Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 06/09/2005 14:44 (GMT+7)

Hồ Chí Minh - Người sáng suốt vận dụng hiểu biết sâu rộng, lập nên Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nhân dân Việt Nam đã giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (DCCH). Đây không chỉ là mốc son chói lọi trong lịch sử Việt Nam mà còn mở ra cả một phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.

Với bản Tuyên ngôn độc lập - Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng suốt, kịp thời sự hiểu biết sâu rộng của mình về lịch sử hình thành các nhà nước trên thế giới để tận dụng thời cơ giành độc lập cho dân tộc.

Khi ở Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh hiểu rằng, nhà nước dân tộc Pháp ra đời từ năm 1789 sau khi có bản tuyên bố về quyền của con người và quyền của công dân ngày 26-8-1789. Khi ở Mỹ, Người biết rằng 13 thuộc địa của Anh sau khi đánh thắng quân Anh đã tuyên bố độc lập ngày 4-7-1776, không những chấm dứt sự lệ thuộc Anh mà còn khẳng định chủ quyền của dân tộc, lập nên Nhà nước dân tộc... Bởi vậy, sau khi Tổng khởi nghĩa thành công vào ngày 19-8, Chủ tịch Hồ Chí Minh hiểu rằng, quyết định của Quốc dân Đại hội Tân Trào (tại Tân Trào từ 13 đến 15-8-1945) thành lập ủy ban Giải phóng dân tộc (tức Chính phủ lâm thời) hay việc đổi ủy ban Giải phóng dân tộc thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam DCCH không thể tạo cơ sở pháp lý chắc chắn cho Nhà nước Việt Nam DCCH mà phải công bố một Tuyên ngôn Độc lập như luật pháp quốc tế đòi hỏi. Do đó tối 28-8-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giao nhiệm vụ tổ chức lễ ra mắt Chính phủ vào ngày 2-9-1945 cho Ban tổ chức Lễ ra mắt Chính phủ Việt Nam DCCH, trong đó có ông Nguyễn Hữu Đang. Khi đó, ông Nguyễn Hữu Đang vừa được bầu làm Thứ trưởng Bộ Thanh niên thắc mắc vì chỉ còn 4 ngày nữa làm sao cho kịp. Hồ Chủ tịch không giải thích mà chỉ động viên ông Đang “phải làm bằng được để xứng đáng với lòng tin cậy của Chính phủ”.

Để lý giải cho việc chọn ngày 2-9 mà không phải một ngày khác, trước hết phải hiểu bối cảnh nước ta và quốc tế vào thời điểm đó. Với thành công của Cách mạng Tháng Tám, nước Việt Nam DCCH đã ra đời. Bất kể Chính phủ hay lực lượng nào muốn giải quyết vấn đề gì về Việt Nam không thể không được sự đồng ý của Chính phủ nước Việt Nam DCCH. Như vậy, trong bất cứ trường hợp nào cũng cần có một Chính phủ để thay mặt nước Việt Nam bảo vệ chủ quyền của Việt Nam. Tình hình lúc đó phát triển rất khẩn trương. Ngày 27-8, quân Lư Hán đã vượt biên giới tiến về Hà Nội. Đại diện Pháp đã đến Hà Nội ngày 22-8. Ngày 28-8, biệt kích Pháp đã nhảy dù xuống gần Huế để liên lạc với Bảo Đại. 6000 quân của tướng A-le-xan-đri đã chiếm Lai Châu...

Đáng lẽ, ngay sau khi Tổng khởi nghĩa thành công vào ngày 19-8, ta đã phải có một Chính phủ chính thức để tiếp đón các đại diện quân sự, dân sự của nước ngoài. Nhưng tình thế của ta lúc đó không thể làm nhanh hơn được: Ngày 23-8, Thường trực Trung ương từ Tân Trào mới về Hà Nội. Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 25-8 mới về đến Hà Nội, ngày 27-8, Chính phủ lâm thời mới được thành lập. Ngày 28-8, Hồ Chủ tịch mới viết Tuyên ngôn Độc lập. Yêu cầu của tình hình là lập Chính phủ lâm thời càng sớm càng tốt để tiếp đón quân Tưởng Giới Thạch đến Hà Nội, tiếp đón đại diện của Chính phủ Pháp, các tổ chức của Mỹ trong khối đồng minh. Rõ ràng, Chính phủ lâm thời không thể ra mắt đồng bào trước ngày 28-8. Thời hạn chuẩn bị lễ ra mắt Chính phủ không thể ngắn hơn 4 ngày mà cũng không thể kéo dài hơn 4 ngày vì quân Tưởng đã bắt đầu vào nước ta, thậm chí những va chạm đầu tiên giữa dân ta và lính Tưởng đã xảy ra ở Lạng Sơn... Vận mệnh của nước nhà đúng vào thời điểm “ngàn cân treo sợi tóc” !

Khi ông Nguyễn Hữu Đang hỏi Bác Hồ tại sao làm gấp thế, Hồ Chủ tịch không giải thích mà chỉ động viên ông, chính là vì tình hình phức tạp và khẩn trương. Việt Nam DCCH nhất thiết phải là Chính phủ đang làm chủ đất nước; các nước khác không thể vượt qua chủ quyền của nước Việt Nam DCCH dù mới được thành lập !

Kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập nước (2/9/1945 - 2/9/2005), thêm một lần nữa chúng ta thấy những cố gắng phi thường của những người thực hiện thành công lễ ra mắt Chính phủ Việt Nam DCCH hồi đó.

Nguån: hanoimoi.com.vn 31/8/2005

Xem Thêm

Kỷ niệm 5 năm thành lập báo điện tử Tầm nhìn
Tại Lễ kỷ niệm thay mặt Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, ông Phan Tùng Mậu đã chúc mừng tập thể cán bộ, phóng viên báo điện tử Tầm Nhìn nhân dịp 5 năm thành lập, ghi nhận những thành quả mà...
Chiến thắng vĩ đại mùa Xuân 1975
Chiến dịch lịch sử  Lúc này, tập đoàn phòng ngự lớn của địch ở Sài Gòn - Gia Định tuy số lượng còn đông nhưng đã bị chia cắt, cô lập cao độ và sức chiến đấu đã giảm sút hẳn. 
Vẻ đẹp đặc hiệu của nhà trí thức
Vàng là đẹp, là quý giá. Nhưng không phải vàng nào cũng giá trị như nhau? Có vàng thật, có vàng giả, có cả mạ vàng như thật. Học thức và bằng cấp cũng vậy. Có học thật, có học giả, có bằng thật, có bằng giả như thật. Đại...
Mùa Xuân là Tết trồng cây
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đã đề xướng, tổ chức, xây dựng Tết trồng cây trở thành một phong trào quần chúng rộng rãi, sôi nổi và bền vững. Tháng 11-1959, nhân đợt thi đua lấy thành tích mừng Đảng ta 30 tuổi, Chủ tịch Hồ Chí Minh...
Bác Hồ vui Tết đón Xuân trong lòng Tổ quốc
Tết Mậu Tý (1948) Tết mừng chiến thắng Thu Đông năm Đinh Hợi phá tan cuộc tấn công của giặc Pháp lên Việt Bắc và phấn khởi mừng thọ Bác Hồ 58 tuổi: Chính phủ họp nghe Bộ Quốc phòng báo cáo chiến thắng giặc Pháp tại An toàn khu.
Đại tướng Lê Trọng Tấn - Những ngày đầu cách mạng
Giữa năm 1942, tôi đến một cơ sở cách mạng ở làng Lương Yên. Đang nói chuyện thì một quân nhân trong bộ đồ nhà binh Pháp ở phía cổng đi vào. Tôi lánh sang buồng bên cạnh nói chuyện với các em đang học. Khi người ấy về, chủ...

Tin mới

Lâm Đồng: Hội thảo giải pháp quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông Lũy
Sáng ngày 18/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông Lũy, tỉnh Lâm Đồng”. Hội thảo có sự tham dự của đại diện các sở, ban, ngành, địa phương, các cơ quan chuyên môn, chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị có liên quan.
Hải Phòng: Liên hiệp hội làm việc với Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch
Sáng 17/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố đã làm việc với Đoàn công tác của Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch (IDEP), nhằm tăng cường mối quan hệ hợp tác trong hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, tư vấn, phản biện và giám định xã hội góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn thành phố.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ chuyển giao vai trò chủ nhà APEC 2027
Sáng 19/11, tại Thâm Quyến, trong khuôn khổ Hội nghị các Nhà Lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà Năm APEC 2027 từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, đánh dấu thời khắc quan trọng, chính thức khởi động Năm APEC Việt Nam 2027.
49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.