Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 19/11/2014 21:45 (GMT+7)

Hệ thống thủy điện mini của hai lão nông dân ở Bình Phước

Đưa “ánh sáng” cho các hộ nghèo

Ông Vương Ngọc Bửu Sơn (55 tuổi, ngụ sóc Tà Cố, xã Long Tân, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước - tên thường gọi “ông Sơn ánh sáng”) là người tiên phong của sóc biết tận dụng sức nước để tạo ra nguồn điện. Chỉ tay lên ba cái cầu dao điện, ông Sơn nói: “Mỗi cái cầu dao là của mỗi loại điện năng khác nhau: Điện lưới quốc gia, điện tự làm từ sức nước và điện năng lượng mặt trời. Cả ba loại điện năng này đều hoạt động rất hiệu quả”.

Ông Sơn kể lại: “Năm 1994, tôi đưa gia đình rời Tiền Giang lên sóc Tà Cố, xã Long Tân lập nghiệp. Những ngày đầu khó khăn, thiếu thốn trăm bề, nhất là không có điện thắp sáng”. Trăn trở với điều này, ông Sơn quan sát địa hình nơi đây thuận lợi để làm điện từ sức nước. Đặc biệt là vào mùa mưa, mực nước ở các con sông, suối dâng cao, dòng chảy mạnh, làm thủy điện sẽ rất hiệu quả.

Nắm được lợi thế đó, năm 1999, ông Sơn lặn lội ra tỉnh Khánh Hòa để học hỏi mô hình làm hệ thống thủy điện mini. Sau một năm tìm hiểu, đến năm 2000 ông đã sáng chế thành công mô hình máy phát điện từ sức nước và đưa vào hoạt động. Ông Sơn cho biết, để làm hệ thống thủy điện mini ông đổ bê tông ngăn con suối lại, sau đó ông xây những rãnh nhỏ để dòng nước chạy vào. Tiếp đến, ông cho gắn những tua-bin phát điện vào từng rãnh nhỏ rồi nối dây điện. Khi dòng nước đổ vào những rãnh nhỏ (có gắn các tua-bin) sẽ làm cho tua-bin quay và lúc này tua-bin phát ra điện. Theo ông Sơn, kinh phí cho mỗi tua-bin phát điện hoàn chỉnh chỉ với 1 triệu đồng, dễ làm mà lại hiệu quả, đủ cung cấp điện sinh hoạt trong gia đình và một số hộ xung quanh.

Bà Thị Gái (ngụ cùng sóc) là hộ dân được kéo điện trực tiếp từ nhà ông Sơn chia sẻ: “Được ông Sơn giúp đỡ, con cái tôi có điện để học hành, buổi tối cả nhà quây quần xem tivi vui lắm!”

Thành công với hệ thống thủy điện mini, ông Sơn còn nhiệt tình hướng dẫn những hộ dân sống gần khu vực suối làm theo cách của mình. Đến nay, trong sóc đã có 6 hộ thành công với cách làm này. Ông Điểu Ngôn (ngụ cùng sóc) vui mừng nói: “Có điện, gia đình tôi rất vui! Nhờ học cách làm thủy điện của ông Sơn mà cuộc sống gia đình tôi thay đổi rất nhiều”.

Niềm đam mê với ánh sáng của ông Sơn không dừng lại ở đó. Vào mùa khô, khi mực nước xuống thấp, thủy điện không hoạt động được ông lại mày mò nghiên cứu, lắp đặt, sử dụng nguồn điện từ năng lượng mặt trời.

Giờ đây khi điện lưới đã kéo vào tới thôn, bản nhưng gia đình ông vẫn chỉ quen xài “điện nhà”, một mặt để tiết kiệm cho điện lưới quốc gia, mặt khác tiết kiệm chi phí cho gia đình. “Công suất 60kW/tháng, với lượng điện năng này, một hộ gia đình ở nông thôn đủ thắp sáng” - ông Sơn nói.

Thu hơn 500 triệu đồng/năm nhờ hệ thống thủy điện mini

Năm 1996, ông Đinh Văn Khiêu (54 tuổi, ngụ ấp 3, xã Tiến Hưng, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) rời quê hương Thái Bình vào Bình Phước lập nghiệp. Ban đầu ông cùng vợ làm thợ may nhưng cái nghèo cứ mãi đeo đuổi. Ông xoay sang nghề làm vườn, vay mượn của người thân được ít tiền, vợ chồng ông mua gần 4ha đất sình lầy và bắt tay vào đào ao, nuôi cá, làm chuồng trại. Nhờ chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật cộng với tính siêng năng, chí thú làm ăn nên đàn cá và heo lớn nhanh, thu nhập của gia đình ông từ đó cũng được cải thiện. Kinh tế tạm ổn nhưng ông vẫn chưa an lòng bởi khu rẫy của gia đình chưa có điện (rẫy cách quá xa lưới điện), do đó tối nào gia đình cũng phải thắp đèn dầu.

Năm 2007, ông Khiêu mày mò làm hệ thống thủy điện nhỏ để tạo ra điện phục vụ sinh hoạt gia đình. Ý tưởng này bắt nguồn khi ông thấy con suối cạnh vườn có thể tận dụng được để tạo ra nguồn điện. Nhờ sự hướng dẫn của những người có kinh nghiệm cùng với quyết tâm và niềm đam mê sáng tạo, ông bắt tay vào thực hiện công trình thủy điện mini.

Ban đầu, ông Khiêu gặp rất nhiều khó khăn như: không lường được nguồn nước của con suối, lượng nước quá mạnh làm vỡ đập, tua-bin không chạy… Nhưng ông vẫn không nản chí. Đúc kết kinh nghiệm từ những thất bại, ông mày mò, nghiên cứu thành công hệ thống điện sinh hoạt chạy bằng sức nước.

Theo ông Khiêu, để làm được hệ thống thủy điện này, trước hết phải đắp một con đập bằng bê-tông nhằm ngăn dòng nước, đồng thời mua 2 tua-bin, dây dẫn điện… Nguyên lý hoạt động của hệ thống là khi dòng nước chảy vào cánh quạt của 2 tua-bin quay sẽ tác động vào hai cục Điamô khiến nó quay theo và phát ra điện. Khi có luồng điện, nối ba dây điện (gồm 2 dây nóng và 1 dây nguội) vào bộ thu điện. Chi phí để hoàn thành hệ thống này gần 30 triệu đồng.     

Ông Khiêu chia sẻ: “Khi hệ thống thủy điện vận hành, đông đảo người dân trong vùng đều đến xem và hồi hộp chờ đợi. Thế rồi tua-bin quay, tạo dòng nước xoáy, công trình thủy điện mini tạo ra nguồn điện. Thấy điện sáng ai cũng tặc lưỡi khen”.

Nhờ hệ thống điện mini tự mày mò sáng chế, gia đình ông Khiêu không chỉ dùng để thắp sáng, tiết kiệm điện năng mà còn phục vụ cho tích cực sản xuất. Xuất thân từ một hộ nghèo khó nhưng nhờ biết khai thác tối đa nguồn điện vào việc nuôi trồng, nay gia đình ông Khiêu đã khấm khá với thu nhập hàng năm hơn 500 triệu đồng.

Chia tay những nông dân chúng tôi ra về, trong lòng cảm thấy khâm phục, vì họ là những người dám tiên phong đi đầu để đưa ánh sáng về cho gia đình và hộ dân nghèo trong ấp. Từ đó, giúp kinh tế gia đình trở nên khấm khá hơn.  

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.