Tại sao phải cấm dùng clenbuterol trong thức ăn gia súc?

Clenbuterol có công thức hóa học là1- (4-amino-3,5-dichloro-phenyl)-2-(tert-butylamino) ethanol. Trước đây, trong y khoa clenbuterol được dùng cho những người bị suyễn, khó thở vì nó có tác dụng làm giãn phế quản.

Trong chăn nuôi, khả năng kích thích tăng trọng và làm cho tỉ lệ mô cơ nhiều hơn mô mỡ, thịt gia súc có nhiều nạc, đã thu hút người chăn nuôi. Trong khi đó thì người ăn phải gan hay thịt súc vật nuôi có dư lượng clenbuterol có thể bị ảnh hưởng chức năng phổi và tim. Những ảnh hưởng độc hại này có thật và đã xảy ra cho số đông người. Theo AFP ngày 19/9/2006, có hơn 330 người dân Thượng Hải bị ngộ độc vì ăn phải thịt heo có chứa clenbuterol. Tư liệu từ PubMed.comcho thấy đã có 4 vụ ngộ độc thực phẩm ở Bồ Đào Nha ảnh hưởng đến 50 người do ăn thịt bò và cừu có dư lượng clenbuterol. Các triệu chứng được mô tả gồm: tứ chi tê liệt, mạch nhanh, buồn nôn, nhức đầu và chóng mặt. Kết quả điều tra xác định có clenbuterol trong mẫu thịt, gan và huyết. Cũng theo PubMed, tháng 8/1996, 62 người phải được cấp cứu ở Caserta (Italia). Các triệu chứng lâm sàng giống như bị ngộ độc clenbuterol. Tất cả những người này đã ăn thịt bò từ 10 - 30 phút cho đến 2 - 3 giờ trước khi có các triệu chứng ngộ độc. Các xét nghiệm cho thấy hàm lượng clenbuterol trong thịt từ 0,8 đến 7,4 mg/kg. Ở Tây Ban Nha năm 1990, người ta ghi nhận có 2 đợt bùng phát với 135 người bị ngộ độc vì ăn gan bò. Xét nghiệm cho thấy mẫu gan có dư lượng clenbuterol từ 160 đến 291 ppb (phần tỉ). Các bệnh nhân phải nhập viện với các triệu chứng tim đập nhanh, run cơ, nhức đầu, ói mửa, sốt, ớn lạnh... Một trường hợp tương tự được ghi nhận ở Pháp với 22 bệnh nhân...

Tuy các triệu chứng ngộ độc dư lượng clenbuterol được coi là nhẹ, ở Mỹ, Cơ quan thuốc và thực phẩm FDA và FSIS (Food Safety and Inspection Service) thuộc Bộ nông nghiệp Mỹ, cho là chúng hoàn toàn có thể gây chết nếu người ăn phải thịt ngộ độc vốn nhạy cảm hay đang được trị liệu bằng một loại thuốc có tác dụng tương tự. FDA cũng công bố khả năng gây tác hại cho hệ tim mạch khi vào cơ thể bằng đường tiêu hóa hơn là đường hít. Từ mùa thu năm 2006, clenbuterol đã bị Cơ quan thuốc và thực phẩm Mỹ cấm sử dụng kể cả trong điều trị cho người.

Kinh nghiệm ghi nhận của FSIS: để có thể cấm sử dụng clenbuterol một cách hiệu quả trong chăn nuôi, người ta đã phải tổ chức tập huấn cho người chăn nuôi, cho các nông dân… chứ không chỉ đơn thuần đưa ra lệnh cấm trên giấy.

Nguồn: Khoa học phổ thông 26/1/2007