Tiềm lực của trí thức người Việt Nam ở nước ngoài đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước

Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng; Phó Chủ tịch UBTW MTTQVN Nguyễn Hữu Dũng;, Phó Chủ tịch LHHVN Phạm Ngọc Linh; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài Bộ Ngoại giao Mai Phan Dũng đồng chủ trì hội thảo

Chủ trì Hội thảo có ông Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng; Phó Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (UBTW MTTQVN) Nguyễn Hữu Dũng; Phó Chủ tịch LHHVN Phạm Ngọc Linh; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) Bộ Ngoại giao Mai Phan Dũng; cùng sự tham gia của đại diện lãnh đạo nhiều ban, bộ, ngành, tổ chức chính trị-xã hội, địa phương, một số cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và trí thức kiều bào.

Quang cảnh hội thảo

Hội thảo tổ chức nhằm tiếp tục quán triệt và thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 36-NQ/TW, Chỉ thị số 45-CT/TW và Kết luận số 12-KL/TW của Bộ Chính trị về công tác NVNONN. Đây cũng là một dịp để ôn lại, đánh giá công tác tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức KH&CN trong và ngoài nước xây dựng và phát triển đất nước nói chung và Liên hiệp Hội Việt Nam nói riêng; góp phần xây dựng Liên hiệp Hội Việt Nam trở thành tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh, giữ vai trò nòng cốt trong tập hợp đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng phát biểu khai mạc

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng đã làm rõ vai trò của trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, là một bộ phận quan trọng của lực lượng trí thức Việt Nam, là nguồn lực quý giá của đất nước. Chính vì thế, hội thảo “Trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia xây dựng và phát triển đất nước” được tổ chức là một hoạt động cụ thể, thiết thực hướng về ngày kỷ niệm 40 năm thành lập Liên hiệp Hội Việt Nam.

Các ý kiến tham luận tại Hội thảo đã góp phần làm rõ thực trạng, những kết quả đạt được và những hạn chế trong ban hành, triển khai các chính sách, chương trình cụ thể để thu hút, tập hợp trí thức là người Việt Nam ở nước ngoài. Qua đó, các đại biểu tham dự cũng phát hiện những giải pháp hay, khả thi, hiệu quả để kiến nghị với Đảng và Nhà nước nhằm phát huy hơn nữa tiềm lực của trí thức người Việt Nam ở nước ngoài đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, đặc biệt là trong lĩnh vực phát triển tiềm lực Khoa học - Công nghệ , xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp và chuyển đổi số quốc gia.

Đại biểu tham luận

Nhận thức về vai trò và đóng góp của nhân sĩ trí thức kiều bào trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, ông Từ Thành Huế, Trưởng Ban đối ngoại - Kiều bào, UBTW MTTQ Việt Nam cho biết, số chuyên gia, trí thức kiều bào tham gia hoạt động Khoa học - Công nghệ tại Việt Nam duy trì ở mức khoảng 300 lượt người/năm. Trí thức kiều bào ngày càng tham gia một cách trực tiếp và sâu rộng vào các quá trình hợp tác, cùng đồng hành tích cực với Chính phủ, đồng thời giúp chuyển giao những kiến thức, tiến bộ khoa học kỹ thuật mới nhất vào Việt Nam, đào tạo đội ngũ cán bộ, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực KH&CN của Việt Nam.

Đặc biệt, trong giai đoạn 2020-2021, khi đại dịch COVID-19 bùng phát và diễn biến phức tạp, các chuyên gia, trí thức kiều bào đã trực tiếp kết nối, vận động các cơ quan chính quyền, tổ chức, doanh nghiệp sở tại hỗ trợ vaccine cho Việt Nam và thúc đẩy chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine, chia sẻ kinh nghiệm phòng chống dịch ở nước sở tại và đưa ra nhiều đề xuất, khuyến nghị hữu ích cho các cơ quan trung ương và địa phương trong nước. Điều đó cho thấy, sự đóng góp của các cá nhân NVNONN là chuyên gia, trí thức, nhà khoa học trong thời gian qua đã khẳng định tình yêu nước sâu nặng và tinh thần nhiệt huyết cháy bỏng luôn khát khao cống hiến trí tuệ cho quê hương, đất nước.

Đại biểu tham luận

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, phần tham luận của các vị đại biểu cũng chỉ ra những hạn chế trong cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng trí thức Việt Nam tại nước ngoài. TS. Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các hội KH&KT Hà Nội cho rằng, mức độ ưu đãi thu hút chuyên gia nhà khoa học Việt kiều về nước chưa phải là quan trọng nhất mà quan trọng là về làm gì, quản lý sử dụng ra sao để người ta có thể cống hiến trí tuệ, kinh nghiệm cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước: “Theo tôi, bài học ở đây là chọn được người và giao quyền, trách nhiệm thì việc triển khai mới hiệu quả”.

Môi trường làm việc chưa phù hợp, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị cho nghiên cứu khoa học và môi trường học thuật chuyên nghiệp của trong nước còn hạn chế; khác biệt về thể chế. Rào cản ngôn ngữ, các ý kiến đóng góp và tư vấn của chuyên gia, trí thức kiều bào chưa được cơ quan chức năng nghiên cứu một cách nghiêm túc cũng là những vướng mắc trong việc triển khai các cơ chế, chính sách về thu hút, trọng dụng cán bộ trí thức kiều bào.

Đại biểu tham luận

Để phát huy vai trò hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ người Việt Nam ở trong và ngoài nước, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam kiến nghị một số nội dung, bao gồm phối hợp đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức thành viên, của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam; vận động trí thức khoa học và công nghệ người Việt Nam trong và ngoài nước tham gia làm chủ nhiệm, xây dựng các đề tài trọng điểm. Đồng thời, không thể bỏ qua các hình thức khen thưởng thường xuyên, đột xuất, các giải thưởng phù hợp để kịp thời ghi nhận, động viên và tôn vinh các tập thể và cá nhân người Việt Nam ở nước ngoài có nhiều đóng góp trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Về đối tượng vận động, thu hút, ông Phạm Việt Hùng, Vụ trưởng Vụ Quan hệ Kinh tế KH&CN, Uỷ ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài chia sẻ, bên cạnh việc duy trì liên hệ, hợp tác với các trí thức, chuyên gia giàu kinh nghiệm, công tác cần tiếp tục mở rộng tới thế hệ trí thức trẻ NVNONN, bao gồm cả lực lượng du học sinh và con em kiều bào thế hệ thứ hai, thứ ba ở sở tại.

“Chúng ta nên tăng cường thu hút nguồn lực chất xám của kiều bào “từ xa”, gián tiếp như giảng dạy ngắn hạn, tư vấn, chuyển giao công nghệ cao, làm cầu nối mời chuyên gia quốc tế đến Việt Nam, thay vì phải quay về Việt Nam làm việc dài hạn. Ngoài ra, công tác thu hút nguồn lực trí thức kiều bào thời gian tới cần giải quyết các tồn tại về xây dựng và triển khai chính sách, cơ sở dữ liệu, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong nước và nước ngoài” - ông Hùng nói.

Đại biểu tham luận

Hiện nay, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đang xây dựng cơ sở dữ liệu về trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, tập hợp danh sách trên 100.000 người có thông tin từng ngành, nghề và địa chỉ. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu và thành lập nhóm hoạt động sẽ tập hợp được số lượng cũng như định hướng được nội dung sinh hoạt, chủ điểm. Vì vậy, ông Võ Xuân Hoài, đại diện Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài chỉ rõ, cần đẩy nhanh tiến độ điều tra xã hội học và khi có dữ liệu tương đối cần giữ liên hệ thường xuyên với họ để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng và sẵn sàng tham vấn những vấn đề trong nước đang cần thiết.

Phó Chủ tịch LHHVN Phạm Ngọc Linh phát biểu kết luận hội thảo

Hội thảo “Trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia xây dựng và phát triển đất nước” đã tập trung được nhiều ý kiến đóng góp được nhiều ý kiến xác đáng, có thể cụ thể hóa thành các nội dung, hình thức nhằm phối hợp với Ủy ban TW MTTQ Việt Nam và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài nâng cao hơn nữa công tác vận động trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia xây dựng và phát triển đất nước.