Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 24/01/2007 16:16 (GMT+7)

Thám hiểm Mặt trăng, thời hoàng kim đã tới!

Trong cuộc chạy đua với hai cường quốc dày dạn kinh nghiệm là Mỹ và Liên Xô trước kia (Liên bang Nga hiện nay) lên Mặt trăng, Ấn Độ, Nhật Bản và cả Malaysia cũng đều muốn góp Mặt.

Theo các nhà khoa học phương Tây, có thể nói “ thời đại hoàng kim của cuộc thám hiểm Mặt trăng” đã được khai trương vào năm 2003 khi Cơ quan hàng không vũ trụ châu Âu (ESA) phóng tàu thăm dò vũ trụ SMART-1 vào ngày 27-9-2003. Đây là tàu thăm dò đầu tiên của ESA do các nhà khoa học Thụy Điển thiết kế.

Ngày 3-9-2006, theo kế hoạch, SMART-1 đã đâm đầu vào Mặt trăng, hoàn thành sứ mệnh một cách vẻ vang sau khi gửi về Trái đất hàng vạn bức ảnh quý giá chụp bề Mặt Mặt trăng dưới nhiều góc độ khác nhau. Kho dữ liệu đồ sộ này sẽ giúp ESA lên được bản đồ Mặt trăng ba chiều, phân tích thành phần hóa học của đất Mặt trăng bằng X-quang kính quang phổ.

Dự án Hằng Nga

Cuộc thám hiểm đã trở nên sôi nổi hẳn khi Trung Quốc (TQ), Nhật Bản, Ấn Độ và Malaysia cũng lên kế hoạch chinh phục chị Hằng cho “ bằng chị bằng em” với ba ông lớn Mỹ, Nga và Liên hiệp châu Âu (EU).

Hoành tráng nhất và cũng có tiềm lực mạnh nhất hiện nay là TQ. Tháng 11-2000, quốc vụ viện nước này công bố những tham vọng của mình trong một cuốn bạch thư về việc thám hiểm Mặt trăng với “ dự án Hằng Nga”.

Dự án này gồm ba bước:

1. Phóng một tàu thăm dò bay vòng quanh Mặt trăng ở độ cao 200 km, chụp ảnh ba chiều toàn bộ Mặt trăng.

Ngày 12-10 vừa qua, Tôn Lại Yên, Giám đốc Cơ quan Không gian vũ trụ quốc gia TQ (CNSA), cho biết trong một cuộc họp báo rằng tàu thăm dò này – mang tên Hằng Nga 1 - đã được hoàn chỉnh và TQ sẽ phóng lên Mặt trăng trong năm tới. (Một nguồn tin của Ấn Độ nói Hằng Nga 1 sẽ được phóng lên vào tháng 4-2007).

Các nhà khoa học sẽ dùng các dữ liệu từ tàu Hằng Nga 1 gửi về để phân tích bề Mặt Mặt trăng, đo đạc tỉ trọng đất Mặt trăng. Bước này sẽ kết thúc vào năm 2010.

2. Đưa một hoặc nhiều xe robot đổ bộ lên Mặt trăng lấy mẫu đất và gửi dữ liệu về Mặt đất bằng sóng radio.

Bước này sẽ được thực hiện từ 2010 đến 2012.

3. Năm 2015 sẽ đưa robot tân tiến hơn lên Mặt trăng lấy mẫu vật (đất và đá) rồi bay trở về Trái đất.

Ba bước nói trên chỉ là giai đoạn một của chương trình thám hiểm Mặt trăng, hoàn toàn do máy móc thực hiện. China Daily năm 2001 cho biết trong giai đoạn tiếp theo, TQ có thể sẽ đưa người lên Mặt trăng vào năm 2020.

Tuy nhiên, tổng công trình sư Vương Dũng Chí cho biết TQ có thể gác lại chương trình này do khả năng tài chính có hạn, mặc dù TQ từng hai lần đưa người lên quỹ đạo Trái đất và dự tính đi bộ trong không gian vào năm 2008.

Mục đích của TQ là gì? Theo hãng tin Tân Hoa Xã, “ TQ cần có một vị trí quan trọng hơn trong lãnh vực khoa học không gian vũ trụ thế giới và nâng cao công nghệ thám hiểm vũ trụ của TQ lên một tầm cao mới. Nó cho phép nâng cao uy tín quốc gia và thúc đẩy tinh thần dân tộc”.

Đệ nhị anh hào Ấn Độ

Ấn Độ – nước đông dân thứ hai trên thế giới - cũng có những tham vọng thám hiểm Mặt trăng không kém TQ. Tháng 9-2004, tổ chức nghiên cứu không gian vũ trụ Ấn Độ (ISRO) đã công bố kế hoạch phóng tàu thăm dò Chandrayaan 1 (tiếng Sanskrit có nghĩa là Phi thuyền Mặt Trăng) vào tháng 2-2008.

Chandrayaan 1 sẽ được phóng từ Trung tâm Không gian vũ trụ Satish Dhawan tọa lạc trên đảo Sriharikota, cách thành phố Chennai 100 km. Nhiệm vụ của nó là – trong vòng 2 năm – thu thập thông tin để lên một bàn đồ Atlas ba chiều về địa hình và đặc điểm hóa học của Mặt trăng.

Một nhiệm vụ khác cũng hết sức quan trọng là xác định những kho dự trữ khổng lồ nước và khí helium, một nguồn năng lượng sạch vô cùng quý giá cho các đoàn thám hiểm Mặt trăng trong tương lai. Chandrayaan 1 cũng có tham vọng vén màn bí mật về nguồn gốc và quá trình hình thành của Mặt trăng vốn làm đau đầu các nhà thiên văn.

Theo báo The Tribune, Ấn Độ, tàu Chandrayaan 1 nặng khoảng 1,3 tấn (trong đó chiếc phi thuyền bay vòng quanh Mặt trăng nặng 504 kg), sẽ mang theo 6 thiết bị khoa học của ISRO và 6 thiết bị khác của 3 cơ quan hàng không vũ trụ của bạn là NASA (Mỹ), ESA (EU) và Bulgaria.

Từ việc phóng một tên lửa nặng 9 kg tại một cơ sở nghiên cứu không gian nằm trong làng chài Thumba ở bang Kerala vào năm 1963 đến chương trình thám hiểm Mặt trăng Chandrayaan 1, Ấn Độ đã có một bước nhảy vọt về công nghệ.

Từ Selene đến Kuala Lumpur

Nếu tính theo mốc thời gian, Nhật là nước châu Á đầu tiên phóng các phi thuyền thám hiểm Mặt trăng. Năm 1990, Nhật đã viếng thăm Mặt trăng bằng phi thuyền Hiten và trở thành nước thứ ba (sau Mỹ và Liên Xô) có phi thuyền bay trên quỹ đạo Mặt trăng.

Tuy nhiên, các dự án thám hiểm Mặt trăng của Nhật sau đó gặp nhiều trục trặc, phần lớn do tên lửa H-2A phóng tàu thăm dò bị trục trặc luôn. Ngoài ra còn có vấn đề kinh phí.

Dự án Selene (Thần Mặt trăng, theo tiếng Hy Lạp) chẳng hạn dự kiến phóng năm 2003 đã phải hoãn lại đến tháng 8 -2007. Tàu Selene nặng gần 2 tấn gồm có 3 đơn vị: tàu quỹ đạo, vệ tinh tiếp sóng và vệ tinh VLBI. Tàu quỹ đạo, nặng 1,6 tấn, sẽ bay vòng quanh Mặt trăng ở độ cao 100 km thu thập thông tin về nguồn gốc, quá trình tiến hóa của Mặt trăng.

Sau khi đăng ký với Cơ quan Không gian Nga cho một phi hành gia bay lên Trạm Không gian quốc tế ISS vào tháng 10-2007 (đổi lại sẽ mua 18 chiếc máy bay Sukhoi nổi tiếng của Nga), Malaysia đã làm dư luận châu Á rúng động khi tuyên bố sẽ đưa một công dân Malaysia lên Mặt trăng vào năm 2020.

Nhật báo The Star cho biết Malaysia đang lựa chọn 8 người trong số 11.275 người Malaysia đăng ký làm phi hành gia để đưa sang Nga luyện tập 8 tháng. Một người duy nhất sẽ được chọn để thực hiện chuyến thám hiểm vũ trụ đầu tiên.

Administrator(Theo http://www.khoahoc.com.vn)

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

GS.TS. Chu Phạm Ngọc Sơn: Một đời đưa tri thức khoa học vào thực tiễn
Cuốn sách “Giáo sư - Tiến sĩ Chu Phạm Ngọc Sơn, Nhà Giáo thanh cao, Nhà Khoa học tài năng, một nhân cách lớn” vừa được ra mắt tại TP. Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 90 năm ngày sinh của cố GS.TS Chu Phạm Ngọc Sơn. Ấn phẩm là sự tri ân đối với một nhà khoa học tiêu biểu – người đã dành trọn cuộc đời gắn tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất, giáo dục và sự phát triển của đất nước.
Tạp chí Môi trường và Xã hội hưởng ứng phong trào xây dựng “Mái ấm bình yên”
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026) và 21 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (19/8/2005 - 19/8/2026), ngày 18/8, Tạp chí Môi trường và Xã hội phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Cái Nhum tổ chức lễ khởi công 2 căn nhà “Mái ấm bình yên” cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Tư vấn, phản biện của VUSTA - Từ thực tiễn đến yêu cầu đổi mới
Từ thực tiễn tư vấn, phản biện Dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh, có thể thấy rõ giá trị của việc huy động trí tuệ đa ngành, nhận diện rủi ro và cung cấp những luận cứ khoa học độc lập cho quá trình xem xét, quyết định. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận những yêu cầu đổi mới hoạt động tư vấn, phản biện của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) hiện nay.
Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phạm Ngọc Linh dự diễn tập bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp
Ngày 18/8/2026, tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên, Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam tổ chức Chương trình diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp. PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tham dự chương trình.
Quảng Trị: Bảo tồn và phát huy giá trị nền y học cổ truyền dân tộc
Sáng 17/8, Hội Đông y tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Hội Đông y Việt Nam (22/8/1946-22/8/2026). Đến dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Sở Y tế, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, cùng đông đảo cán bộ, hội viên Hội Đông y trên địa bàn tỉnh.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng AI”
Sáng 17/8, tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng và Câu lạc bộ Trí thức trẻ tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo chuyên đề “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng thời đại trí tuệ nhân tạo AI”.
Đắk Lắk: Sức sáng tạo tuổi trẻ đối với hoạt động khoa học công nghệ
Ngay sau Đại hội Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, hoạt động chuyên môn đầu tiên được triển khai là chấm sơ khảo Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên và nhi đồng lần thứ I năm 2026. Với 170 mô hình tham gia, cuộc thi cho thấy sức sáng tạo phong phú của tuổi trẻ, nhất là ở những lĩnh vực gắn với công nghệ, phát triển kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu.