Kỹ thuật nuôi lươn hiệu quả

Lươn giống

Lươn có 3 loại: Loại màu vàng sẫm, phát triển tốt nhất. Loại màu vàng xanh, phát triển bình thường. Loại màu xám tro chậm lớn.

Bắt từ các nguồn sau: Bắt trực tiếp lươn có sẵn trong tự nhiên (từ tháng 6 - 10 hằng năm). Hoặc thu gom mua ở chợ.

Chon lươn nuôi cho đẻ

- Kích thước lươn giống thả nuôi tốt nhất: 40 - 60 con/kg.

- Lươn giống phải đồng cỡ, không bị xây xát khoẻ mạnh.

- Mật độ thả: 40 - 50 con/m ².

Phương pháp thuần dưỡng lươn

Do không rõ nguồn gốc và phương pháp đánh bắt lươn giống nên việc thuần dưỡng sẽ quyết định sự thành công hay thất bại trong nuôi thương phẩm.

Quá trình thuần dưỡng được tiến hành theo các bước sau:

- Nên có nhiều bể thuần dưỡng để có thể chứa nhiều cỡ lươn khác nhau.

- Bể thuần dưỡng để nơi thoáng mát và yên tĩnh, tránh ánh nắng trực tiếp (đặt ở chỗ có bóng râm hoặc có mái che).

- Tránh gây chấn động trong thời gian thuần dưỡng và nuôi thương phẩm.

- Lươn thu gom về phải đi đưa qua nước muối 4 - 5‰ để xử lý. Sau đó vớt ra và phân loại lần hai trước khi đưa vào nuôi thương phẩm.

- Trong 2 - 3 ngày đầu không cho lươn ăn, tạo điều kiện để nó thích nghi với môi trường nuôi nhốt. Mật độ thuần dưỡng 2 - 4 kg/m ².

- Ngâm tắm cho lươn bằng một số hoá chất, thuốc kháng sinh được Bộ Thuỷ sản cho phép sử dụng.

- Mức nước trong bể không quá 20 - 30cm.

- Nguồn nước, đất sét không nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, hoá chất công nghiệp và nước thải sinh hoạt.

- Điều kiện môi trường thích hợp: Nhiệt độ từ 23 - 28 ^οC; pH từ 6,5 - 8,0. Độ mặn không quá 6‰.

- Tuỳ thuộc vào quá trình thuần dưỡng mà có biện pháp xử lý cụ thể, thay nước 1 - 2 lần/ngày (nước bị nhiễm bẩn nhiều hay ít do chất thải của lươn tiết ra). Ngoài bể nuôi nên có một bể chứa nước để thay lúc cần thiết.

- Sau 1 tuần, cho ăn một ít trùn (giun) hoặc một số loại thức ăn mà lươn ưa thích.

- Theo dõi hoạt động và mức ăn mồi của lươn để phòng trị bệnh kịp thời.

- Sau 10 - 15 ngày, cho lươn vào bể nuôi thương phẩm.

Xây dựng ao nuôi

Nên chọn nơi có địa thế hơi cao, hướng về phía mặt trời, tránh gió bão, nguồn nước phong phú, chất nước tốt, đáy ao có độ chênh nhất định để dễ tháo nước. Hình dáng kích thước bể tuỳ theo quy mô nuôi mà quyết định, bể nhỏ có thể vài mét vuông, nhìn chung từ 10 – 30 m ²là thích hợp, bể nổi hoặc bể xi măng đều được, chỉ cần nắm vững nguyên tắc lươn không bò đi và cấp - thoát nước thuận tiện. Có thể thiết kế bể nuôi theo 2 kiểu sau:

Nuôi lươn trong bể lót bạt

Chọn nơi đất cứng, đào sâu 20 - 40cm, lấy đất đào ao đắp bờ cao 40 - 60cm, rộng 1m. Bể nuôi có chiều cao khoảng 1m; bở phải nện chặt từng tầng lớp một, đáy ao sau khi đào xong cũng phải nện và lót chặt. Xung quanh bờ và đáy ao có thể dùng nylon lót hoặc bờ ao có thể xây cao có gờ hoặc lưới giăng để tránh lươn vượt bò đi mất khi có điều kiện thuận lợi. Nơi nuôi lươn phải có điều kiện thay nước thuận lợi và cũng cần tạo nơi cho lươn trú ẩn gần giống như trong tự nhiên.

Đáy bể có thể phủ một lớp đất thịt pha sét (đất ruộng đang canh tác). Lớp đất này chiếm 1/3 - 1/2 diện tích đáy bể, bề cao lớp đất 0,5 - 0,8m. Mực nước trong bể nuôi từ 20 - 30cm. Mức nước cao quá ảnh hưởng đến sức tăng trưởng của lươn.

Trong ao có thể thả một ít lục bình, rau mác, rau dừa hoặc cỏ tạo điều kiện sinh thái giống như tự nhiên làm nơi trú ẩn cho lươn; xung quanh ao có bóng râm, hoặc có giàn lưới để che mát giảm bớt nhiệt độ nước ao và hạn chế lá cây rụng vào bể nuôi.

Nuôi lươn trong bể xi măng

Có thể tận dụng bể chứa nước, chuồng heo sau khi đã sửa chữa lại để nuôi lươn.

Nếu xây bể nuôi mới thì nên xây nửa nổi, nửa chìm với chiều cao khoảng 1m, diện tích từ 6 - 20m ². Bể có dạng hình chữ nhật rộng 2 - 4m để dễ dàng chăm sóc. Tốt nhất nên chia bể thành 3 ngăn: Ngăn cho lươn sinh sống (A) lớn nhất, ngăn thứ hai (B) nhỏ hơn cho lươn đẻ, cho ăn và ngăn thứ ba (C) dùng để thu hoạch. ( xem hình trên)

Ngăn A có phủ một lớp bùn non, thân chuối như đối với ao nuôi và cách đáy bể 30cm có lỗ thoát nước. Xếp gạch ở đáy trong ngăn này thành nhiều ngách. Ngăn B xây vách bằng gạch hình mắt cáo cho lươn chui ra - vào và quanh bên có đắp đất sét và đất thịt thành bờ rộng 0,5m để lươn làm tổ đẻ. Ngăn C kín và thông với ngăn B bằng một ống có đường kính 20cm và có lỗ thoát nước ra ngoài có lưới chắn dạng chảy tràn phòng khi mưa to nước đầy, lươn sẽ thoát ra ngoài.