Thuốc lá: Tai họa của con người
Tác hại nặng nề của thuốc lá với sức khỏe con người
Khói thuốc lá gồm hơn 4.000 chất khác nhau, trong đó các chất chính độc hại nhất là nicôtin, oxyt cacbon và các chất gây ung thư.
- Nicôtin là một chất độc mạnh, liều gây chết người là 50mg nicôtin nguyên chất. Trong mỗi điếu thuốc lá có khoảng 25mg nicôtin. Khi hút, cơ thể chỉ hấp thụ được một phần nhỏ, nhưng do người nghiện hút nhiều nên lượng nicôtin trong máu cao gây ra những biến chứng như tăng huyết áp cả tâm thu lẫn tâm trương, dễ đưa đến tăng huyết áp ác tính; làm tim đập nhanh hơn và mạnh hơn, khiến cơ tim đòi hỏi nhiều ôxy hơn, kích thích cơ tim phát ra các kiểu ngoại tâm thu, giảm lượng nước tiểu, co mạch đưa đến vữa xơ động mạch, tắc động mạch và rối loạn tuần hoàn. Chất nicôtin là nguyên nhân làm con người bị nghiện thuốc lá.
- Oxyt cacbon (CO) là một khí độc, khi hút thuốc, CO thâm nhập vào máu làm cho hemoglobin giảm khả năng vận chuyển ôxy đến các tế bào trong cơ thể, làm cho các tế bào bị thiếu ôxy và hoạt động kém. Nhất là ảnh hưởng xấu đến hoạt động của não bộ làm cho người ta nhức đầu, chóng mặt, hay quên, tim cũng vì thiếu ôxy mà gây các chứng đau thắt ngực dẫn tới loạn nhịp tim và suy tim.
- Những chất gây ung thư có nhiều trong khói thuốc lá là hydro cabua thơm, các amin thơm và các nitrosamin, những chất này gây ra nhiều loại ung thư như ung thư phổi (thuốc lá gây 8% chết do ung thư phổi), ung thư ở nhiều cơ quan khác trong cơ thể như thanh quản, miệng, thực quản, bàng quang, thận, tụy, dạ dày và cổ tử cung... So với người không hút thuốc, người hút 1 gói/một ngày có nguy cơ mắc ung thư phổi gấp 10 lần và hút 2 gói/một ngày thì tăng gấp 25 lần.
Do nhận thức được những chất độc hại của thuốc lá mà ở các nước phát triển, người ta đã vận động nhân dân bỏ hút thuốc lá. Số thuốc lá tiêu thụ ở Mỹ đã giảm 42% năm 1999 so với năm 1980. Người ta nhận thấy rằng song song với sự giảm tiêu thụ thuốc lá, từ 1963 đến nay, tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch cũng giảm nhiều. Ở đây còn chưa đề cập đến những bệnh khác do thuốc lá gây ra như ho, đờm, viêm phế quản mạn, giãn phổi, nhiễm khuẩn hô hấp, loét dạ dày, tá tràng... Phụ nữ hút thuốc lá còn dễ bị sảy thai, tử vong thai nhi. Đứa trẻ có mẹ hút thuốc lá cũng chậm lớn và chậm phát triển trí khôn. Người ta đã kể ra 25 bệnh có liên quan đến thuốc lá và Tổ chức Y tế Thế giới cho biết mỗi năm có khoảng 11.000 người chết do thuốc lá. Thuốc lá không những có hại cho bản thân người hút mà còn gây hại cho cả gia đình, bạn bè và những người xung quanh vì ô nhiễm môi trường.
Hút thuốc lá không chỉ gây ra bệnh mạch vành, mà còn gây bệnh mạch máu ngoại biên. Đối với những người không hút thuốc lá, nhưng tiếp xúc với khói thuốc lá do người khác hút cũng tăng bệnh mạch vành. Dù hút thuốc lá ít hay nhiều cũng làm tăng tỷ lệ bệnh mạch vành, nếu hút 20 điếu/ngày hoặc hơn thì sẽ tăng 2-3 lần bệnh mạch vành so với người không hút. Nicôtin và các chất carbon monoxide trong khói thuốc lá gây ra bệnh mạch vành do làm tổn thương thành mạch, co mạch vành, đông máu, gây viêm. Nếu ngưng hút thuốc lá, sẽ giảm nguy cơ tử vong do bệnh mạch vành và các bệnh khác. Thời gian ngưng thuốc lá hơn 3-5 năm thì giảm nguy cơ bệnh mạch vành. Nếu chỉ giảm hút thuốc lá thì hiệu quả chưa rõ ràng. Vì vậy, không hút thuốc lá là rất quan trọng.
Các biện pháp chống hút thuốc lá
Ngày nay nhiều nước có quy định cấm hút thuốc ở những nơi công cộng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng: ở trong một phòng có khói thuốc lá cũng bị hại sức khỏe như chính mình hút thuốc lá. Các loại thuốc lá đều có hại cả dù đó là loại ít nicôtin do có đầu lọc. Hút píp hoặc xì gà có đỡ hại hơn chút ít. Thuốc lào cũng có hại như thuốc lá. Một nghiên cứu cho thấy sau khi bỏ hút thuốc một năm, tỷ lệ tử vong giảm dần và sau 10 năm trở lên, tử vong giảm được 2/3 đối với người nghiện hút trên 20 điếu/ngày, với người hút ít hơn, sức khỏe trở nên tốt như người không hút. 
