Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 20/06/2005 18:14 (GMT+7)

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và báo Thanh Niên

Ngay khi đến Quảng Châu, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã từng bước tiến hành xây dựng một tổ chức cách mạng: từ tiếp xúc tìm hiểu những người Việt Nam yêu nước đang hoạt động tại miền Nam Trung Quốc đến việc thành lập một nhóm bí mật làm hạt nhân là Cộng sản đoàn, cuối cùng là thành lập Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội và đặt tổ chức này trong mối liên hệ với cách mạng Đông Nam Á, tức là thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở á Đông. Tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội được thành lập vào tháng 6-1925. Bằng số tiền lương của đồng chí Vương (bí danh của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc) lĩnh ở hãng thông tấn Roxta góp cùng học bổng của nhiều sinh viên yêu nước người Việt đang theo học trường quân sự Hoàng Phố, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã thuê được một gian trên gác hai số nhà 13 đường Văn Minh, sau đó thuê thêm hai gian gác ba của số nhà 13 và 13B. Trong phòng làm việc của Hội, ngoài ảnh của Mác, Ănghen, Lênin còn cả ảnh của Tôn Trung Sơn. Từ tháng 7-1925, đến mùa xuân 1927, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã tổ chức 3 khoa huấn luyện chính trị, mỗi khóa dài 3 tháng: khóa đầu 10 học viên, khóa hai có 15 học viên và khóa 3 có 50 học viên.

Bên cạnh việc giảng dạy, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc còn dự định cho ra đời một tờ báo chính thức của Hội. Khi ở Pháp, Người đã từng ra báo Le Parianhưng vì viết bằng tiếng nước ngoài cho nên chưa thể đến với đông đảo tầng lớp công nông người Việt, sau đó Nguyễn Ái Quốc có chủ trương ra tờ báo Việt Nam hồnbằng

Báo Thanh niên và trụ sở Thanh niên được giới thiệu trên báo ảnh Trung Quốc

Báo Thanh niên và trụ sở Thanh niên
được giới thiệu trên báo ảnh Trung Quốc chữ quốc ngữ nhưng Người đã rời nước Pháp trước khi tờ báo ra đời. Kinh nghiệm hoạt động cách mạng cho thấy một tờ báo sẽ định hướng tư tưởng, chính trị cho người đọc, tập trung họ vào một sự đồng tình đoàn kết trong nhân thức và tổ chức đấu tranh, nó là hiện diện tồn tại của một tổ chức cách mạng và đưa ra những sự thật có sức thuyết phục hơn nhiều bài diễn văn, tuyên truyền. Số đầu tiên của tờ Thanh niênra mắt vào ngày 21-6-1925 (sau này, ngày 21-6 được lấy làm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam) và được phân phối cho các học viên như một tài liệu học tập. Tờ báo còn mở thêm hướng gửi về trong nước để tuyên truyền nên báo dự định xuất bản hàng tuần mỗi số hai trang hoặc bốn trang, nhưng vì những khó khăn khách quan nên không đều kỳ. Báo Thanh niênin trên khổ giấy học sinh 18x24, viết bằng bút sắt nhọn trên giấy sáp. ở trang 1 phía trên cùng chỗ trung tâm là tên báo bằng chữ Hán và chữ Việt; góc trái là ngôi sao năm cánh, ghi số báo; phía dưới tên báo ghi ngày tháng ra báo. Mỗi trang chia làm hai cột như tạp chí, mỗi cột từ 23 đến 26 dòng chữ, vì thế số bài ít, thỉnh thoảng mới có bài dài đăng thành nhiều kỳ. Báo cũng in hình vẽ (có thể của Nguyễn Ái Quốc vì nét vẽ tương tự trên tờ Le Paria và một số tờ báo khác sau này). Những mục lớn của báo là Xã luận, Tân văn, Diễn đàn, Phụ nữ, Thanh niên, Vấn đáp, Nghiên cứu lý luận, Thư tín, Trả lời bạn đọc... Mỗi số báo in khoảng 100 bản, hầu hết được bí mật gửi về Việt Nam, một số ít gửi cho các cơ sở ở Xiêm. Từ số 1 đến số 108 không thấy tiêu đề của tờ báo, cho đến số 108 ra ngày 28-7-1929 mới có tiêu đề là: Cơ quan của Đảng Việt Nam Cách mạng Thanh niên; ngôi sao năm cánh được thay bằng một ngôi sao và hình búa liềm. Chi phí cho việc in báo là một khó khăn khá lớn. Khi rời Matxcơva, Nguyễn Ái Quốc chỉ được Quốc tế Cộng sản trợ cấp một số tiền đi đường 150 đô la, đến đầu năm 1925, trong thư gửi đại diện Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc cho biết đã nợ 350 đô la cho những công tác đầu tiên, vì thế tiền in báo chủ yếu là do Người tự làm thêm, ngoài ra cũng có sự trợ giúp của Tỉnh ủy Quảng Đông, Đảng Cộng sản Trung Quốc và Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức. Từ ngày 21-6-1925 đến tháng 4-1927 là thời kỳ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chỉ đạo tờ báo, ra được 88 số. Thời kỳ từ tháng 4-1927 đến tháng 5-1930, báo tiếp tục ra được 120 số nữa, tổng cộng là 208 số nhưng phần lớn bài viết không hoàn toàn phản ánh đúng quan điểm, đường lối của Nguyễn Ái Quốc do Người đã rời Quảng Châu đi Matxcơva. Theo bút danh ký dưới các bài thì đội ngũ cộng tác viên khá đông: Hạ Sĩ, Hương Mộng, H.T, H.L...; thỉnh thoảng tham gia viết bài còn có Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn, Trương Vân Lĩnh, Lê Duy Điếm... nhưng cây bút chính và linh hồn của tờ báo vẫn là Nguyễn Ái Quốc. Báo ra được mấy chục số thì Nguyễn Ái Quốc chọn lọc lại, in thành những tập sách nhỏ theo chuyên đề như: Xã hội chủ nghĩa, Chủ nghĩa Mã Khắc Tư (Mác), Phê bình Tam dân chủ nghĩa Tôn Dật Tiên...

Nội dung của báo Thanh niênkhông chỉ tuyên truyền lý luận Mác Lênin, đường lối chủ trương của Hội Thanh niên, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc ra đời của một chính đảng vô sản ở Việt Nam, mà báo còn nâng cao trình độ, bồi dưỡng tri thức nhiều mặt cho quần chúng, trong đó có chuyên mục rất đặc biệt mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cho quần chúng làm quen với các danh từ, thuật ngữ mới trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, đó là mục Từ điển cách mạng. Ngoài tờ Thanh niên, cơ quan ngôn luận của Hội, Tổng bộ còn xuất bản ba tờ báo định kỳ khác là Tuần báo Công Nông, bán nguyệt san Lính Cách mệnhvà nguyệt san Việt Nam Tiền phongcho những đối tượng hẹp hơn là công nhân, nông dân và binh sỹ người Việt. Báo Thanh niênđã mang lại cho các giai tầng xã hội Việt Nam một thế giới mới, một nhân sinh quan tiến tiến, một đạo đức cách mạng mới và nó xứng đáng là tờ báo đầu nguồn của báo chí cách mạng Việt Nam sau này.

Đỗ Hoàng Linh
Nguồn: Hà Nội ngàn năm, số 21 (134)

Xem Thêm

Kỷ niệm 5 năm thành lập báo điện tử Tầm nhìn
Tại Lễ kỷ niệm thay mặt Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, ông Phan Tùng Mậu đã chúc mừng tập thể cán bộ, phóng viên báo điện tử Tầm Nhìn nhân dịp 5 năm thành lập, ghi nhận những thành quả mà...
Chiến thắng vĩ đại mùa Xuân 1975
Chiến dịch lịch sử  Lúc này, tập đoàn phòng ngự lớn của địch ở Sài Gòn - Gia Định tuy số lượng còn đông nhưng đã bị chia cắt, cô lập cao độ và sức chiến đấu đã giảm sút hẳn. 
Vẻ đẹp đặc hiệu của nhà trí thức
Vàng là đẹp, là quý giá. Nhưng không phải vàng nào cũng giá trị như nhau? Có vàng thật, có vàng giả, có cả mạ vàng như thật. Học thức và bằng cấp cũng vậy. Có học thật, có học giả, có bằng thật, có bằng giả như thật. Đại...
Mùa Xuân là Tết trồng cây
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đã đề xướng, tổ chức, xây dựng Tết trồng cây trở thành một phong trào quần chúng rộng rãi, sôi nổi và bền vững. Tháng 11-1959, nhân đợt thi đua lấy thành tích mừng Đảng ta 30 tuổi, Chủ tịch Hồ Chí Minh...
Bác Hồ vui Tết đón Xuân trong lòng Tổ quốc
Tết Mậu Tý (1948) Tết mừng chiến thắng Thu Đông năm Đinh Hợi phá tan cuộc tấn công của giặc Pháp lên Việt Bắc và phấn khởi mừng thọ Bác Hồ 58 tuổi: Chính phủ họp nghe Bộ Quốc phòng báo cáo chiến thắng giặc Pháp tại An toàn khu.
Đại tướng Lê Trọng Tấn - Những ngày đầu cách mạng
Giữa năm 1942, tôi đến một cơ sở cách mạng ở làng Lương Yên. Đang nói chuyện thì một quân nhân trong bộ đồ nhà binh Pháp ở phía cổng đi vào. Tôi lánh sang buồng bên cạnh nói chuyện với các em đang học. Khi người ấy về, chủ...

Tin mới

Lâm Đồng: Hội thảo giải pháp quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông Lũy
Sáng ngày 18/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông Lũy, tỉnh Lâm Đồng”. Hội thảo có sự tham dự của đại diện các sở, ban, ngành, địa phương, các cơ quan chuyên môn, chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị có liên quan.
Hải Phòng: Liên hiệp hội làm việc với Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch
Sáng 17/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố đã làm việc với Đoàn công tác của Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch (IDEP), nhằm tăng cường mối quan hệ hợp tác trong hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, tư vấn, phản biện và giám định xã hội góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn thành phố.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ chuyển giao vai trò chủ nhà APEC 2027
Sáng 19/11, tại Thâm Quyến, trong khuôn khổ Hội nghị các Nhà Lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà Năm APEC 2027 từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, đánh dấu thời khắc quan trọng, chính thức khởi động Năm APEC Việt Nam 2027.
49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.