Thông tin cốt lõi

Thông tin cốt lõi của một sự kiện thời sự

Thông tin chính được tóm tắt trong sáu câu hỏi mà bạn cần giải đáp.

- Ai? Nhân dạng của nhân vật mà bạn nói đến phải đầy đủ: tên, phẩm chất hoặc chức vụ.

- Cái gì? Đây là thông tin chủ yếu: Ai làm gì? Cái gì sắp diễn ra? Có chuyện gì?

- Ở đâu? Luôn luôn chú ý thông tin đầy đủ. Chỉ nói một sự kiện đã diễn ra ở chỗ này chỗ kia thì chưa đủ. Bạn phải nói chính xác tối đa không gian xảy ra sự kiện: địa chỉ, căn phòng diễn ra một cuộc họp chẳng hạn.

- Khi nào? Ngày, giờ. Ở đây cũng cần chính xác. Nói rõ thứ mấy. Ví dụ: thứ ba tuần trước vào lúc 18h30, chứ không phải Tối ngày 18.

- Như thế nào? Làm rõ thông tin: "việc này đã diễn ra như thế nào?". Đừng quên thông tin-dịch vụ. Nếu là một buổi hòa nhạc, hãy nói rõ làm thế nào để đến đó, gửi xe ở đâu, đặt chỗ trước ở đâu, chương trình thế nào?

- Tại sao? Chỉ ra những nguyên nhân sự kiện.
 
Thông tin cốt lõi của bài viết tổng hợp, điều tra, phóng sự

Ở đây, phải truyền tải một "thông điệp" tới độc giả, thông điệp kết luận của người viết. Trước khi viết, biên tập viên phải suy nghĩ làm thế nào để nổi bật lên thông điệp đó, bằng thông tin, bằng cái mới, cái hấp dẫn và cái chính xác. Chỉ cần liếc qua là độc giả có thể đọc cái mình tìm kiếm.
 
Đừng ngại liệt kê sáu câu hỏi và trả lời chúng trên giấy, nhất là khi viết một chủ đề phức tạp. Có thể thấy rõ tác dụng của kỹ thuật nêu bật trước thông tin chủ yếu. Người viết sẽ có được những yếu tố thông tin để viết tít, sapô, mở đầu, kết bài, tít xen và chú thích ảnh. Khi đã được cụ thể hóa bằng dàn ý, thứ tự các thông tin phụ thuộc nhiều vào chọn lựa này. Chúng ta sẽ phát triển những thông tin mà thông điệp chính chứa đựng.
 
Làm thế nào để làm được điều đó?

- Cách thứ nhất: tưởng tượng bạn phải phải trao đổi với một người bạn hoặc một đồng nghiệp trong vài phút, qua điện thoại chẳng hạn, cốt lõi của sự kiện mà người đó cần biết. 
 
- Cách thứ hai: đánh dấu trên giấy những chi tiết quan trọng nhất, sau đó sắp xếp lại theo hai hoặc ba chủ đề hoặc tin.
 
Quy tắc cần nhớ

Viết thông điệp cốt lõi trước khi bắt đầu bài báo, thậm chí trước khi xây dựng dàn ý. Viết thông điệp đó thật súc tích, trong một hoặc hai câu. Khi viết, tìm cách diễn đạt thông điệp đó một cách chính xác nhất, cụ thể nhất. Suy nghĩ chín trong đầu trước khi viết. 
 
(Fabienne Gérault, Đại học Báo chí Lille, Pháp)

Nguồn: vietnamjournalism   21/4/2007