Cần để ý một số loài ong như vò vẽ, trong thời tiết giông bão, đặc biệt thích thịt và trái chín mùi mà chúng ta thường dùng trong bữa ăn. Đừng để chúng đến gần bàn ăn. Và cũng phải nghĩ đến việc lau miệng và tay cho bé khi chúng vừa ăn xong.
Nói chung cần phải giải thích cho trẻ biết, ngay cả những cháu bé tí, về tính khí và phản ứng của ong, đừng dùng khăn đuổi ong vò vẽ khi chúng mò vào đĩa v.v...
Người bị ong chích do vô tình hoặc cố ý chọc phá tổ ong khá phổ biến. Gần đây bầy ong vò vẽ làm tổ tại trụ điện trước một căn nhà ở Bình Quới, P.28, Q.Bình Thạnh đã lao ra đốt khiến 4 người dân nhà bên cạnh phải nhập viện cấp cứu, trong đó có 2 trường hợp hôn mê, ói ra máu là anh Nguyễn Kim Long (38 tuổi) và chị Nguyễn Thị Thu Hà (30 tuổi). Nhưng nguy hiểm nhất là trẻ em, nếu không may bị ong chích, dễ tử vong vì đề kháng yếu. Bé N.Đ.P, 2 tuổi rưỡi, ở quận 9, bị ong chích đã tử vong vì suy đa cơ quan, tuy đã được tích cực điều trị chạy thận nhân tạo.
Ong thường làm tổ trên các bẹ dừa nước, cây bình bát, cũng có khi ta thấy tổ ong vắt vẻo trên cành cây, góc vườn, hàng rào, trần nhà..., ở các vùng nông thôn, vùng ven ngoại thành. Phần lớn trường hợp ong không tự dưng đi “săn” người, mà ngược lại, chính thái độ, ý thức và hành động của con người mới là nguyên nhân “hại xác phàm”.
Ong ruồi, ong nghệ, ong bầu, ong vò vẽ là loài côn trùng có 2 cánh, thân có đoạn. Riêng loài ong vò vẽ màu vàng có khoang đen thường làm tổ trên cây, ngòi không có ngạnh nên có thể chích nhiều nốt khi tấn công người.
Ngòi ong chích là nguyên nhân gây đau nhức tại chỗ chích và phù nề. Phản ứng dị ứng tùy từng người có độ mẫn cảm với nọc ong và có thể gây tử vong do sốc phản vệ co thắt đường hô hấp trên vì bị ong chích ở miệng, cổ và tất cả vùng đầu, mặt, hoặc suy thận cấp.
Thường khi bị ong chích trên 8 vết là đã nguy hiểm rồi, thế nhưng tùy từng cơ địa và cách sơ cứu tại chỗ, cũng có khi chỉ có một vết ong chích cũng đủ gây tử vong cho bệnh nhân.
Phụ huynh cần biết cách sơ cấp cứu trong trường hợp con nhỏ trong gia đình gặp nạn, để tránh những hậu quả thương tâm. Bất kỳ trường hợp ong đốt nào cũng phải nhập viện theo dõi, vì thời điểm quyết định suy thận cấp hay không là trong vòng 3 ngày đầu sau khi bị ong đốt.
Khi bị ong đốt, hãy bình tĩnh tìm cách gắp ngòi ong ra khỏi cơ thểcàng sớm càng tốt. Kinh nghiệm dân gian cho thấy việc dùng vôi ăn trầu bôi lên da chỗ vết ong chích cũng khá hiệu quả, và cũng giúp thấy các vết chích dễ dàng hơn để gắp ngòi ong ra. Sát trùng tại chỗ chíchbằng dung dịch sát khuẩn betadine, chườm lạnh và chuyển vào bệnh viện gần nhất.
Cha mẹ không nên coi thường khi trẻ nói khó thở, khó nuốt và quan trọng nhất là trẻ bất thình lình rũ rượi,vì đó chính là dấu hiệu báo trước của sốc phản vệ có thể đưa đến tử vong, cần phải chuyển vào bệnh viện ngay. Cuối cùng, khi trẻ lơ mơ, không còn nhận biết được cha mẹ chính là lúc trẻ đang đi vào sốc.
Tại cơ sở y tế, nhân viên y tế sẽ dựa trên các dấu hiệu tại chỗ hay toàn thân và tùy nặng - nhẹ mà có xử trí thích hợp bằng thuốc chống dị ứng, tiêm corticoid, sát trùng, chườm lạnh, dùng biện pháp dân gian lấy ngòi ong nếu có thể (ngòi ong càng ở lâu trong da, nọc độc phóng thích càng nhiều), truyền dịch, kháng sinh…
Để bị ong chích là đã muộn rồi, phải chịu đau đớn hành hạ và lại dễ bắt tay tử thần nếu sơ cứu sai hoặc không nhập viện kịp thời. Tốt nhất là tránh đừng để chúng bị chạm nọc!
Nguồn: Khoa học phổ thông 26/1/2007 |
