Thế hệ trẻ và bản lĩnh chính trị trên không gian số: Chủ động đối thoại, phản biện và “phủ xanh” thông tin tích cực

Đột phá từ diễn đàn chính luận dành cho thế hệ trẻ

Lễ trao giải Cuộc thi Chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong đoàn viên, thanh thiếu niên lần thứ II, năm 2026 được Ban Bí thư Trung ương Đoàn trang trọng tổ chức tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam vào ngày 29/9/2026. Sự kiện không chỉ tôn vinh các tác phẩm xuất sắc mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc khẳng định trí tuệ, trách nhiệm và tinh thần tiên phong của tuổi trẻ.

Năm 2026, cuộc thi đã ghi nhận sự bùng nổ vượt bậc về quy mô với 462.629 bài dự thi gửi về từ khắp cả nước, tăng 132,45% (tương đương tăng hơn 263.000 bài) so với năm 2025 và vượt gấp đôi so với kế hoạch đề ra. Đáng chú ý, 100% các tỉnh, thành đoàn và đoàn trực thuộc đều tham gia hưởng ứng với tinh thần trách nhiệm rất cao.

Điểm nổi bật mang tính bứt phá của cuộc thi năm nay chính là tính tiên phong trong chuyển đổi số. Lần đầu tiên, 100% các khâu từ tiếp nhận, quản lý, theo dõi, chấm thi từ vòng sơ khảo đến trung khảo và tổng hợp đánh giá đều được thực hiện hoàn toàn trên hệ thống nền tảng số. Bên cạnh các thể loại báo chí truyền thống, thế hệ trẻ đã thể hiện sự thành thạo khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đồ họa infographic, phóng sự ngắn và các định dạng truyền thông hiện đại phù hợp với thói quen tiếp cận thông tin của Gen Z trên mạng xã hội.

Trải qua các vòng thẩm định nghiêm ngặt từ 534 tác phẩm sơ khảo và 177 tác phẩm trung khảo, Hội đồng giám khảo đã lựa chọn 59 tác phẩm xuất sắc thuộc 6 loại hình để vinh danh và trao giải. Trong thành tích chung đó, Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương đã tích cực tham gia cuộc thi và đạt 03 giải khuyến khích ở các thể loại: 1. Phát thanh, Tác phẩm: Lá chắn sức trẻ - Thanh niên bảo vệ niềm tin số; 2. Truyền hình, Tác phẩm: “Dòng chảy tư tưởng”; 3. Video, Tác phẩm: “Xây dựng lòng yêu nước cho thiếu nhi qua văn hóa đọc”. Những kết quả đạt được của Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương tại cuộc thi đã khẳng định vai trò nòng cốt, sức sáng tạo và bản lĩnh chính trị vững vàng của tuổi trẻ tại các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng.

Ban tổ chức trao giải cho các cá nhân, nhóm tác giả ở các loại hình dự thi tại Lễ trao giải Cuộc thi Chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong đoàn viên, thanh thiếu niên lần thứ II, năm 2026. Ảnh: Quang Trường.

Giáo dục bằng sự thật thuyết phục và đối thoại chân thành

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Tường Lâm, Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đoàn đã nhấn mạnh chỉ đạo sâu sắc của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII: “Đoàn phải giáo dục bằng lý lẽ đúng, sự thật thuyết phục, tấm gương gần gũi, đối thoại chân thành và môi trường rèn luyện thực tiễn trên không gian mạng. Đoàn phải hiện diện mạnh mẽ, thông minh, nhân văn, biết lắng nghe, nói đúng điều thanh niên cần, nói bằng cách thanh niên hiểu”.

Cuộc thi chính luận năm 2026 chính là lời giải thực tiễn cho định hướng đó. Các vấn đề chính luận không còn khô khan mà đã chạm đến trái tim, suy nghĩ của thanh niên, giúp người trẻ cất lên tiếng nói trách nhiệm đối với Đảng và Tổ quốc.

Ấn tượng sâu sắc với chất lượng các bài dự thi tại Lễ trao giải Cuộc thi Chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong đoàn viên, thanh thiếu niên lần thứ II, năm 2026, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) Nguyễn Thị Thu Giang chia sẻ: Trong thời gian qua, lực lượng đoàn viên thanh niên Liên hiệp Hội Việt Nam đã tích cực tham gia các cuộc thi chính luận do Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Trung ương Đoàn và Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam phát động. Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Liên hiệp Hội Việt Nam đã chủ động đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đoàn viên thanh niên thể hiện tiếng nói, trí tuệ và bản lĩnh trong việc bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ trên mọi mặt trận tư tưởng.

Đại diện Đoàn Liên hiệp Hội Việt Nam khẳng định, sau sự kiện này, Đoàn Thanh niên Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ ý nghĩa, những thông điệp sâu sắc từ cuộc thi tới toàn thể đoàn viên, thanh niên; tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đồng thời tiếp tục vận động, khích lệ đoàn viên thanh niên hăng hái nghiên cứu, đóng góp nhiều tác phẩm chất lượng hơn nữa trong các kỳ thi tiếp theo.

Bí thư Đoàn Thanh niên Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Nguyễn Thị Thu Giang

Nâng cao “hệ miễn dịch xã hội” và tinh thần dấn thân trên “Biên cương số”

Trực tiếp đối diện với cơn bão thông tin trên mạng xã hội, việc nhận diện và dũng cảm phản bác cái sai có ý nghĩa sống còn. Bài học thực tiễn từ vụ việc bài thơ Lượm của nhà thơ Tố Hữu - hình ảnh chú bé giao liên anh hùng vốn là biểu tượng cao đẹp của tinh thần yêu nước bị chế lời phản cảm trên TikTok đã đặt ra yêu cầu cấp thiết: Nếu cái sai được lặp lại nhiều lần mà cộng đồng im lặng, cái sai sẽ vô tình được coi là đúng. Việc cất lên tiếng nói đúng đắn, có căn cứ và trách nhiệm chính là cách để tăng cường “hệ miễn dịch xã hội”.

Không chỉ dừng lại ở phản biện lý thuyết, nhiều mô hình thực tiễn sáng tạo đã ra đời để đưa niềm tin số bước ra đời thực. Câu lạc bộ Niềm tin số tỉnh Lạng Sơn (ra mắt ngày 06/05/2025) là một điển hình, nơi quy tụ các nhà sáng tạo nội dung, quản trị viên hội nhóm và lực lượng chức năng nhằm kiểm chứng thông tin, lan tỏa năng lượng tích cực và hỗ trợ cộng đồng. Tiêu biểu như câu chuyện của em Đàm Hải Dương (20 tuổi), dù bị bại liệt từ nhỏ nhưng đã tự học chữ và làm video TikTok thu hút hơn 33.000 lượt theo dõi bằng một ngón chân cái duy nhất, qua đó nhận được sự hỗ trợ thiết thực từ Câu lạc bộ để tiếp tục sáng tạo nội dung cho cộng đồng, xã hội.

Đặc biệt, khái niệm “Biên cương số” đã được khẳng định là đường biên mới của Tổ quốc trong kỷ nguyên số - nơi hàng triệu người trẻ đang học tập, làm việc và tiếp nhận thông tin mỗi ngày. Bảo vệ biên cương số không chỉ là phòng vệ thụ động mà phải là kiến tạo và tiên phong: tiên phong trong nhận thức, đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ và phục vụ cộng đồng. Thực tiễn tại Thái Nguyên đã chứng minh điều đó khi 111 Đội hình thanh niên tình nguyện với khoảng 1.500 đoàn viên đã ra quân hỗ trợ nhân dân tại 92 xã, phường thực hiện định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến và thủ tục hành chính, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân vào chính quyền từ những việc làm cụ thể nhất.

Từ Cuộc thi Chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong đoàn viên, thanh thiếu niên lần thứ II, năm 2026,  thế hệ trẻ đã đưa ra một thông điệp mạnh mẽ: Sức mạnh của thông tin chính thống và giá trị đúng đắn chỉ có thể phát huy khi được cất lên và lan tỏa rộng rãi. Thế hệ trẻ hôm nay, với bản lĩnh chính trị, năng lực công nghệ và lòng yêu nước, đang khẳng định vai trò là những “người gác cổng thông tin” tiên phong trên biên cương số. Hãy để cái đúng được cất lời, để những hành động tử tế tiếp tục lan xa và đừng bao giờ để cái đúng phải đi một mình!