Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 05/11/2008 22:08 (GMT+7)

James Watson - nhà khoa học giỏi lãnh đạo

Những nguyên tắc vàng

Nay đã 80 tuổi, giáo sư người Mỹ khẳng định chưa bao giờ mất hứng thú đối với khoa học. Nhưng ông làm nhiều người ngạc nhiên khi cho biết ông không nghiên cứu khoa học trong những năm lãnh đạo phòng thí nghiệm kể trên, bởi công việc chính của ông là tìm kiếm nhân tài.

Ông thú nhận đã tìm mọi cách để không thu nhận những khoa học gia danh tiếng. Thay vào đó, ông quan tâm tới những người trẻ muốn tìm hiểu về bệnh ung thư - một đề tài Watson cũng rất hứng thú. Ông cũng không trực tiếp cầm tay chỉ việc những người mình thu nhận. Ông chỉ thực hiện thật tốt nguyên tắc phân quyền, sao cho "nếu tôi có đi khỏi đó một năm, mọi việc vẫn đâu vào đấy". Watson kể đã cố làm sao cho mình trở nên "vô dụng một cách tối đa"!

Một nguyên tắc nữa của Watson trong lãnh đạo phòng thí nghiệm là ủng hộ việc thay đổi nhân sự. Ông không để các nhà khoa học làm việc tại Cold Spring Harbor quá lâu. Vì thế tuổi trung bình của nhân viên ở đó chỉ khoảng 40.

Ngoài chính sách nhân sự, Watson còn nỗ lực "không làm bực mình các nhà tài trợ". Ông khẳng định nhờ đó mà Cold Spring Harbor không bao giờ túng tiền. Để lôi cuốn các nhà đầu tư cho phòng thí nghiệm, Watson ra sức chăm sóc khuôn viên tòa nhà, cụ thể là xây mới, trồng cây... để tạo sức thu hút cho trung tâm.

Trong bài nói chuyện của mình, Watson nhiều lần nhắc tới tốc độ- Tốc độ của các nghiên cứu và tiến trình ra quyết định. Ông nhấn mạnh: tốc độ cần thiết để khám phá, phát minh sớm hơn người khác. "Đừng bao giờ nhận những công việc nếu bạn không tin mình sẽ không thể nào (làm) tốt hơn người khác" - ông khuyên nhủ. Một trong những yếu tố làm trì trệ các công trình khoa học, theo ông, là thành lập các ban bệ cồng kềnh. Dưới thời ông lãnh đạo phòng thí nghiệm, Watson tuyệt đối không để những cơ cấu quan liêu này xuất hiện tại đây.

Tài ba và thích xìcăngđan!

James Watson (trái) và Francis Crick sau khi họ khám phá ra ADN năm 1953 - Ảnh: TTO/google

James Watson (trái) và Francis Crick sau khi họ khám phá ra ADN năm 1953 - Ảnh: TTO/google

Nhà sinh vật học phân tử James Watson (Mỹ) sinh năm 1928. Năm 1950, ông nhận bằng tiến sĩ chuyên ngành động vật học. Tuy nhiên, công việc của ông không đơn thuần chỉ gắn với động vật. Năm1953, ông cùng đồng nghiệp Francis Crick khám phá cơ cấu phân tử của ADN. Năm 1962, Francis Crick, James Watson và lãnh đạo phòng thí nghiệm của họ - Maurice Wilkins, được trao giải Nobel nhờ côngtrình này.

Sau ADN, James Watson tiếp tục nghiên cứu về sinh vật học phân tử, nhận được nhiều giải thưởng khác nhau và viết nhiều sách, trong đó có sách giáo khoa chuyên ngành sinh vật học phân tử cũng như các tác phẩm khoa học nổi tiếng khác. Hiện ông đang là cố vấn cho Viện Khoa học về não mang tên Allen, mới được nhà từ thiện Paul Allen thành lập năm 2003 tại bang Washington .

Nổi tiếng với các phát biểu "gây hậu quả nghiêm trọng", lần này, tại Matxcơva, Watson lại tuyên bố: Những phụ nữ nào không quan tâm tới trẻ em thường có khiếm khuyết gen liên quan tới tự kỷ. Tình yêu trẻ em và sự quan tâm tới chúng là những tính cách tự nhiên của phụ nữ. Một khi không có mong muốn này, có thể những phụ nữ này có những nhiễm sắc thể bị khiếm khuyết nhưng bệnh tật không bộc lộ trọn vẹn.

Kết luận bài viết, Lenta.ru nhận định tuy không đáp ứng hết các thắc mắc liên quan đến đề tài đã giảng, nhưng buổi nói chuyện của nhà khoa học James Watson không thể gọi là không lý thú. Ông đã làm đúng như từng khuyên người khác trong quyển sách Tránh làm người khác chán: "Đừng bao giờ nói những điều tẻ nhạt mà ai đó từng nói... Để không làm người khác chán, cần nỗ lực để chính mình không ngán bản thân mình... Thành công thường đến với những ai kịp làm gì đó sớm hơn những người còn lại, chứ không phải với những người thông minh hơn đối thủ của họ”.

Một chi tiết nữa khá lý thú trong chính bản thân James Watson: một bài báo trên Sunday Timesngày 9.12.2007 dẫn nguồn deCODE Genetics tiết lộ bản đồ di truyền của Watson cho thấy 16% ADN của Watson có nguồn gốc châu Phi và 9% gốc Á!

ADN và bệnh tự kỷ

Về công trình khoa học đang nghiên cứu, Watson cho biết ông đang tìm hiểu ảnh hưởng của những biến đổi gen lên sự phát triển các loại bệnh như tự kỷ, hội chứng Asperger (một dạng tự kỷ) và tâm thần phân liệt.

Nhà khoa học khẳng định để nghiên cứu bệnh tự kỷ hoặc tâm thần phân liệt, cần có bản đồ gen của người bệnh. Ông cho rằng trong tương lai, các công nghệ sẽ hoàn thiện, cho phép mỗi người nhận được giải mã gen đầy đủ của mình với giá tương đương giá mua một ôtô loại thường. Liên quan tới điều trị hai loại bệnh trên, nhà khoa học không lạc quan.

Theo ông, khó có đột phá trong lĩnh vực này ít nhất trong mười năm nữa. Hiện nay, chỉ có thể hi vọng các nhà nghiên cứu "đào xới" được tới căn nguyên của các bệnh này.

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.