Sách thì nhiều, nhưng sách hay thì ít và sách hay để đời lại càng ít

Quang cảnh hội thảo

Sáng 15/9 tại Hà Nội, Nhà Xuất Bản Tri Thức (Liên hiệp Hội Việt Nam - LHHVN) đã tổ chức hội thảo “Xây dựng tiêu chí và Danh mục Tủ sách Tinh hoa Tri thức thế giới” với sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học, các dịch giả và bạn đọc cộng tác với NXB Tri Thức trong nhiều năm qua.

Phát biểu chào mừng hội thảo, Phó Chủ tịch LHHVN - Phạm Ngọc Linh nhấn mạnh: NXB Tri thức là một trong 57 nhà xuất bản của Việt Nam và là NXB duy nhất trực thuộc LHHVN. Đây cũng là điểm riêng, đặc biệt của LHHVN. Thực tế, mảng sách về khoa học công nghệ đã được rất nhiều NXB khai thác. Vì thế, NXB Tri thức sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh rất lớn, sách phải có đặc trưng riêng, phải tạo nên sự khác biệt. Tủ sách Tinh hoa tri thức thế giới là sáng kiến của NXB Tri thức - Đây cũng là tủ sách tạo nên thương hiệu, uy tín và danh dự khoa học cho NXB Tri thức, cho đội ngũ trí thức KHCN của LHHVN.

Với những đầu sách dịch chất lượng trong các lĩnh vực khoa học triết học, kinh tế, giáo dục, xã hội,… nhiều cuốn sách của NXB Tri thức đã gây tiếng vang, được bạn đọc tìm kiếm, trở thành những cuốn sách tham khảo có giá trị trong nghiên cứu và nâng cao tri thức. Các tác phẩm ấy đã mang kho tàng tri thức phong phú của nhân loại đến gần với công chúng Việt Nam, góp phần phổ biến kiến thức cho người dân trong quá trình hội nhập với thế giới đương đại.

Phó Chủ tịch LHHVN – Phạm Ngọc Linh phát biểu chào mừng

Mục tiêu của Tủ sách Tinh hoa tri thức thế giới là từng bước tiến hành lựa chọn, dịch ra tiếng Việt và xuất bản khoảng 500 tác phẩm có giá trị khoa học, văn hóa và tri thức của thế giới. Các tác phẩm trong “Tủ sách tinh hoa” này đã và sẽ góp phần phổ biến tinh hoa tri thức (bằng tiếng Việt) cho giới học thuật và cho đông đảo độc giả quan tâm, nhất là cho thế hệ trẻ. Tại hội thảo này, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung trao đổi, thảo luận, giúp NXB Tri thức của LHHVN sớm hiện thực hóa mục tiêu phát triển của Tủ sách Tinh hoa nói riêng và của NXB Tri thức nói chung - Phó Chủ tịch Phạm Ngọc Linh nói.

Từ trái qua: Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức- Phạm Thị Bích Hồng; Phó Chủ tich hội Triết học VN – Nguyễn Trọng Chuẩn; Trưởng ban, Ban Truyền thông và Phổ biến kiến thức LHHVN – Lê Thanh Tùng đồng Chủ trì hội thảo.

Theo Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức - Phạm Thị Bích Hồng, trải qua hơn 18 năm hoạt động (Thành lập 9/2005) với triết lý hoạt động của NXB Tri thức là “Chân thành – Chuyên nghiệp – Khai phóng” đã không ngừng miệt mài, tìm tòi và sáng tạo nhằm cung cấp những tri thức nền quan trọng nhất trong kho tàng tri thức của nhân loại thông qua các bản dịch tốt và đáng tin cậy, hỗ trợ và góp phần thúc đẩy quá trình đổi mới tư duy của các tầng lớp xã hội Việt Nam khi hội nhập vào thế giới đương đại.

Hiện nay NXB Tri thức đang thực hiện và duy trì các tủ sách chính như sau: Tủ sách Tinh hoa Tri thức Thế giới; Tủ sách Tri thức mới; Tủ sách Tâm lý giáo dục Cánh buồm; Tủ sách tri thức phổ thông; Tủ sách Tiểu sử; Tủ sách Việt Nam đương đại. Ngoài ra còn có Tủ sách Phan Khôi, Tủ sách dẫn nhập, bộ sách thú vui tư duy và một số loại hình sách khác.

Tính đến hết quý II/2023, Nhà xuất bản Tri thức đã xuất bản được 2.000 đầu sách, trong đó có 72 đầu sách thuộc Tủ sách Tinh hoa Tri thức thế giới; khoảng 500 đầu sách thuộc Tủ sách Tri thức mới và các tủ sách khác của nhà xuất bản, còn lại là các đầu sách hợp tác liên kết xuất bản - bà Phạm Thị Bích Hồng cho biết.

Tại hội thảo, Nhà xã hội học Phạm Bích San cho rằng, lựa chọn loại sách mà nhà xuất bản định hướng tới là việc làm rất quan trọng bởi vì sách thì có nhiều, nhưng sách hay thì ít và sách hay để đời lại càng ít. Do vậy trong vô vàn sách đó lựa chọn loại sách nào xã hội cần và những đầu sách nào thực sự bạn đọc cần là vô cùng khó. Để làm việc này trên thực tế người giám đốc NXB đã phải có một định hướng rõ ràng về thị trường và trong trường hợp NXB Tri thức thì đó còn là định hướng về một giới thiệu và khai mở cho một nhu cầu rất thiết yếu nhưng chưa phổ biến. Để rồi tiếp đó cần có người đọc lựa chọn ra được những sách hay, cần thiết cho xã hội Việt Nam và có thể in được trong điều kiện của Việt Nam khác nhiều với thế giới…

Nhà xã hội học Phạm Bích San phát biểu tại hội thảo

Theo Giám đốc nghiên cứu Trung tâm nghiên cứu giải pháp thị trường cho các vấn đề kinh tế - xã hội – Đinh Tuấn Minh đã đưa ra những tiêu chí đẻ xây dựng danh mục sách tinh hoa gồm: Các tác giả có những đóng góp quan trọng thuộc các dòng/trường phái kinh tế được khẳng định là thân thiện với thị trường; Các tác phẩm có tính đại luận hoặc nhập môn những đóng góp của chính những tác giả này hoặc những tác giả khác cùng chia sẻ tư tưởng/quan điểm; Những tác phẩm đều được viết trong thế kỷ 20 trở lại đây (ngoại trừ tác phẩm Principles of Economics của Carl Menger) và có nhiều nội dung, ý tưởng có thể giúp Việt Nam xây dựng nền kinh tế thị trường đầy đủ, hội nhập quốc tế.

Theo Phó chủ tịch Hội đồng khoa học Trung ương Đoàn, Viện trưởng Viện nghiên cứu Thanh niên - Đặng Vũ Cảnh Linh, việc xây dựng Tủ sách tinh hoa tri thức thế giới –NXB Tri thức cần lấy tiêu chí khoa học làm nền tảng cơ bản để nghiên cứu, triển khai, thực hiện trong những năm tới. NXB Tri thức và Tủ sách tinh hoa tri thức thế giới nhiều năm qua phần nào đã định danh được thương hiệu, bản sắc riêng, ghi nhiều dấu ấn với độc giả, công chúng, tuy nhiên với Tủ sách tinh hoa tri thức thế giới cần tiếp tục nghiên cứu đổi mới nội dung, phương thức, quy trình xuất bản để phục vụ độc giả tốt hơn.

Để thực hiện tốt việc chọn lọc, xác định tác phẩm xuất bản, cần có sự phối hợp phân tích hài hòa 3 chiều: Ý tưởng, định hướng lãnh đạo nhà xuất bản, cơ quan chủ quản; Ý kiến hội đồng khoa học, hội đồng tư vấn chuyên gia; Phân tích thị trường và nhu cầu độc giả.

Theo ông Đặng Vũ Cảnh Linh, cần liên tục đổi mới nội dung, phương thức truyền thông về các tác phẩm trong Tủ sách tinh hoa tri thức thế giới, hướng đến sự tương tác nhiều hơn giữa độc giả và nhà xuất bản. Tiếp tục nghiên cứu các hình thức xuất bản online để góp phần phổ biến tác phẩm, thương hiệu nhà xuất bản và phục vụ được lượng độc giả lớn hơn trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0...

Cũng tại hội thảo, Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam - Nguyễn Hữu Giới đã đề xuất 5 kiến nghị về việc xây dựng và duy trì tủ sách tinh hoa tri thức thế giới của NXB Trí thức: Tiêu chí để xây dựng Tủ sách tinh hoa tri thức thế giới, cần nghiên cứu để chọn các tác phẩm của các thánh nhân/vĩ nhân, anh hùng xuất chúng, những người kiệt xuất, người lỗi lạc viết ra hoặc những người khác viết về họ (nhưng phải là những tác phẩm hay, khách quan, trung thực và phải rất đúng về họ).

Việc lựa chọn các tác phẩm để xuất bản trong Tủ sách tinh hóa tri thức thế giới theo các tiêu chí trên, cần có một Hội đồng tuyển chọn/thẩm định phải gồm những nhà trí thức lớn/nhà khoa học/học giả có uy tín ở Việt Nam.

Đề nghị nhà nước Việt Nam đặt hàng LHHVN làm Tủ sách này, để quảng bá tri thức tinh hoa thế giới và Việt Nam cho bạn đọc.

NXB Tri thức nên nghiên cứu và đổi mới phương thức quảng bá/giới thiệu và phát hành để các nhà trí thức, học giả, nhà khoa học, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước biết đến Tủ sách tinh hoa này.

LHHVN cần quan tâm và có nhiều chương trình cụ thể nhằm lan tỏa Ngày sách văn Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) để quảng bá, giới thiệu sách của NXB Tri thức rộng rãi ra công chúng độc giả cả nước…

Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức - Phạm Thị Bích Hồng phát biểu

Phát biểu kết thúc hội thảo, Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức - Phạm Thị Bích Hồng đã bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đến các quý vị đại biểu đã bằng trí tuệ, tâm huyết cống hiến của mình đã tham dự hội thảo và đóng góp nhiều ý kiến có giá trị. NXB Tri thức nói chung và Tủ sách tinh hoa sẽ tiếp tục cố gắng, nỗ lực hết sức để đáp ứng được sự mong đợi của hàng triệu độc giả trong, ngoài nước, cũng là góp phần thực hiện sứ mệnh chung của LHHVN là phổ biến tri thức, góp phần nâng cao dân trí của người dân Việt Nam.