Nhân bản vô tính loài linh trưởng

TS Mitalipov đã tiên phong trong việc tìm ra một phương cách mới điều khiển trứng của loài linh trưởng trong suốt quá trình nhân bản. Quá trình này liên quan đến kết hợp trứng với nhân được tách ra từ một tế bào da của một con linh trưởng trưởng thành.

Mọi nỗ lực trong nhân bản phôi để phục vụ cho nghiên cứu đã bị kìm hãm bởi các vấn đề về công nghệ và các cuộc tranh luận về những kết quả nghiên cứu dối trá và đạo đức. Nhưng kỹ thuật mới của nhóm Oregon hứa hẹn một cuộc cách mạng hóa.

Đây là lần đầu tiên, các nhà khoa học có thể tạo ra những phôi nhân bản tồn tại độc lập từ một con linh trưởng trưởng thành. Trong trường hợp này, họ đã sử dụng loài khỉ nâu đực 10 tuổi (rhesus macaque monkey). Kết quả nghiên cứu sẽ được nhóm nghiên cứu báo cáo vào cuối tháng 11.

Nhóm nghiên cứu cũng chứng minh được rằng, họ có thể chiết tách những tế bào gốc từ những cái phôi nhân bản này. Ở môi trường phòng thí nghiệm, họ có thể điều khiển và làm cho các tế bào phôi phát triển trong tế bào tim trưởng thành hay các tế bào thần kinh.

Theo giới chuyên môn, đây là đột phá mà họ đang mong đợi. Cho đến bây giờ, người ta vẫn cảm giác có khá nhiều rào chắn không thể vượt qua được trong việc tạo thành những phôi thai nhân bản từ các con linh trưởng trưởng thành - bao gồm cả con người.

Kết quả nghiên cứu mới này không phải luôn được các tổ chức chào đón. Nhiều tổ chức đối lập về nhân bản cho rằng kỹ thuật mới trong việc thao túng trứng của loài linh trưởng sẽ dẫn đến tình trạng tạo mới - và phá vỡ - các phôi người nhân bản nhằm phục vụ cho mục đích nghiên cứu.

Tại Anh, việc cấy bất cứ một phôi nhân bản nào vào tử cung của người phụ nữ đều bất hợp pháp. Mặc dù vậy, nhiều người vẫn lo sợ rằng việc thành công trong nhân bản từ tế bào da của người trưởng thành sẽ làm gia tăng cơ hội có con bằng phương pháp nhân bản vô tính.

Chỉ có duy nhất một trường hợp nữa về phôi người nhân bản được ghi lại trên giấy tờ, nhưng cái phôi này đã chết sau vài giờ và không tạo ra được các tế bào gốc.

Trong khi đó, nhóm nghiên cứu linh trưởng này đã đem cấy 100 phôi nhân bản vào tử cung của khoảng 50 con khỉ nâu cái. Tuy nhiên, chưa một chú khỉ con nào chào đời.

Một nhà khoa học cao cấp trong nhóm nghiên cứu này nói rằng, đó chỉ đơn thuần là chưa gặp may. Để tạo ra cứu Dolly, nhân bản vô tính động vật đầu tiên trên thế giới, người ta cũng phải cần đến 277 lần như thế.

TS Mitalipov cho biết, ông không thể đưa ra bất cứ một lời bình luận nào cho tới khi nghiên cứu này được công bố trên tạp chí chuyên ngành Nature. Nhưng trong một cuộc họp mặt đồng nghiệp mới đây, ông đã tiết lộ ông đã tạo ra 2 “mẻ” tế bào gốc từ 20 phôi nhân bản và các phương pháp kiểm tra  chứng tỏ rằng nó thật sự là từ nhân bản vô tính.

TS Alan Trounson của ĐH Monash - Úc nói, những phát hiện của TS Mitalipov là các kết quả thành tựu tiêu biểu cho các bước đột phá sau nhiều năm dài chờ đợi. Bất chấp rất nhiều cố gắng nhưng chưa một nhà khoa học nào có thể tạo ra phôi linh trưởng nhân bản từ các tế bào trưởng thành, trong khi việc nhân bản vô tính hàng tá các loài động vật khác đã thành công. Còn theo TS Don Wolf, nguyên chủ nhiệm phòng thí nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Linh trưởng Quốc gia Oregon,  kỹ thuật mới này dựa trên công nghệ hiển vi siêu nhỏ, không dùng ánh sáng của tia cực tím và nhuộm màu. Những công nghệ dùng tia cực tím và nhuộm màu có thể làm hư trứng của loài linh trưởng. Hiện nay, chúng tôi có thể nhân bản vô tính phôi khỉ thường xuyên hơn, hay ít ra chúng tôi đã tạo ra một quy trình thường quy... để nghiên cứu nhân bản loài linh trưởng,” TS Wolf phát biểu.

Nguồn: T/c Hoạt động khoa học, 11/2007