Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 31/07/2007 23:14 (GMT+7)

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh:Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của thế hệ trẻ trong sự nghiệp cách mạng

Ở mỗi thời kỳ lịch sử Hồ Chí Minh luôn đặt thế hệ trẻ vào vị trí trung tâm, có vai trò xung kích quyết định đến thành công của sự nghiệp cách mạng. Tư tưởng của Người về vai trò của thế hệ trẻ đã vạch ra con đường, biện pháp phát huy những tiềm năng to lớn của thanh niên trong tiến trình cách mạng để đưa sự nghiệp cách mạng đến thắng lợi cuối cùng. Đồng thời, Người cũng chỉ rõ vinh dự, trách nhiệm và những việc thế hệ trẻ phải làm để có thể đảm đương tốt trọng trách vinh quang đó. Trước hết, theo Hồ Chí Minh, vận mệnh của dân tộc, tương lai của đất nước tuỳ thuộc vào phẩm chất và bản lĩnh của thế hệ trẻ. Người cho rằng: Thế hệ trẻ mà đặc biệt là lớp thanh niên ở mỗi thời kỳ lịch sử luôn là một bộ phận hết sức quan trọng đối với mỗi quốc gia, dân tộc; tương lai, tiền đồ, sự phát triển của cách mạng tuỳ thuộc vào lớp thanh niên. Điều này được Người khẳng định ngay từ những năm 20 của thế kỷ trước: Thế hệ trẻ là lực lượng có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc thoát khỏi ách nô lệ.

Dưới thời thực dân Pháp xâm lược, chúng đã dùng rượu cồn, thuốc phiện và chính sách ngu dân để làm u mê, đần độn thế hệ trẻ Việt Nam, hòng huỷ hoại sức sống của dân tộc Việt Nam. Thấy rõ được bối cảnh của đất nước và những âm mưu, thủ đoạn thâm độc đó, trong tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp”, Hồ Chí Minh đã viết: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất nếu đám thanh niên già cỗi của Người không kịp hồi sinh”(1). Điều đó có nghĩa là: muốn “hồi sinh” một dân tộc thì trước hết phải “hồi sinh” lớp trẻ đương thời của dân tộc ấy.

Khi cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, Hồ Chí Minh lại một lần nữa khẳng định : Thế hệ trẻ chính là người nắm giữ vận mệnh của dân tộc và tương lai của đất nước. Quan điểm đó được thể hiện rõ trong thư Người gửi thanh niên – học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập (tháng 9/1945): “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai cùng với cường quốc năm châu hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”(2).

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá rất cao vai trò của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp cách mạng. Gắn liền với những quan điểm đó, Người cũng đặt niềm tin rất lớn vào thế hệ trẻ sẽ lớp người kế tục xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc và sẽ đưa con thuyền cách mạng Việt Nam đi đến bến bờ thắng lợi. Bởi theo Hồ Chí Minh  thì: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên”(3). Hay trong bài nói chuyện tại Đại hội lần thứ III của Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam (ngày 24 tháng 3 năm 1961), Người đã nhấn mạnh: “Bác tin chắc rằng, thanh niên sẽ hoàn thành thắng lợi những nhiệm  vụ rất vẻ vang của đạo quân xung phong tất thắng trong sự nghiệp xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”(4). Vì vậy, để sự nghiệp cách mạng có thể đi đến thắng lợi cuối cùng thì vấn đề có ý nghĩa quyết định đó là: Trong suốt tiến trình cách mạng cần phải có một lớp người kế cận xứng đáng trung thành với lý tưởng cách mạng, với con đường mà các thế hệ cha ông đã lựa chọn, có đầy đủ phẩm chất năng lực, luôn sẵn sàng tiếp nhận và phát huy cao hơn nữa những thành quả cách mạng. Do đó các thế  hệ đi trước không chỉ đơn thuần là trao lại những thành quả cách mạng cho thế hệ sau, mà còn phải chuẩn bị những điều kiện về vật chất, tinh thần để thế hệ sau kế thừa, giữ vững và phát huy những thành quả đó. Đây cũng là tâm nguyện của Người trong Di chúc thiêng liêng: “Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo họ thành những người kế thừa xây dựng CNXH vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một công việc rất quan trọng và cần thiết”(5).

Không chỉ tin tưởng, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên, Hồ Chí Minh còn khẳng định: Thanh niên là lực lượng to lớn, là đội quân xung kích, là cánh tay đắc lực và là đội hậu bị tin cậy của Đảng. Chúng ta thấy rõ quan điểm đó qua lời dạy: “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”(6); “Đoàn thanh niên là cánh tay và đội hậu bị của Đảng, là người phụ trách dìu dắt các cháu nhi đồng”(7). Ở nước ta hiện nay, thanh niên là một lực lượng lớn trong xã hội, chiếm hơn 1/3 tổng số dân, mà đã là một lực lượng to lớn thì phải thực hiện những nhiệm vụ to lớn. Nhiệm vụ to lớn của thanh niên chính là phải luôn xứng đáng là cánh tay đắc lực của Đảng; dù khó khăn, gian khổ cũng luôn sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì mà Đảng cần, nhân dân giao phó. Đồng thời phấn đấu đứng trong hàng ngũ của Đảng, góp phần tăng cường sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của Đảng ngang tầm với nhiệm vụ cách mạng…

Thấm nhuần tư tưởng và những lời dạy của Người, Đảng ta đã luôn quan tâm lãnh đạo công tác thanh niên, coi công tác thanh niên là khâu quan trọng nhất trong chiến lược con người. Vì vậy, Đảng đã đề ra nhiều chủ trương, chính sách nhằm tập hợp, giáo dục, đào tạo thanh niên và phát triển phong trào thanh niên, đặt niềm tin vững chắc vào thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, Đảng cũng luôn chú trọng động viên, phát huy mọi khả năng cách mạng của thanh niên - lực lượng kế thừa tin cậy trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Đúng như trong tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 BCHTW Đảng (khoá VII) về “Công tác thanh niên trong thời kỳ mới”đã chỉ rõ: “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng có vững bước theo con đường XHCN hay không phần lớn phụ thuộc vào thế hệ thanh niên, vào việc bồi dưỡng và rèn luyện thế hệ thanh niên. Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng…, vì vậy phải  đặt thanh niên ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát huy nhân tố và nguồn lực con người”.

Thực tế những năm qua, sự trưởng thành của thế hệ trẻ Việt Nam, sự khởi sắc và phát triển mạnh mẽ của phong trào thanh niên trong cả nước là minh chứng cho thành công của Đảng ta trong việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò thế hệ trẻ trong sự nghiệp đổi mới đất nước, từng bước xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Nguồn: Thông tin Khoa học và Công nghệ, số 03/2007

Xem Thêm

Kỷ niệm 5 năm thành lập báo điện tử Tầm nhìn
Tại Lễ kỷ niệm thay mặt Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, ông Phan Tùng Mậu đã chúc mừng tập thể cán bộ, phóng viên báo điện tử Tầm Nhìn nhân dịp 5 năm thành lập, ghi nhận những thành quả mà...
Chiến thắng vĩ đại mùa Xuân 1975
Chiến dịch lịch sử  Lúc này, tập đoàn phòng ngự lớn của địch ở Sài Gòn - Gia Định tuy số lượng còn đông nhưng đã bị chia cắt, cô lập cao độ và sức chiến đấu đã giảm sút hẳn. 
Vẻ đẹp đặc hiệu của nhà trí thức
Vàng là đẹp, là quý giá. Nhưng không phải vàng nào cũng giá trị như nhau? Có vàng thật, có vàng giả, có cả mạ vàng như thật. Học thức và bằng cấp cũng vậy. Có học thật, có học giả, có bằng thật, có bằng giả như thật. Đại...
Mùa Xuân là Tết trồng cây
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đã đề xướng, tổ chức, xây dựng Tết trồng cây trở thành một phong trào quần chúng rộng rãi, sôi nổi và bền vững. Tháng 11-1959, nhân đợt thi đua lấy thành tích mừng Đảng ta 30 tuổi, Chủ tịch Hồ Chí Minh...
Bác Hồ vui Tết đón Xuân trong lòng Tổ quốc
Tết Mậu Tý (1948) Tết mừng chiến thắng Thu Đông năm Đinh Hợi phá tan cuộc tấn công của giặc Pháp lên Việt Bắc và phấn khởi mừng thọ Bác Hồ 58 tuổi: Chính phủ họp nghe Bộ Quốc phòng báo cáo chiến thắng giặc Pháp tại An toàn khu.
Đại tướng Lê Trọng Tấn - Những ngày đầu cách mạng
Giữa năm 1942, tôi đến một cơ sở cách mạng ở làng Lương Yên. Đang nói chuyện thì một quân nhân trong bộ đồ nhà binh Pháp ở phía cổng đi vào. Tôi lánh sang buồng bên cạnh nói chuyện với các em đang học. Khi người ấy về, chủ...

Tin mới

Cần Thơ: phát huy vai trò tập hợp trí thức chung tay xây dựng nông thôn mới, lan tỏa “Xuân gắn kết - Tết yêu thương”
Sáng 11/02, tại Ấp Hòa Thành, xã An Lạc Thôn, TP. Cần Thơ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Cần Thơ chủ trì phối hợp cùng UBND xã An Lạc Thôn, Hội Xây dựng TP. Cần Thơ và Nhóm VK xây cầu nông thôn tổ chức Lễ Khánh thành cầu Ngã Tư Trên (VK284) gắn với Chương trình an sinh xã hội “Xuân gắn kết – Tết yêu thương”.
An Giang: Họp mặt trí thức, văn nghệ sĩ và người làm báo Xuân Bính Ngọ 2026
Ngày 11/02/2026, tại phường Rạch Giá, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh tổ chức Họp mặt đại biểu trí thức, văn nghệ sĩ, người làm báo tiêu biểu nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026.
Lào Cai: Khai mạc Hội báo Xuân và các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026
Sáng ngày 12/2, tại Bảo tàng tỉnh, Ban Tổ chức những ngày lễ lớn tỉnh Lào Cai long trọng tổ chức Khai mạc Hội báo Xuân cùng các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026. Đây là hoạt động văn hóa thường niên đầy ý nghĩa, thể hiện niềm tự hào về những thành tựu đổi mới của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, khơi dậy khát vọng phát triển quê hương đất nước.
Gia Lai: Ông Cao Văn Bình được bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031
Trong hai ngày 5-6/2, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã được tổ chức trọng thể với sự tham dự của TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng lãnh đạo tỉnh Gia Lai, đại diện các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và 130 đại biểu chính thức.
Báo chí và sứ mệnh lan toả, sáng tạo văn hoá
Trong tiến trình đổi mới toàn diện và hội nhập quốc tế sâu rộng, chấn hưng văn hóa dân tộc đã trở thành một nhiệm vụ chiến lược, được Đảng và Nhà nước xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho phát triển bền vững đất nước.
Phú Thọ: Lan toả phong trào sáng tạo khoa học kỹ thuật
Những năm gần đây, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tại Phú Thọ, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng và Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh năm 2025 đã trở thành “chất xúc tác” góp phần lan tỏa phong trào sáng tạo trong xã hội.
VUSTA tổ chức gặp mặt cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026
Ngày 4/2, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã tổ chức buổi gặp mặt cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026. Đây là hoạt động thường niên của VUSTA nhằm bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với các thế hệ đi trước - những người đã có những cống hiến tâm huyết cho sự lớn mạnh của “ngôi nhà chung của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam”.