Ngăn chặn nguy cơ tái phát dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm: Triển khai uống vaccin phòng tả tại Hà Nội

Để chuẩn bị cho công tác này, Bộ Y tế đã giao cho các cục chức năng kiểm kê lại số vaccin dự trù. Căn cứ vào lượng vaccin hiện có, Bộ Y tế sẽ lên kế hoạch triển khai cụ thể về địa bàn, đối tượng, thời gian uống vaccin. Trong đợt dịch vừa qua, Bộ Y tế không triển khai uống vaccin phòng tả bởi theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, việc uống vaccin chỉ có ý nghĩa khi dịch chưa xảy ra.

Theo đó, tất cả những đối tượng trên 10 tuổi sống trên địa bàn hai quận Thanh Xuân và Hoàng Mai sẽ được uống 2 liều vaccin tả hoàn toàn miễn phí. Ước tính có khoảng 400.000 người được uống vaccin trong đợt này. PGS.TS. Đặng Đức Anh, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho hay, nguồn vaccin dự trữ có khoảng 800.000 liều. Hiện, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đang phối hợp cùng Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội để triển khai việc uống vaccin càng sớm càng tốt.

Được biết, vaccin tả sử dụng cho lần uống này do Việt Nam sản xuất và đã được Bộ Y tế cấp giấy phép lưu hành, được sử dụng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng ở một số địa phương có nguy cơ cao. Tại những vùng thường xuyên bị lũ lụt, vaccin tả đã được đưa vào Chương trình tiêm chủng mở rộng. Trẻ em đủ 1 tuổi sẽ được uống 2 liều vaccin tả miễn phí.

PGS.TS. Đặng Đức Anh khẳng định, vaccin do Việt Nam sản xuất có thể miễn dịch rất nhanh. Ngay sau khi uống xong liều đầu tiên, chỉ 1 - 2 ngày sau đó là đã có tác dụng bảo vệ. Còn việc uống tiếp liều thứ hai sau đó là nhằm mục đích tăng cường khả năng phòng vệ, chứ không phải là phải đợi uống đến liều 2 mới có tác dụng như nhiều người vẫn nghĩ. Tất cả những người được uống vaccin tả thì sẽ có đáp ứng miễn dịch, nhưng hiệu quả bảo vệ còn tùy thuộc vào điều kiện sống cũng như cơ địa của từng người.

Theo khuyến cáo của ngành y tế, những ai có nhu cầu sử dụng vaccin tả nên đến cơ sở y tế để có hướng dẫn cụ thể. Trong giai đoạn này không khuyến khích tự uống. Vaccin này được sử dụng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng nên có thể sử dụng cho trẻ em từ 1 tuổi trở lên. Dưới 1 tuổi thì dùng vaccin phòng Rotavirus. Vaccin này không có chống chỉ định. Tuy nhiên, với phụ nữ có thai thì cụ thể từng trường hợp nên đến cơ sở y tế để khám. Người lành mang vi khuẩn tả vẫn có thể đáp ứng miễn dịch khi uống vaccin này. PGS.TS. Đặng Đức Anh nhấn mạnh, trong giai đoạn dịch bùng phát mạnh thì việc uống vaccin không còn ý nghĩa dự phòng. Do đó, khi dịch chưa bùng phát uống vaccin là rất cần thiết. Ngoài ý nghĩa dự phòng cho mỗi cá nhân, việc triển khai uống vaccin còn có khả năng miễn dịch cộng đồng.

Tuy nhiên, các chuyên gia dịch tễ cũng cảnh báo, uống vaccin không phải là biện pháp tối ưu trong phòng chống dịch tả mà chỉ là một biện pháp hỗ trợ, người dân cần lưu ý, vaccin chỉ có tác dụng sau 2 tuần uống và hiệu quả chỉ đạt 60%. Quan trọng nhất vẫn là thực hiện nghiêm túc các biện pháp dự phòng: ăn chín uống sôi, rửa tay sạch, giữ gìn vệ sinh môi trường. Đây mới là biện pháp phòng bệnh lâu dài và hữu hiệu nhất.

Trong khi đó, tại Viện Các bệnh truyền nhiễm và Nhiệt đới quốc gia, theo PGS.TS. Nguyễn Đức Hiền, Viện trưởng cho biết: Trong những ngày gần đây, Viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp tiêu chảy cấp nhập viện, trong đó có một số ca bệnh nặng. Những trường hợp này khi chưa có kết quả xét nghiệm vẫn được bảo đảm điều trị cách ly như với bệnh nhân tiêu chảy cấp nguy hiểm để tránh lây lan dịch trong cộng đồng. Bộ Y tế vẫn tiếp tục cảnh báo, dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào, đặc biệt tại các ổ dịch cũ, nếu người dân không thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh mà Bộ Y tế khuyến cáo như ăn chín uống sôi, vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm...

PGS.TS. Trần Đáng, Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) cảnh báo, người dân cần thận trọng khi sử dụng rau sống và thực phẩm đường phố. Đợt kiểm tra mới đây, Cục đã phát hiện nhiều nơi trồng rau thường dùng nước thải, nước phân tươi tưới rau. Còn để giữ rau tươi, một số người bán còn dùng nước cống phun vào rau. Trong khi đó, khuẩn tả có thể sống trên rau sống 3-10 ngày, khuẩn E.coli sống được 1 tuần và thường kéo theo các vi khuẩn đường ruột khác, các ký sinh trùng như trứng giun. Cũng theo ông Đáng, việc sử dụng mắm tôm nên thận trọng vì đây vẫn là thực phẩm tiềm ẩn nhiều nguy cơ ô nhiễm. Kết quả kiểm tra của Cục ATVSTP cho thấy, nhiều nơi sản xuất mắm tôm không bảo đảm vệ sinh, môi trường ô nhiễm, dụng cụ không an toàn, nơi pha chế cũng chưa được kiểm soát.