Hãy thường xuyên tập luyện để phòng chống bệnh tật

Vậy tập luyện giúp bảo vệ cơ thể như thế nào?

Bệnh tim mạch

Tập luyện làm cho nồng độ HDL - cholesterol (là loại cholesterol tốt) tăng lên trong máu, do đó, ngăn cản được sự hình thành các mảng bám lên thành mạch là nguy cơ làm tắc mạch dẫn đến đột quỵ hay nhồi máu cơ tim.

Tập luyện cũng làm cho tim bạn mạnh hơn, bơm máu có hiệu quả hơn để mang oxy và chất dinh dưỡng đến các mô trong cơ thể. Tập luyện còn làm cho thành mạch trở nên mềm dẻo, tránh được chứng xơ cứng động mạch.

Khảo sát cho thấy, nếu bạn đi bộ mỗi tuần từ 13 - 15 km thì có thể làm lượng HDL - cholesterol trong máu tăng lên và làm giảm nguy cơ bị bệnh tim mạch.

Tăng huyết áp

Bệnh tăng huyết áp là nguy cơ dẫn đến bệnh tim mạch như suy tim sung huyết, đột quỵ, bệnh thận…

Tập luyện đều đặn phòng ngừa được bệnh tăng huyết áp, ngay cả ở những người mang sẵn nhiều yếu tố nguy cơ cao của bệnh này. Ở người đã bị tăng huyết áp, hoạt động thể lực thường xuyên ở mức độ nhẹ và vừa phải cũng có thể làm hạ huyết áp. Tập luyện còn làm giảm tỷ lệ tử vong ở người bệnh tăng huyết áp.

Theo nhiều công trình nghiên cứu, sau từ 3 tuần đến 3 tháng tập luyện, huyết áp sẽ giảm đi.

Béo phì

Béo phì đang là một trong những vấn đề sức khoẻ hàng đầu hiện nay trên thế giới. Béo phì mang đến nhiều nguy cơ như đái tháo đường týp 2, bệnh tim mạch, đột quỵ, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh đường mật, viêm xương khớp, một số bệnh ung thư…

Cùng với việc điều chỉnh chế độ ăn, tập luyện giúp người béo phì giảm cân và cải thiện những biến chứng do béo phì gây ra.

Đái tháo đường

Có 2 loại đái tháo đường:

- Đái tháo đường týp 1:do cơ thể không sản xuất được hoặc sản xuất quá ít isulin là hormon điều chỉnh việc sử dụng đường trong máu bằng cách biến đổi đường thành năng lượng.

- Đái tháo đường týp 2:do cơ thể không dùng insulin một cách hiệu quả nên đường trong máu tăng lên.

Có mối liên hệ rõ rệt giữa đái tháo đường týp 2 với béo phì và thiếu vận động. Ở Mỹ, 90 – 95% bị đái tháo đường thuộc týp 2, một phần tư số người cao tuổi có nguy cơ bị bệnh này và nhiều người trong số họ thừa cân và ít vận động.

Tập luyện đều đặn cùng với chế độ ăn hợp lý phòng được chứng đái tháo đường týp 2 hoặc nếu đã mắc bệnh này cũng có thể kiểm soát đường huyết có hiệu quả hơn. Bởi vì, cả vận động với mức độ nhẹ và vừa phải cũng sẽ giúp cho insulin hoạt động tốt hơn trong việc hạ đường huyết.

Tập luyện còn làm giảm nồng đột đường trong máu vì tập luyện cơ bắp sẽ chuyển đổi đường trong máu thành năng lượng. Và bằng việc đốt cháy năng lượng sự tập luyện giúp chúng ta đạt được và duy trì cân nặng ở mức cho phép.

Loãng xương

Loãng xương là tình trạng giảm tỉ trọng khoáng chất và yếu đi của xương. Khi bị loãng, xương trở nên yếu, có nhiều lỗ hổng và dễ bị gãy. Loãng xương là nguyên nhân chính làm gãy xương và là nguy cơ đối với sức khoẻ người già.

Vận động thể lực là cách duy nhất giúp duy trì mật độ xương, làm cho xương chắc khoẻ hơn nên đóng vai trò trong việc phòng ngừa và điều trị loãng xương.

Xương cũng như cơ bắp sẽ phát triển mạnh hơn khi được tác động bởi luyện tập. Các môn tập chịu sức nặng như đi bộ, chạy chậm, tập tạ hay tập với dây băng kéo giãn có tác dụng kích thích sự tăng trưởng của xương, tăng mật độ xương, bảo vệ xương không bị giảm khối lượng làm cho xương chắc khoẻ hơn.

Tập luyện và hệ miễn dịch

Có sự liên hệ giữa tập luyện và chức năng miễn dịch. Với sự tập luyện vừa phải và đều đặn, các tế bào miễn dịch trong máu lưu thông nhanh hơn và hiệu quả hơn trong vai trò tiêu diệt virus và vi khuẩn.

Một công trình ở Đại học Nam Carolina bang Colombia cho rằng có sự liên hệ giữa cường độ vận động thể lực và bệnh cảm cúm. Khảo sát trên 547 người lớn khoẻ mạnh tuổi từ 20 - 70, những người có mức vận động từ vừa đến cao ít bị cảm cúm hơn người vận động mức độ thấp từ 20 - 30%.

Điều quan trọng là đừng quá mức, vì nếu vận động với cường độ cao quá, ví dụ chạy marathon, có thể dẫn đến suy yếu hệ miễn dịch và dễ bị nhiễm bệnh như cảm cúm.

Tập luyện & tuổi thọ

- Những người tập luyện một môn thể thao dù nhẹ cũng có tuổi thọ cao hơn người ít vận động.

- Tập luyện đều đặn có thể ngăn được hậu quả làm giảm thọ do hút thuốc lá và thừa cân gây nên.

- Người bị tăng huyết áp nếu tập luyện đều đặn có tỉ lệ tử vong chỉ bằng một nửa so với người không tập luyện.

- Những người đi bộ 15 km một tuần trở lên có tỉ trọng tử vong thấp hơn 21% so với người chỉ đi dưới 5 km mỗi tuần.

- Tập luyện đều đặn có thể giảm được nguy cơ chết sớm do yếu tố di truyền. Những người có cha mẹ chết trước 65 tuổi nếu tập luyện đều đặn sẽ giảm được nguy cơ này đến 25%.

- Những người có lối sống hoạt động tích cực, hăng hái tập luyện thường xuyên có tuổi thọ cao nhất, chủ yếu là vì họ ít mắc các bệnh tim mạch.

Nếu tập luyện đều đặn mỗi ngày thì chỉ trong thời gian ngắn, sức khoẻ của bạn sẽ cải thiện một cách đáng kể, bạn sẽ thấy sảng khoái hơn, chất lượng sống tốt hơn. Những lợi ích này hầu như ai cũng có thể đạt được, bất kể tuổi tác, giới tính, chủng tộc, tình trạng thể lực…. Không nhất thiết phải ép mình vào một môn tập cứng nhắc hay một môn thể thao mạnh bạo mà bạn không thích, hãy chọn môn nào làm cho bạn cảm thấy thích thú; ví dụ: đi bộ, chạy, đi xe đạp, bơi lội, khiêu vũ… Điều quan trọng là làm thế nào phải đảm bảo mỗi lần tập kéo dài từ 30 – 60 phút trong hầu hết các ngày của tuần, và tập sao cho một khối lượng lớn cơ bắp hoạt động và nhịp tim của bạn phải tăng nhanh hơn.

Bạn không có thời gian ư? Hãy tận dụng mọi cơ hội ngay trong sinh hoạt hàng ngày; ví dụ nếu nhà ở gần chỗ làm việc, chợ hay siêu thị, hãy đi bộ thay vì đi xe máy, nếu ở chung cư hãy leo các bậc thang thay cho thang máy, hãy tự mình quét dọn sân vườn nhà, hoặc có thể vừa đạp xe tại chỗ hay đi bộ trên máy vừa xem ti vi, đọc báo… Nếu đang mang trong người một bệnh gì đó, hãy hỏi ý kiến bác sĩ để biết môn tập, thời lượng thích hợp cho cơ thể. Tuy nhiên ít có người nào thực sự có lý do vững vàng để từ chối việc tập luyện cả.