Nuôi ong mật

Đặt thùng

Thùng nuôi ong làm bằng gỗ xoan, vải, nhãn, mít... Đóng theo loại thùng đã cải tiến để có thể thường xuyên kiểm tra, vừa dễ lấy mật, dễ sang đàn.

Thùng được đặt theo hướng Đông Nam, tránh để gần nơi có máy xay xát, nơi quay mật mía, kho đường, kho chứa thuốc trừ sâu...

Một đàn ong tốt phải có chúa tốt, không quá già. Tuổi thọ ong chúa khoảng 2-3 năm.

Nuôi ong vào tháng 3, 4 và cuối tháng 5 thì quay mật, từ tháng 6-7-8-9 (những tháng hiếm hoa) có thể cho ong ăn bổ sung bằng đường.

Xử lý khi ong bốc bay, chia đàn

Ong bốc bay (suy thoái, tan vỡ) là do tổ thiếu thức ăn (không mật, không phấn và không con). Bánh tổ quá cũ, bị kẻ thù phá hoại như ong rừng, thạch thùng, nắc nẻ... hoặc tổ đặt không thích hợp (quá nóng, quá lạnh, bị chấn động, khói bếp...). Để ong không bốc bay nên cho ăn thêm đường, hoặc lấy một tầng có mật, có nhộng ở tổ khác bổ sung cho các tầng cũ.

Khi ong bốc bay hãy té nước, tung cát, nón, áo vào giữa đàn, buộc vải vào cây nứa làm cờ quay vào giữa đàn gạt cho ong xuống thấp. Khi bắt ong bốc bay thường có hai người, một người làm trên còn một người ngồi cạnh cửa, thấy ong chúa bò ra là tóm lấy ngay. Ong chúa bao giờ cũng bò ra sau. Khi bắt được ong chúa, cho vào lồng rồi buộc vào tổ cũ. Ong thợ ra không tìm thấy ong chúa lập tức bay về tổ cũ. Cho ong ăn đều trong 2-3 đêm, thấy ong thợ đi làm thì mới thả ong chúa ra.

Hàng tuần mở lắp kiểm tra, thấy có mũ chúa, chủ động chia đàn bằng cách để đõ mới vào vị trí đõ cũ, nhích đõ cũ sang một bên khoảng 13cm rồi lấy tầng có mật, có nhộng, có mũ chúa của đõ cũ đưa sang đõ mới. Trong một hoặc hai ngày, cả hai đàn đi về có mật, phấn hoa, tách đõ mới ra xa dần, khoảng 2m hoặc hơn.

Thời gian quay mật

Tiến hành quay mật vào buổi sáng. Dụng cụ lấy mật gồm có: Máy quay mật (máy li tâm), dao cắt nắp, mâm, thùng chứa mật, lưới che mặt, thau nước, dây buộc... Khi quay cần hai người, một người mở nắp, nhắc cầu, rũ hết ong xuống thùng, rồi chuyền cho người quay. Người quay dùng dao sắc, hớt nhẹ nắp vít mật ở tầng rồi đặt các cầu đã cắt nắp vào khung của máy li tâm, quay đều tay với tốc độ tăng dần. Các cầu mật quay trả về đõ và tiếp tục lấy hết các tầng ở trong tổ ra quay.

Sang tháng thứ 6 đến tháng 9-10, không lấy mật. Cho ăn bổ sung (một đường một nước) để giữ cho đàn ong không bốc bay.