Trẻ em cần ăn thế nào cho mau lớn, thông minh, học giỏi
Trước khi quyết định có con, cả hai vợ chồng phải biết ăn uống cân bằng dưỡng chất. Không uống rượu, bia, không dùng các chất kích thích thì mới có thể tạo ra cái “mầm sống” lành lặn. Chỉ cần vợ hoặc chồng quá chén độ nửa xị đế, hoặc 3 lon (chai) bia, hoặc 100cc Whisky mà “xáp vào”, nếu đậu thai thì bào thai có thể bị dị dạng lúc sinh ra… Trong ngày cưới mà cô dâu, chú rể cứ “thoải mái cụng ly chúc mừng” với thực khách… nếu đêm động phòng nhằm ngày rụng trứng thì khó tránh khỏi sinh con dị dạng. Nếu ăn uống thiếu rau quả tươi, sẽ dẫn tới thiếu axit folic (sinh tố B9) trong vài tháng đầu của thai kỳ thì đứa bé sinh ra có thể bị nứt ống thần kinh tủy sống, một dị tật nghiêm trọng!... Mang thai mà ăn uống thiếu chất hoặc không cân bằng dinh dưỡng thì bào thai bị suy dinh dưỡng, sau này trẻ sơ sinh bị nhẹ cân (dưới 2,500g) sẽ khó nuôi và yếu kém về thể chất cả tâm thần dù có nuôi bù cũng không bình thường được!
Từ sơ sinh đến 12 tháng:Não và hệ thần kinh phát triển rất nhanh, cho bú sữa mẹ ngay trong vòng 3 giờ sau sanh và kéo dài ít nhất cho tới 6 tháng tuổi. Bú tiếp sữa mẹ đến 1 tuổi hay hơn càng tốt. Trong 4 tháng đầu, nếu người mẹ ăn uống cân bằng dưỡng chất thì bé chỉ cần sữa mẹ là đủ, không cần bổ túc gì thêm cả. Cuối tháng thứ tư trở đi, sữa mẹ không thể đáp ứng đủ cho nhu cầu phát triển của bé nữa. Do đó từ tháng thứ 5 phải cho bé ăn dặm. Thức ăn dặm tốt nhất cho bé giai đoạn này là sữa bò (sữa bột công thức, hoặc sữa tươi tiệt trùng…). Cần cho thêm vào mỗi bình sữa 1 muỗng cà phê dầu ăn (dầu Mè, dầu Phộng, dầu Nành, Hướng dương) để có thêm đủ các axit béo thiết yếu linoleic, linolenic (còn gọi là axit béo omega 3, omega 6) cho sự phát triển trẻ con. Để có đủ sinh tố, khoáng chất rất cần cho sự phát triển trẻ con: mỗi ngày lầy 5 – 7 lá rau bằng bàn tay xòe của bé và 1 miếng quả bằng nắm tay bé, một ít thịt, cá… xay, giã nhuyễn, nấu chung với bột gạo lức, thành bột khuấy cho bé ăn. Tập cho bé ăn thêm chuối chín tươi, nước cam…
Từ 1 – 6 tuổi:Cũng cho ăn như trên nhưng bớt dần số bình sữa, tăng thức ăn lên như của người lớn, đủ các món lương thực, rau, cá, thịt, trứng, tôm, cua, nghêu, sò, ốc… tăng dần lên, còn sữa thì giảm dần xuống (nhưng vẫn giữ mức tối thiểu ngày 1 ly cho tới tuổi thành niên. Cuối giai đoạn này não bộ và hệ thần kinh của bé đã phát triển đầy đủ như người lớn nhưng hệ thống dây thần kinh chưa có bao myelin (chưa myelin hóa, nên tính tình còn bồng bột, chưa trưởng thành).
Cần đảm bảo đủ 1g chất đạm cho mỗi kg cơ thể/ngày (1g chất đạm tương ứng với khỏang 7g thức ăn giàu đạm: thịt, cá, trứng, tôm, cua, sò ốc… chỉ tính phần ăn được). Sữa bò tiệt trùng hoặc sữa bột pha theo công thức (trên nhãn hộp) chứa khoảng 3g chất đạm/100cc. Trứng là thức ăn bổ túc chất đạm và sinh tố, khoáng chất rất tốt cho sự phát triển trí não trẻ con: từ 1 – 3 tuổi mỗi tuần 3 – 5 trứng cút hoặc ½ - 1 trứng gà luộc; 4 – 6 tuổi tăng gấp đôi.
Cần đảm bảo chất béo cho bé theo tiêu chuẩn tối thiểu 0,5g dầu và 0,5g mỡ cho mỗi kg cơ thể. Mỡ thường đi kèm thịt, cá và các món chiên xào. Vậy cần bổ túc cho bé dầu Mè, dầu Phộng, dầu Nành cho vào các món kho, nấu luộc chứ đừng chiên rán để khỏi bị hư các axit béo thiết yếu. Đậu phộng luộc (nấu) là món ăn vặt hàng ngày bổ túc chất béo rất tốt cho trẻ en. Đậu phộng khô, ngâm nước, giã nhỏ nấu với Bí đỏ, Rau dền rất tốt cho trẻ con.
Bổ túc sinh tố, khoáng chất tối thiểu nằm trong 5 – 7 lá rau bằng bàn tay xòe và 4 – 5 miếng quả bằng nắm tay của trẻ. Tốt nhất là xay, giã nhuyễn nấu thành món xúp hay bột khuấy cho trẻ ăn hàng ngày. Quả cây chín tươi: chuối, cam, quít, bưởi, táo, mận… hàng ngày rất tốt. Cần thay đổi món theo mùa, trẻ con cũng như người lớn, mỗi ngày cần ăn ít nhất là 5 thứ rau quả khác nhau, mới đảm bảo sức khỏe. Một món bổ túc khoáng vi lượng rất cần cho sự phát triển trẻ con là rong biển. Mỗi tuần các cháu cần hai bữa chè hoặc canh nấu với rong biển (hổ tai, rau câu,…). Khoáng vi lượng, nhất là iod còn cần thiết hơn cho giai đoạn 7 – 18 tuổi nên lưu ý.
Từ 7 – 13 tuổi:là nhóm tuổi tiền dậy thì, chúng “ăn như tằm ăn lên” nhất là từ 8 tuổi (con gái, bằng nhu cầu người mẹ) hoặc 10 tuổi (con trai, bằng nhu cầu người cha): các thức ăn như trên nhưng tăng số lượng lên.
Từ 14 – 18 tuổi:khẩu phần như trên nhưng số lượng cao hơn nhu cầu của cha mẹ. Lưu ý đảm bảo mỗi ngày 200g rau lá các lọai, 100g củ quả non và 200g quả chín tươi. Lưu ý cho trẻ nhỏ và hướng dẫn trẻ lớn ăn uống cho cân bằng dưỡng chất như trên. Tránh để trẻ con thích gì ăn miết một món, lạm dụng nước ngọt vô chai, đóng hộp quá nhiều đường làm lệch cán cân dinh dưỡng dẫn tới béo phì cũng tác hại không thua gì suy dinh dưỡng. Ở tuổi đi học, trẻ càng phát triển nhanh, nhu cầu ăn uống cao và cùng với sự vận dụng trí óc nhiều, thì trẻ càng cần những thực phẩm cần cho hệ thần kinh nói trên chứ không có gì lạ nhưng phải đáp ứng đầy đủ.
Cấu tạo và sự myelin hóa hệ thần kinh cần 3 yếu tố chính: vài axit amin thiết yếu, có trong thịt cá và sữa, vài axit béo thiết yếu từ dầu nói trên một đường đơn là galactose chỉ có nhiều trong sữa và chất cholin, lecithin có nhiều trong lòng đỏ trứng, đậu mè các loại, cùng các sinh tố, khoáng chất đã nêu trên.
Những thực phẩm công nghiệp từ sữa bột công thức, bột dinh dưỡng… cũng có cái tốt của nó như cân bằng dưỡng chất, đảm bảo vệ sinh,… nhưng thường được cường điệu hóa với các chất bổ sung như taurine, DHA, axit béo omege 3… Thật ra những chất này cũng có trong các thực phẩm truyền thống nêu trên. Họ còn dùng những từ thật “kêu” như “gain” (lên cân), “advance” (tiến bộ, cải tiến), “plus” (thêm, cộng thêm), “IQ” (chỉ số thông minh)… khiến người tiêu dùng phải chạy đôn chạy đáo kiếm tiền mua cho được và quên đi những thức ăn truyền thống vốn sẵn có trong tầm tay của mình! Thực chất càng ngày càng cho thấy tại Mỹ cũng như các nước phát triển khác ở châu Âu, người dân vì đời sống công nghiệp bận rộn, lại chạy theo sự quảng cáo của thức ăn công nghiệp “thượng hảo hạng” ấy mà nuôi trẻ con nên đã cho ra những “bầy trẻ công nghiệp’ mà tỉ lệ thừa cân, béo phì lên đến 40 – 50%! Đa số trẻ béo phì sẽ trở thành người lớn béo phì mà như một cuộc hội nghị khoa học về béo phì mới đây ở Pháp đánh giá là “Thà sống cuộc đời tàn tật, còn hơn là béo phì!”.
