Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 16/12/2010 22:45 (GMT+7)

Quy trình kỹ thuật trồng một số giống rau màu vụ thu - đông năm 2010

I. Giống khoai tây VT2, Vỏ đỏ

1. Nguồn gốc:giống Khoai tây VT2 vỏ đỏ có nguồn gốc từ Viện Khoa hoc kỹ thuật nông nghiệp tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc lai tạo, được nhập vào Việt Nam từ năm 2009.

2. Đặc tính sinh học:

- Thời gian sinh trưởng: 80-90 ngày

- Đặc điểm hình thái: củ có hình thái quả trứng hoặc bầu dục, vỏ đỏ, ruột vàng, vỏ ở khu vực mắt khoai có màu tím đậm.

- Năng suất: 18-20 tấn/ha, chất lượng tốt, ruột khoai tây bở khi nấu chín, có mùi thơm đặc trưng hơn khoai tây khác.

- Kháng bệnh: héo xanh, mốc sương; kháng trung bình với bệnh xoăn lá.

3. Kỹ thuật trồng

3.1. Làm đất, lên luống

Đất cày bừa kỹ, tơi nhỏ, sạch cỏ dại mới lên luống.

Luống đơn rộng 1,1 - 1,2 m, cao hơn 25-30 cm, trồng 2 hàng.

3.2 Thời vụ trồng

Khoai tây hiện nay có thể trồng 2 vụ là vụ Đông và vụ Xuân, trồng chủ yếu vào vụ Đông. Trong đó:

+ Vụ sớm trồng 10-30 tháng 10.

+ Chính vụ trồng 1-30 tháng 11

+ Vụ muộn trồng 10 tháng 12 đến 20 tháng 1 năm sau (trồng thu hoạch để làm giống).

3.3 Phương pháp tách cũ

- Nên trồng nguyên củ, nếu củ to từ 50 gam trở lên ta dùng dao sắc khử trùng trước khi cắt.

+ Phương pháp cắt: Cắt dọc theo củ đảm bảo mỗi miếng có tối thiểu là 1 mầm đã nhú. Không nên cắt miếng quá nhỏ, cây sẽ yếu và phát triển kém.

+ Cắt xong, chấm mặt vết cắt vào tro bếp hoặc bột xi măng, để se mặt rồi đem trồng. Cắt khi các mầm mới nhú, vì nếu để quá khi trồng mầm mọc sẽ yếu. Chú ý, không để vết cắt tiếp xúc trực tiếp với phân bón, các mầm phải ở phía trên.

3.4. Mật độ trồng

Khoảng cách trồng 25-30cm x 65-70 cm, đảm bảo mật độ 50.000-55.000 khóm/ha. Sau khi đặt củ, lấp 1 lớp đất nhỏ lên trên mầm 4-5 cm. Đảm bảo đất đủ ẩm để cây nhanh mọc. Lượng giống 800kg - 1.000kg/ha.

Vôi

500-554

18-20

Phân chuồng

15.000-20.000

500-700

Supelân

460-500

16-18

Đạm ure

160-220

6-8

Kali Clorua

140-200

5-7

4. Lượng phân bón và chăm sóc:

(Có thể thay thế phân chồng bằng phân vi sinh với tỷ lệ 1 tấn phân chuồng = 50kg phân vi sinh).

- Cách bón:Phân đơn: bón lót toàn bộ lượng phân chuồng + lân + vôi + 70% lượng đạm + 70% lượng kali. Bón thúc toàn bộ lượng đạm và kali còn lại khi vun xới lần 2.

Chú ý: Khi bón phân cần bón xa gốc khoai tây.

- Vun xới

Lần 1: Sau trồng 7-10 ngày vun xới nhẹ lấp củ khoai kết hợp với tỉa mầm (chỉ để lại 3-5 thân/khóm).

Lần 2: Sau trồng 20-25 ngày, xới sâu, vun cao, bón thúc.

Lần 3: Sau trồng 35-40 ngày, xới nhẹ, vét rãnh luống, vun cao gốc.

- Tưới nước

+ Sau khi trồng, phải giữ đất ẩm thường xuyên, nếu khô phải kịp thời tưới nước.

* Tưới lần 1: Sau khi mọc 15-20 ngày, tưới ngập rãnh.

* Tưới lần 2: Sau lần 1 từ 15-20 ngày.

* Tưới lần 3: Sau khi trồng 60-65 ngày.

+ Phương pháp tưới: Cho nước vào ngập 2/3 rãnh và tưới ướt lên luống khi nào thấy đất ở giữa luống ngả màu sẫm là được, sau đó tháo nước ra, có thể tưới bằng thùng ô doa hoặc phun.

5. Một số sâu, bệnh hại chính và cách phòng trừ:

- Sâu hại:

* Rệp sáp hại khoai tây

Biện pháp phòng trừ: Không dùng củ khoai tây có rệp làm giống, bón phân cân đối, hợp lý; phòng trừ bằng một trong các loại thuốc: Penbis, Supracid, Oncol, Bi 58 50 EC,… theo liều khuyến cáo trên nhãn mác.

* Sâu khoang:

Biện pháp phòng trừ: Sử dụng Sherpa 5 EC, Trebon 10 EC, hoặc Pegasus 500 SC… theo liều khuyến cáo ghi trên nhãn mác.

- Bệnh hại:

* Bệnh sương mai:

Biện pháp phòng trừ: áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp như chọn giống tốt, kháng bệnh, trồng đúng thời vụ, đúng mật độ, bón phân cân đối, hợp lý… Dùng một trong các loại thuốc sau để phòng trừ: Boocdo 1%, Zinep 0,2-0,3%, Ridomil…

* Bệnh héo xanh vi khuẩn:

Biện pháp phòng trừ: Luân canh các loại cây trồng như mía, ngô, bông; Dùng giống kháng bệnh; Vệ sinh đồng ruộng, thu dọn tàn dư, cỏ dại trên ruộng mang đốt trước khi gieo trồng; Tăng cường bón vôi, phân chuồng; Xử lý đất trước khi trồng bằng thuốc Chloropierin với lượng 300kg/ha (trước khi trồng 10 ngày).

* Nếu bị bệnh thối thân, xoăn lá… tốt nhất là dùng Zinep 80WG, RidomilMZ 72 WP, Anvil 5SC…theo liều khuyến cáo ghi trên nhãn mác.

6. Thu hoạch:Khi 80% số lá trên thân chuyển vàng thì thu hoạch. Trước khi thu hoạch ngừng tưới nước từ 15-20 ngày, thu hoạch vào những ngày nắng ráo. Đối với ruộng giống cần cắt toàn bộ thân lá trước khi thu hoạch khoảng 1 tuần.

II. Giống ngô lai LVN 61

LVN 61 là giống ngô lại đơn do Viện Nghiên cứu ngô lai tạo, là giống có triển vọng hiện nay, trồng được vụ xuân hè, thu đông ở các tỉnh phía Bắc.

1. Đặc điểm của giống:

- Thời gian sinh trưởng:

Vụ xuân hè: 120-125 ngày

Vụ thu đông: 95-110 ngày (không trồng sau 25 tháng 9)

- Hạt ngô dạng răng cưa màu vàng cam, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng.

- Chịu hạn tốt.

- Năng suất đạt từ 8-12 tấn/ha và ổn định ở các mùa vụ, các vùng sinh thái.

2. Kỹ thuật gieo trồng

- Thời vụ:Từ ngày 1 đến trước 25 tháng 9.

- Mật độ, khoảng cách gieo trồng:

+ Mật độ: cần đảm bảo mật độ 6,6-7,1 vạn cây/ha.

+ Gieo hàng cách hàng: 50-60 cm.

+ Hốc cách hốc: 28-30cm.

Gieo xen kẽ 1 hạt/hốc và 2 hạt/hốc liên tiếp sau tỉa chỉ để lại 1 cây/hốc.

Lượng phân bón cần cho 1 ha: 15-20 kg.

- Phân bón cho 1 ha

+ Phân chuồng: Tuỳ theo điều kiện

+ Urea: 400-550 kg.

+Supe lân: 600-700kg

+ Phân kali: 180-200 kg.

* Bón lót toàn bộ phân chuồng và phân lân trước khi gieo hạt.

* Bón thúc 3 lần:

Lần 1: Khi ngô 3-5 lá: 1/3 lượng Urea + 1/3 lượng Kali

Lần 2: Khô ngô 8-9 lá: 1/3 lượng Urea + 1/3 lượng Kali

Lần 3: Trước khi ngô trỗ 3-5 ngày, bón nốt 1/3 lượng Urea còn lại.

- Chăm sóc - phòng trừ sâu bệnh.

+ Tỉa cây đảm bảo mật độ

+ Tưới nước đảm bảo độ ẩm cho ngô sinh trưởng.

+ Phun thuốc trừ cỏ hoặc làm sạch cỏ trước khi bón phân.

+ Phòng bọ nhậy, kiến, mối trong đất bằng cách rắc thuốc Vibasu 10H khoảng 15-20 kg/ha vào hàng ngô trước khi gieo hạt, trừ sâu đục thân bằng thuốc Basudin 10H rắc 7 đến 10 hạt vào loa kèn. Phun các loại thuốc trừ sâu bệnh hại như với các giống ngô khác.

- Thu hoạch: Khi thấy chân hạt xuất hiện điểm đen hay lá bị vàng là bắp đã chín.

Chú ý: Cần chăm sóc sớm nên bón phân đầy đủ và kịp thời vì LVN 61 là giống cho năng suất cao ở điều kiện thâm canh tốt.

III. Giống ngô nếp lai đơn MX10

1. Đặc tính:Sinh trưởng mạnh, chống chịu bệnh khô vằn, đốm lá, rỉ sắt rất tốt, năng suất bắp tươi còn vỏ đạt 18-19 tấn/ha, độ đồng đều bắp và cây rất cao, thu hoạch tập trung, tỷ lệ bắp loại 1 cao trên 95%, dạng bắp hơi nù, hạt trắng sữa, ăn tươi ngon, mềm dẻo, ngọt, thơm đặc trưng.

Thời vụ:Có thể trồng được quanh năm trên đất tưới tiêu chủ động; thời vụ tốt nhất từ ngày 1 tháng 9 đến ngày 20 tháng 10. Trồng cách ly thời gian và không gian với các loại bắp vàng để đảm bảo chất lượng ăn tươi và màu hạt.

2. Lượng phân và khoảng cách trồng:Mỗi ha cần 9-10 kg hạt giống, gieo 1 hạt/hốc, theo khoảng cách 70 x 25 cm, gieo thêm 10% số hạt trong bầu để trồng dặm, đảm bảo mật độ 57.000 cây/ha.

3. Phân bón:Lượng phân cho 1 ha: 5-10 tấn phân chuồng hoai, 250 kg Ure, 400-500 kg super Lân, 100-120 kg KCL, bón như sau:

- Bón lót toàn bộ phân chuồng và phân lân lúc làm đất (có thể thay phân chuồng bằng phân vi sinh như QT1).

- Bón thúc lần 1: 10 ngày sau gieo bón 100 kg Ure, 40-50 kg KCL

- Bón thúc lần 3: 35-40 ngày sau gieo bón toàn bộ lượng phân còn lại.

4. Chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh:

Giai đoạn cây non và 2 tuần trước khi trổ cờ và 2 tuần sau trổ cờ cần tưới đủ ẩm, tránh úng để cây phát triển mạnh, cho trái và hạt phát triển tốt.

Chủ động diệt cỏ bằng phun thuốc đặc trị MAIZINE 80WP, phun lúc vừa gieo xong và 20 ngày sau gieo. Thời gian sinh trưởng bắp nếp MX10 ngắn, do đó cần bón đúng lúc, kết hợp làm cỏ xới xáo và vun gốc trong các đợt bón phân. Giống MX10 cho 2 trái, nên loại bỏ trái phía dưới sử dụng làm bắp nhí ăn tươi, để cây tập trung dinh dưỡng nuôi bắp trên. Nếu bắp có hiện tượng đẻ nhánh từ thân chính là do ruộng giàu dinh dưỡng hoặc bón quá thừa đạm, cần điều chính cân đối lượng phân bón cho thích hợp và loại bỏ sớm các nhánh đẻ này.

Đề phòng sâu đục thân, đục bắp non bằng cách rải Basudin, Furadan vào loa kèn khi bắp được 7-8 lá, nếu cần tận dụng thân lá để cho gia súc ăn nên bón qua gốc.

Để hạn chế bệnh đốm vằn, ở giai đoạn trước trổ cờ nên loại bỏ các lá già có vết bệnh ở gốc; nếu mưa nhiều, ẩm độ cao cần phun Validacine, Anvil để ngừa bệnh.

Để ngừa bệnh đốm lá phun Tilt hay Appencab.

Để phòng ngừa bệnh bạch tạng (sọc trắng lá) gây thất thu cho bắp như không hạt, không trái nên phun thuốc bằng thuốc Froraxy 35% định kỳ 2-3 lần ở giai đoạn 10-20, 30 ngày sau gieo đã giúp hạn chế bệnh trên.

5. Thu hoạch: Nếu dùng ăn tươi, sau thu cần phun sâu 18-20 ngày (62-64 ngày sau gieo), nếu thu khô, thu hoạch 75-80 ngày sau gieo.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.
GS.VS. Châu Văn Minh: Tăng cường kết nối khoa học, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam), đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.
TECHFEST Việt Nam 2026 đưa sản phẩm công nghệ đến gần người dân
TECHFEST Việt Nam 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến 15/11, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố đi bộ là trung tâm với mô hình không gian mở, đưa các hoạt động trình diễn công nghệ, triển lãm sản phẩm khởi nghiệp và kết nối đầu tư đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Đưa tri thức số về bản, giúp người dân làm chủ công nghệ
Phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể vận dụng vào đời sống. Từ hoạt động giảng dạy của chuyên gia Hội Mã số Mã vạch Việt Nam trong chương trình tập huấn “Người bản số” tại Lào Cai, có thể thấy rõ cách tiếp cận lấy kỹ năng thực hành, khả năng tự chủ và an toàn trên môi trường số làm trọng tâm.