cho 118 hộ dân.
Hải Phòng: Chuyển đổi số toàn diện để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
Sáng 26/6, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố (Liên hiệp hội) Hải Phòng phối hợp với Hội Điện tử và Tin học thành phố, Chi nhánh Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh Duyên hải Bắc Bộ (VCCI Duyên hải Bắc Bộ) tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề: “Nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp Hải Phòng thông qua chuyển đổi số toàn diện”.
Sơ kết công tác thi đua, khen thưởng 6 tháng đầu năm Cụm thi đua các tỉnh Trung du và Đồng bằng sông Hồng
Chiều ngày 17/6/2026, tại khu du lịch Hải Tiến, tỉnh Thanh Hóa, Cụm thi đua các tỉnh Trung du và Đồng bằng sông Hồng thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức hội nghị Sơ kết công tác thi đua, khen thưởng 6 tháng đầu năm 2026; triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Liên hiệp Hội Việt Nam thúc đẩy các hoạt động khoa học công nghệ tại Hải Phòng
Sáng 18/6/2026, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp hội) thành phố Hải Phòng, Đoàn công tác của Liên hiệp Hội Việt Nam do PGS.TS Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Uỷ ban MTTQ Việt Nam thành phố, một số sở ngành và Liên hiệp Hội thành phố Hải Phòng.