Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 07/01/2008 15:32 (GMT+7)

Một thành công mới: Tạo tế bào gốc từ da

Các nhà nghiên cứu của Mỹ và Nhật Bản đã cùng tiến hành công trình nghiên cứu này. Tiến sĩ Shinya Yamanaka thuộc Trường Đại học Tokyo, Nhật Bản, đã đăng kết quả nghiên cứu của họ trên tạp chí Cell,còn các tiến sĩ James Thomson và Junying Yu thuộc Trường Đại học Wissconssin, Madison, Mỹ, đã cho đăng công trình nghiên cứu của họ trên tạp chí Science.

Sau thành công mới nhất này về việc nghiên cứu và hoàn tất quá trình tạo thành tế bào gốc từ da, một nhà nghiên cứu người Anh đã cho biết “Đây là một kết quả nghiên cứu rất tốt đẹp, được cho là vẹn cả đôi đường khi các nhà khoa học vừa đạt được mục tiêu của mình vừa không đi ngược lại những tắc đạo đức cơ bản của con người”.

Từ lâu nay, các nhà khoa học trên thế giới đã tích cực nghiên cứu và tiến hành rất nhiều các thuộc tính thí nghiệm để tạo ra tế bào gốc. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã chỉ ra được các tế bào gốc từ phôi thai mà thôi.

Nhưng với thành tựu mới nhất này thì không cần phải dùng đến các tế bào của phôi thai, mà thay vào đó, các nhà nghiên cứu chỉ cần sử dụng các tế bào da cũng có thể tạo thành tế bào gốc.

Cả hai nhóm nghiên cứu của Mỹ và Nhật Bản đã tìm được hơn 1000 gen có khả năng và sau đó họ đã loại bỏ dần và cuối cùng chỉ còn lại 4 gen chủ yếu. 4 gen này có các chức năng tương tự nhau và đều được coi là các gen điều chỉnh chính là nhiệm vụ tắt hoặc bật các gen khác.

Phương pháp mà các nhà nghiên cứu tiến hành chỉ là cấy 4 gen cần thiết này vào các tế bào da. Các gen này sau đó sẽ tái cấu trúc các nhiễm sắc thể trong các tế bào da để biến chúng thành các tế bào gốc. Các tế bào gốc này có khả năng biến thành hầu hết các loại tế bào khác của cơ thể như thể như thần kinh, tim, gan, máu, xương...

Theo các nhà nghiên cứu, phương pháp biến tế bào da thành tế bào gốc tương đối đơn giản và ít tốn kém hơn nhiều so với phương pháp nhân bản (kỹ thuật chuyển nhân clonning) đã tạo ra con cừu Dolly vào năm 1996.

Có đầy đủ các chức năng của một tế bào gốc

Nhà nghiên cứu Mỹ James Thomson.
Nhà nghiên cứu Mỹ James Thomson.
Các tế bào gốc được tạo thành từ tế bào da có khả năng thích ứng hoàn hảo. Theo nhận xét của tiến sĩ James Thomson: “Các tế bào do chúng ta tái tạo ra có tất cả các chức năng của một tế bàogốc được tạo thành từ phôi thai. Đây là một thay đổi rất khả quan”.

Các nhà nghiên cứu trên cũng đã gặt hái được thành công trong việc tái tạo một số mô, kể cả mô tim từ tế bào gốc. Và như vậy, chúng ta có quyền hi vọng là những căn bệnh nan y trong tương lai không xa sẽ có cách điều trị.

Thành công to lớn naà chắc chắn sẽ được một sự thúc đẩy rất khả quan để có thể hình thành nhanh chóng hoàn tất các công trình nghiên cứu liên quan đến các căn bệnh nan y như ung thư, sa sút trí tuệ (Alzheimer) và Parkinson, vì từ nay các nhà nghiên cứu đã có được phương tiện đầy đủ và nhanh chóng trong việc tạo thành các tế bào gốc.

Các nhà khoa học cho biết, các tế bào gốc này khi được sử dụng để thay thế mô cho bệnh nhân sẽ không có, hoặc rất ít, nguy cơ bị đào thải bởi hệ miễn dịch.

Cha đẻ của cừu Dolly muốn thay đổi

Một trong những nhà nghiên cứu vừa tuyên bố sẽ tích cực hợp tác với quá trình kỹ thuật mới về sự tái tạo tế bào gốc này chính là nhà nghiên cứu tiên phong về tế bào gốc – giáo sư tiến sĩ lan Wilmut thuộc Trường đại học Endinburg, Xcotlen, Anh. Wilmut là cha đẻ của cừu Dolly nổi tiếng, một nhân bản được sáng tạo khoảng thời gian 11 năm trước đây từ kỹ thuật nhân bản (cloning). Ông đã ra tuyên bố rằng bắt đầu từ bây giờ sẽ sử dụng kỹ thuật tạo thành tế bào gốc từ da.

Kỹ thuật chuyển nhân mà Wilmut sử dụng trước đây để tạo ra cừu Dolly là lấy một trứng và sau đó tách nhân (thông tin AND tạo nên sự sống) của nó ra. Nhân này sẽ được thay thế bằng nhân của một tế bào trưởng thành (chẳng hạn như tế bào da). Quả trứng được chuyển nhân này sau đó sẽ được phát triển giống như những quả trứng bình thường được thụ tinh. Sau đó ít ngày phôi bào xuất hiện trong đó có chứa các tế bào gốc.

Giáo sư Wilmut thực tế đã nhận được giấy phép của chính phủ Anh trong việc tạo thành tế bào gốc từ phôi thai, nhưng ông tuyên bố sẽ không sử dụng giấy phép này nữa.

Và như vậy, nhờ có kỹ thuật mới này mà việc tạo ra phôi người vô tính để có đươợ các tế bào gốc giờ đây có vẻ không còn cần thiết nữa.

Nguồn: Khoa học & Công nghệ, số 50, 13 - 12 - 2007, tr 21.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines
Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026, ngày 7/5, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines từ ngày 7 đến 8/5/2026.
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam: Điểm tựa khoa học công nghệ gắn với chuyển đổi số quốc gia
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam với gần 40 năm phát triển đang thể hiện rõ vai trò tổ tổ chức xã hội - nghề nghiệp uy tín trong lĩnh vực vô tuyến, điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin đồng thời đóng góp thực chất vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam
Phát biểu tại Hội nghị khoa học công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã nhấn mạnh sự cần thiết của đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ trong giải quyết điểm nghẽn về logistics, môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của ngành Thủy sản trong nước.
Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng nhận danh hiệu Giáo sư danh dự Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga
Sáng 30/4/2026, tại Trường Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga (MPEI), TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã vinh dự đón nhận danh hiệu Giáo sư danh dự của MPEI. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng là công dân đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu Giáo sư tại MPEI, đứng trong bảng danh dự cùng với các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới.
51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.