Hoa hồng nở trên núi đá
Cao nguyên thắm sắc hoa
Người có công đưa giống hoa hồng Pháp lên cao nguyên Đồng Văn là anh Nguyễn Đức Tính, Giám đốc Trung tâm Giống cây trồng và Gia súc Phó Bảng. Tận dụng lợi thế kiểu khí hậu ôn đới (nhiệt độ trung bình hàng năm 15,6 độ C), anh Tính quyết định xuống Mê Linh (Vĩnh Phúc) học tập và đưa giống hoa hồng Pháp lên trồng. Lúc đầu Trung tâm dành 0,6 ha trồng thử nghiệm. Sau hơn 2 tháng thu lãi gần 40 triệu đồng, Trung tâm tiếp tục mở rộng thêm 2 ha nữa. Được chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, hợp thời tiết, khí hậu nên cây ra hoa liên tục. Trung bình mỗi gốc cho 6-7 bông. Giá hoa trung bình 500-600 đồng/bông, có lúc đạt 1.200 đồng/bông. Sau một thời gian thử nghiệm, Trung tâm đã chuyển giao công nghệ cho 3 hộ ở thị trấn Phó Bảng và 12 hộ ở xã Đồng Văn.
Gia đình anh Trần Ngọc Chu (xã Đồng Văn) hiện có 7.000m 2trồng 35.000 gốc hồng. Đầu tư gần 60 triệu đồng, ngay năm đầu tiên, gia đình anh đã thu về 126 triệu đồng. Năm 2005, anh thu 186 triệu đồng. Từ đầu năm đến nay anh bán được gần 80 triệu đồng. Anh Chu cho biết, do nằm tại trung tâm huyện nên giá bán hoa có phần nhỉnh hơn nơi khác, dao động từ 500 đến 1.200 đồng/bông, vào các dịp lễ, tết có thể lên tới 5.000 đồng/bông.
Không vừa lòng với công nghệ đã tiếp nhận, anh Chucòn về Vĩnh Phúc học hỏi thêm. Ngoài hai vợ chồng, anh Chucòn thuê thêm 4 nhân công.
Triển vọng từ một hướng đi
Chuyển dịch cơ cấu cây trồng trong điều kiện trình độ dân trí còn thấp, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, tập quán canh tác lạc hậu… là bài toàn khó đối với trung tâm Giống cây trồng và Gia súc Phó Bảng khi quyết tâm cho hoa hồng nở trên núi đá. Từ trước đến nay, Trung tâm chủ yếu chỉ khảo nghiệm nhân giống ngô LVN 10, ươm cây sa mộc, hạt su hào, rau cải…
Với quyết tâm mở hướng đi mới theo chương trình phát triển các loại cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, hoa hồng Đồng Văn ngày càng được người yêu hoa biết đến. Đến nay, huyện đã có 20 hộ trồng hoa hồng. Trung bình mỗi hộ có 1.000 đến 2.500m 2(khoảng 12.500 cây, cho 75.000 bông/lứa). Đã có thời gian, Trung tâm bị thất thu vì hoa gặp phải “bạo bệnh”. Cây rụng toàn bộ lá non, thân khô từ bên trong rồi rỗng toàn bộ. Cán bộ Trung tâm phải lặn lội đến các địa phương trồng hoa hồng lâu năm học hỏi kinh nghiệm, sau đó phổ biến lại cho các hộ dân. Giờ đây Trung tâm và bà con nông dân đã học được cách phòng và chữa một số bệnh thường gặp trên hoa hồng như sương mai, nấm lửa, đốm đen, bọ trĩ… Anh Tính cho biết: “Ngoài việc hỗ trợ cây giống và một số vật tư, phân bón, Trung tâm chịu trách nhiệm bao tiêu toàn bộ sản phẩm thông qua hợp đồng kinh tế với các hộ, tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Người dân chỉ phải bỏ công chăm sóc. Song, để nhân rộng mô hình ra toàn huyện, Trung tâm còn gặp nhiều khó khăn do xuất phát điểm thấp. Năm 2005, thu nhập bình quân đầu người toàn huyện là 2,5 triệu đồng/năm, trong khi chi phí trồng mới cho một hecta hoa hồng vào khoảng 80 triệu đồng. Đặc biệt, do giao thông không thuận lợi nên việc vận chuyển sản phẩm khó khăn, chi phí cao.
Hiện, dự án trồng hoa hồng ở Đồng Văn đã thu hút gần 100 lao động địa phương ở mức thu nhập 20.000 - 30.000 đồng/người/ngày. Hoa hồng đang là cây trồng đầy triển vọng cho người dân vùng cao nguyên.
