Khi rượu là... thuốc độc

Hãi hùng rượu tự nấu

Đến thôn Yên Viên, nơi có nhiều hộ nấu rượu thủ công của xã Vân Hà - nổi tiếng bởi rượu Làng Vân thuộc huyện Việt Yên tỉnh Bắc Giang chúng tôi được tận mắt chứng kiến “công nghệ” sản xuất rượu thủ công - tự nấu.

Khắp thôn nguồn nguyên liệu chính làm rượu là các miếng sắn được phơi đầy đường, phủ bụi. Nhiều bao tải sắn được thái mỏng nhưng mốc xanh, mốc đỏ xếp thành từng đống trong góc kho. Chuột, gián làm tổ đầy trong các bao tải sắn. Vào đến các nhà nấu rượu, mùi xú uế bốc lên từ các loại rác thải khiến bất kỳ ai đi qua cũng phải rùng mình. Hầu hết các hộ nấu rượu đều sử dụng các dụng cụ rất bẩn, những mẹt cơm trộn với men rượu được phơi ngay dưới nền đất bẩn, để mặc ruồi nhặng bám đầy. Đấy là chưa kể việc khám sức khỏe cho người lao động của các hộ nấu rượu hầu hết đều bị bỏ ngỏ. Thêm nữa việc tạo thói quen sử dụng găng tay ni lông, thiết bị bảo hộ lao động của những người nấu rượu không được coi trọng. Tôi cứ hình dung các “sản phẩm” của những lò rượu thủ công mang mác rượu Làng Vân được chở ùn ùn đi khắp nơi, liệu ai dám chắc về cái gọi là chất lượng an toàn thực phẩm?

Ông Nguyễn Văn Tường, Chủ nhiệm HTX rượu Vân Hương – thương hiệu duy nhất được công bố chất lượng của xã Vân Hà - cho biết, nghề nấu rượu làng Vân là một nghề cổ truyền, được lưu truyền từ đời này sang đời khác, nếu so sánh quy trình nấu rượu thủ công ở đây so với các nơi chẳng khác nhau là bao. Ông Tường nói thêm, rượu làng Vân được nhiều người biết đến nhờ yếu tố nguồn gạo được chọn kỹ và truyền thống chưng cất.

Trước đòi hỏi của xã hội về chất lượng rượu, hiện tại chỉ có HTX rượu Vân Hương đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại, số hộ gia đình còn lại trong thôn vẫn là sản xuất mang tính tự cung tự cấp. Rượu nhà uống thì nguyên liệu được bảo đảm vệ sinh, còn rượu đem bán nguồn nguyên liệu thu gom ngoài chợ. Vì vậy, chất lượng và ATVSTP khi đưa ra thị trường không được quan tâm.

Sắn để nấu rượu.

Cần sớm ban hành quy trình, tiêu chuẩn đối với rượu tự nấu

Trước thực tế trên, TS. Phạm Xuân Đà, - Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế cho biết, hiện nay chúng ta chưa có chuẩn đo lường chất lượng đối với sản phẩm rượu tự nấu, chưa chuẩn hóa được tiêu chuẩn, kỹ thuật mà đa số dựa vào kinh nghiệm của chủ các cơ sở sản xuất. Theo Pháp lệnh ATVSTP, rượu được xếp vào nhóm thực phẩm có nguy cơ cao, do đó phải tuân thủ các quy định, tiêu chí về ATVSTP, từ công bố tiêu chuẩn chất lượng, giấy chứng nhận đảm bảo ATVSTP... thế nhưng vấn đề này vẫn chưa được kiểm soát. Do vậy, sắp tới để kiểm soát chặt chẽ hơn nữa các cơ sở sản xuất rượu thủ công, Bộ Y tế sẽ tiến hành xây dựng hệ thống các tiêu chuẩn, quy trình về rượu. Đồng thời, đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền về ATVSTP đối với rượu tự nấu cũng như tăng cường công tác thanh, kiểm tra đối với lĩnh vực này.

Ông Vũ Xuân Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Công nghiệp tiêu dùng, Bộ Công thương cho biết thêm, để kiểm soát tốt hơn đối với việc sản xuất và kinh doanh rượu, Bộ Công thương đang xây dựng dự thảo Nghị định về quản lý và kinh doanh các mặt hàng rượu tự nấu. Theo đó, các hộ sản xuất rượu thủ công phải tuân theo các quy định của pháp luật như đăng ký, công bố chất lượng sản phẩm, nhãn hiệu hàng hóa, bảo đảm ATVSTP, VSTM có như vậy mới có thể đưa rượu tự nấu đến tay người tiêu dùng một cách an toàn.

Nguồn: Sức khoẻ & Đời sống, 1/2008