Loạt bài về các khu vực có nguy cơ sụt lún cao nhất tại Hà Nội: 3 hậu quả của sụt lún

Biến dạng, đổ vỡ các công trình xây dựng

Song song với hiện tượng lún mặt đất, nhiều hậu quả kèm theo mà

Ảnh 2: PGS. TS Đỗ Minh Toàn

Tiếp tay cho ngập lụt

Một hệ quả nữa mà không phải ai cũng nhận thấy: sụt lún đang là nguyên nhân “tiếp tay” cho hiện tượng ngập lụt. Các nhà khoa học cảnh báo: địa hình Hà Nội vốn thấp sẵn, gần đây bị lún tiếp nên việc ngập lụt sau mỗi cơn mưa sẽ ngày càng trở nên thường xuyên hơn và nghiêm trọng hơn. Tài liệu khoa học của TS. Trần Văn Hoàng, Phân viện Hải dương học Hà Nội (Viện KHCN Việt Nam) đã chỉ ra khu vực ngày càng trũng và dễ bị ngập lụt tại Hà Nội là: Thành Công, Nam Đồng, Văn Miếu, Nguyễn Khuyến… Về phía sông Hồng có các địa điểm: Yên Phụ, Lương Yên, Tương Mai. Về phía Nam có địa điểm Giáp Bát, Pháp Vân, Văn Điển. Ngoài ra, hệ thống thoát nước làm việc kém hiệu quả, nước thải không thoát kịp còn gây ô nhiễm môi trường.

Ô nhiễm và nhân rộng nguồn nước ngầm ô nhiễm

Việc sụt lún còn làm mực nước hạ thấp, làm tăng tốc độ vận động của nước và lôi cuốn nước ở phần ô nhiễm sang những phần đang khai thác nước sinh hoạt. Do sụt lún mạnh mẽ có thể tạo ra các khe nứt làm cho nước mặt nhiễm bẩn từ trên mặt xâm nhập nhanh chóng vào tầng chứa nước của thành phố. Đáng lo ngại hơn, khu vực phía Tây, Tây Namvà Nam thành phố (nơi chứa nước thải chính của thành phố) lại là nơi có tốc độ sụt lún cao nhất nên nguy cơ lây nhiễm nguồn nước bẩn lan sang các khu vực xung quanh là hiện hữu.

PGS. TS Đỗ Minh Toàn rất bức xúc: Chúng tôi cảm thấy bị xúc phạm nghề nghiệp kinh khủng. Không ở đâu việc khảo sát địa chất được làm ồ ạt và dễ dàng như ở Việt Nam . Ông nói đùa: “Chẳng khác nào dùi đất lấy tiền”. Hiện nay có một thực tế, cứ có gắn đến chữ “địa chất” là nghiễm nhiên được công nhận có trình độ khảo sát địa chất công trình. Thế nên mới có chuyện: tốt nghiệp địa chất dầu khí, địa chất khoáng sản đi làm giám sát thi công khảo sát địa chất công trình. Ngay trong chính giới chuyên môn, không phải ai cũng có trình độ đánh giá, phân tích đúng. Thế nên, thiếu, yếu và làm bừa bãi là thực trạng chung của ngành khảo sát địa chất công trình hiện nay - PGS Toàn cho biết.

Sự sụp đỏ của mỗi công trình bao giờ cũng liên quan đến con người, đến tài sản… Những mất mát, thiệt hại đó hoàn toàn có thể loại trừ bằng tính toán khoa học chính xác của thiết kế khảo sát địa chất công trình, thiết kế cấu kết móng, thiết kế thi công… các nhà khoa học khẳng định. Thế nhưng, còn một khẳng định nữa mà đang tồn tại như một “luật bất thành văn”: khi mà còn những tính toán thiệt hơn, còn sự vô trách nhiệm làm cho xong thì khi đó, cảnh báo sụt lún chẳng để làm gì.

Nguồn: KH&ĐS, số 94, 5 - 10 - 2007, tr 4