Lợn rừng lợi hay hại?
Lợn rừng có cặp răng cong cứng và rất sắc bén: 2 nanh hàm dưới cong lên, thường có tác dụng tự vệ khi cần thiết đối với kẻ thù, nên gọi là nanh tự vệ, còn 2 nanh hàm trên gọi là nanh mài. Trọng lượng cơ thể của lợn rừng trưởng thành thường đạt đến 150-200 kg. Lợn rừng là loài thú có chế độ dinh dưỡng rộng, thuộc loại ăn tạp nên chúng thích nghi dễ dàng trong nhiều hệ sinh thái. Do cuộc sống lang thang, phân bố rộng trên mọi địa hình nên rất dễ bị con người săn bắt hoặc thú ăn thịt săn đuổi. Vì vậy, để đảm bảo cho sự tồn tại của giống nòi, lợn rừng sinh sản hầu như quanh năm, mỗi lứa đẻ 9-12 con. Nhằm bảo vệ sự an toàn cho các chú lợn con, lợn mẹ trước ngày sinh cần mẫn đi tìm các vật liệu để xây nên “tổ ấm” kiên cố, tránh được mưa, nắng, giá rét ở núi rừng.
Lợn rừng có tập tính sống thành bầy đàn. Trước đây khi núi rừng chưa bị tàn phá, chúng ta rất dễ dàng gặp những đàn lợn rừng hàng trăm con. Nhưng hiện nay do môi trường sống bị xuống cấp nên chỉ có thể gặp bầy lợn rừng với số lượng không nhiều, thường dăm mười cá thể.
Lợn rừng có ở khắp các rừng núi nước ta từ Lạng Sơn đến mũi Cà Mau - từ vùng hải đảo xa xôi như Côn Đảo, Phú Quốc, đến dãy núi cao như Sa Pa – Făngxipăng. Lâu nay lợn rừng bị nhân dân miền núi xếp vào diện một trong những loài thú gây hại cho sản xuất nông nghiệp, nên tìm mọi cách tiêu diệt chúng. Điều đó hoàn toàn không đúng, bởi lẽ khi xét về mặt lợi hại chúng ta nên cân nhắc kỹ càng. Thực ra trong thiên nhiên bao giờ cũng có sự cân bằng. Chẳng hạn tuy lợn rừng có gây ra một số thiệt hại cho hoa màu, nhưng đứng về quan điểm sinh thái tự nhiên thì việc ủi đất để tìm kiếm thức ăn lại là một tác động rất có lợi giúp cho việc làm thoáng đất, góp phần quan trọng trong việc tái sinh rừng. Ở nhiều nước trên thế giới như Cộng hoà Liên bang Nga, Trung Quốc, Hunggari, Ba Lan, CH Séc và CH SLôvakia, Malaysia, Indonesia… người ta đã tổ chức nuôi bán tự nhiên với số lượng lớn để lấy thịt. Thịt lợn rừng có tỷ lệ nạc rất cao nên được nhiều người ưa thích. Vì vậy giá bán 1kg thịt lợn rừng cao hơn giá 1kg thịt lợn nuôi. Ở nước ta có rất nhiều điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức khoanh những khu rừng ẩm ướt, rậm rạp để bảo vệ phục hồi và nhân nuôi loài thú hoang dã có giá trị kinh tế cao này. Đây là một quỹ gen hoang dại có giá trị kinh tế nhiều mặt. Chẳng hạn, nếu chọn được một số vùng thích hợp để nhân nuôi khi có số lượng đủ đảm bảo, chúng ta có thể tổ chức thành những khu săn bắn phục vụ cho khách du lịch ham thích môn thể thao săn bắn. Nếu làm được như vậy thì đó cũng là nơi đầy triển vọng trong ngành kinh doanh du lịch - thể thao.
Việc tổ chức thuần dưỡng nhân nuôi các loài động vật nói chung và lợn rừng nói riêng là việc làm ít tốn kém, lại sử dụng được thế mạnh của thiên nhiên. Vì bản thân chúng đã từng sinh tồn và phát triển trong tự nhiên nên khả năng chống chịu bệnh tật rất cao. Hơn nữa chúng ta đã nắm bắt được những quy luật hoạt động của lợn rừng, nên có biện pháp ngăn chặn những tác hại do chúng gây ra.
Hiện nay ở nước ta trong chủ trương giao đất giao rừng ở trung du, miền núi, cùng với việc đa dạng hoá cây trồng, biến mỗi vườn thành rừng nhiều tầng, các hộ gia đình lại càng có điều kiện đa dạng hoá các vật nuôi, trong đó có lợn rừng.
Nguồn: Tờ tin Hoạt động KH&CN Viện Khoa học và CNVN
