Hành trình cùng giải Nobel "ngược"

Abrahams sáng lập giải Ig Nobel vào năm 1991. Khi đó, với tư cách là biên tập viên của một tạp chí khoa học, ông nhận được vô số lời đề nghị khuyên nên làm cách nào để có được giải Nobel thật sự từ những nhà nghiên cứu mà công trình của họ đã đi quá xa so với dòng chảy khoa học.

Tất cả các công trình nghiên cứu tham gia tranh giải đều có thực và từng được công bố trên các tạp chí danh tiếng về khoa học và Y học. Tuy nhiên, khác với giải Nobel do Hội đồng khoa học Thụy Điển trao tặng, những người nhận giải Ig Nobel sẽ không nhận được khoản tiền thưởng nào, ít được biết tới và gần như không có hy vọng công trình khoa học của họ gây nên sự biến đổi trong lĩnh vực khoa học cũng như trong cuộc sống. Tuy nhiên, họ sẽ thấy cuộc sống thật tươi đẹp bằng sự ngộ nghĩnh, hài hước của mình!

Dưới đây là danh sách một số giải thưởng thú vị: 

Giải Hòa bình

• Howard Stapleton tại Merthur Tydfil thuộc xứ Wales sáng chế ra một thiết bị phát ra âm thanh cường độ cao, gây khó chịu cho các thanh niên nhưng không ảnh hưởng tới hầu hết những người lớn tuổi. Sau đó, ông này đã hòa giải bằng cách sử dụng công nghệ tạo ra một loại nhạc chuông di động chỉ thanh niên mới có thể nghe thấy còn các thầy cô giáo của họ thì không (2006).
• Hai nhà nghiên cứu của trường Đại học Newcastle (Anh) nghiên cứu tác động của các cảnh phim Chiến tranh các vì sao(Star wars) lên não của... loài châu chấu (2005).
• Daisuke Inoue - tay trống người Nhật Bản này đã chế tạo máy hát karaoke vào năm 1971, "mở ra một cách thức hoàn toàn mới, giúp con người học cách chịu đựng người khác" (2004).

• Lal Bihari, bang Uttar Pradesh (Ấn Ðộ), với ba thành tích: còn sống sau khi được chính thức công bố chết, chiến dịch chống bộ máy quan liêu trì trệ và thân nhân tham quyền do ông phát động được tiến hành sau khi ông qua đời, thành lập Hội Người chết (2003)
• Giải IgNoel hòa bình năm 2002 được trao cho các nhà nghiên cứu Nhật Bản với một thiết bị dịch tiếng sủa của chó sang tiếng Nhật, mang tên ""Bow-Lingual"". Theo ban giám khảo, công trình này ""có công trong việc thúc đẩy hoà bình cũng như hoà hợp giữa… chó và loài người.”
• Ai có thể quên đóng góp của lực lượng Hải quân Hoàng gia trong việc đề nghị ngừng bắn đại bác thật mà chỉ hô “Bang” đã giành giải IgNobel Hòa bình năm 2000.
• Edward Teller, cha đẻ của bom hidro và là nhà vô địch đầu tiên trong hệ thống nguyên tử hạt nhân của cuộc chiến các vì sao. Những nỗ lực suốt cuộc đời của Edward nhằm để thay đổi ý nghĩa hòa bình như khái niệm mà chúng ta đang biết về nó (1991).

Sinh học

• Năm 1991, Robert Klark Graham được nhận giải thưởng này vì ý tưởng chọn lựa tinh trùng và hậu duệ của các đấng tiên tri. Ông khởi xướng việc phát triển kho lưu trữ, cho phép lựa chọn phôi thai và ngân hàng tinh trùng, nhưng chỉ chấp nhận những người gửi là những người đoạt giải Nobel và các vị thần thánh.
• Năm 1996, hai nhà khoa học của trường Đại học Bergen (Na Uy), được giải với bài báo cáo đầy sức lôi cuốn về “Ảnh hưởng của rượu bia, tỏi và kem chua đối với khẩu vị của đỉa”.
• Năm 1999, giải Ig Nobel Sinh học được trao cho Viện nghiên cứu Ớt thuộc trường Đại học bang New Mexico vì đã lai tạo được giống ớt Jalapeno không cay (Jalapeno là một loại ớt nhỏ của Nam Mỹ).

• Năm 2001, Buck Weimer, một chủ doanh nghiệp nước hoa ở Colorado (Mỹ) giành giải với phát minh “Quần silíp kín hơi” được lọc bằng một lớp than chì, Weimer hy vọng có thể giúp các quý bà và quý ông "giữ không khí trong sạch" trong các phòng máy lạnh.
• Năm 2002, Giải Sinh học được trao cho Charles Paxton, Đại học St Andrews(Anh). Ông và cộng sự công bố nghiên cứu về thói quen ve vãn của đà điểu. Nhóm khoa học đã tìm mọi cách giải thích rằng, tại sao loài chim này cảm thấy bị kích thích khi người đến gần. Theo họ, đà điểu tỏ ra quan tâm và yêu thích người hơn bạn tình.
• Năm 2003, một nhà tự nhiên học Hà Lan có công nghiên cứu trường hợp đầu tiên về chứng loạn dâm tử thi đồng giới nơi loài vịt trời.
• Năm 2004, dành cho nhóm nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Dunstaffnage Marine ở Oban, những người tìm thấy cá trích giao tiếp bằng cách... đánh rắm.
• Năm 2005, Benjamin Smith (ĐH Adelaide , Úc) và đồng sự nghiên cứu các loại mùi khác nhau do ếch tỏa ra khi bị stress. Kết luận: một số tỏa ra mùi hạt điều, cam thảo, bạc hà hoặc mùi cá thối.
• Giải thưởng Ig Nobel sinh học năm 2006 được trao cho ông Bart Knols, đang công tác tại trường đại học Nông nghiệp Wageningen tại Hà Lan, Viện nghiên cứu Y học tại Tanzania và Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) tại thủ đô Vienna, Bỉ và người đồng sự Ruurd de Jong nhờ nghiên cứu chứng minh muỗi anophen cái, nguồn lây bệnh sốt vàng da bị thu hút bởi mùi pho mát và mùi chân người là như nhau.

Hóa học

• Giải Ig Nobel Hóa học năm 2006 thuộc về các nhà nghiên cứu Tây Ban Nha với công trình nghiên cứu vận tốc siêu âm của các phân tử phomát khi bị hâm nóng.
• Năm 2005, Edward Cussler thuộc đại học Minnesota và Brian Gettelfinger thuộc đại học Wiscosin xác định rằng “Bơi trong môi trường nước và sirô là nhanh nhất!”.
• Giải hóa học 2004 thuộc về chi nhánh của hãng Coca-Cola tại Anh, với việc sử dụng công nghệ tiên tiến để biến chất lỏng trên sông Thamesthành nước đóng chai Dassani.
• Giải Ig Nobel Hóa học 2003 được trao cho công trình khảo sát “Tìm những nguyên nhân khiến cho một pho tượng đồng không thu hút bồ câu đến đậu” của Yukio Hirose, thuộc trường đại học Kanazawa , Nhật Bản.
• Năm 2002, giải Ig Nobel Hóa học thuộc về Theodore Gray ở Champaign, bang Illinois, Mỹ. Ông đã tạo ra chiếc “bàn tuần hoàn” đầu tiên bằng gỗ có 4 chân dựa trên bảng tuần hoàn của Dimitri Mendeleev năm 1869 trong các cuốn sách giáo khoa hóa học.

• Năm 1991, Giải thưởng này được trao cho Jacques Benveniste, người có nhiều thuyết giáo. Ông đã “cống hiến” cho phóng viên của Tạp chí Nature sự khám phá mang tính cố chấp của anh ta rằng: nước là một chất lỏng thông minh! Ông quả quyết: nước có khả năng nhớ được những sự kiện lâu dài, ngay cả khi những dấu vết cuối cùng của sự kiện đó không còn nữa.

Vật lý

• Giải Ig Nobel Vật lý năm 2006 dành cho hai nhà nghiên cứu người Pháp Basile Audoly và Sebastien Neukirch, Đại học Pierre & Marie Curie đã lý giải được vì sao các sợi mì khô lại có xu hướng vỡ ra thành hơn... hai mảnh khi bị cuộn lại.
• Từ năm 1927 tới nay, các nhà nghiên cứu ĐH Queensland , Úc chứng minh hắc ín đông là chất lỏng bằng cách để nó vào phễu và chờ nó chảy xuống. Năm nay, đống hắc ín ấy sắp nhỏ xuống giọt thứ 9. Thí nghiệm này đoạt kỷ lục Guinness về thí nghiệm kéo dài nhất thế giới (2005).
• Năm 2002, Arnd Leike, Đại học Munich (Đức), được nhận giải với việc chỉ ra rằng, sự tan của bọt bia trên miệng cốc tuân theo phương trình mũ trong toán học.
• Năm 2000, Andre Geim, Đại học Neijmegen, Hà Lan và Michael Berry, Đại học Bristol, Anh nhận giải với sử dụng nam châm siêu mạnh làm ếch và các võ sĩ sumo bay lên đươc.
• David Schmidt, Đại học Massachusetts(Mỹ), với ý tưởng "xuất sắc" trong công trình "Tại sao rèm che trong bồn tắm luôn bị thổi vào trong" Giải Vật lý thiên văn được trao cho Jack Van Impe, Michigan (Mỹ). Ông này phát minh ra học thuyết "Lỗ đen thoả mãn mọi định luật vật lý để có thể trở thành địa ngục thực sự" (2001).
• Cơ quan khí tượng thủy văn Nhật đoạt giải năm 1994 cho công trình nghiên cứu 7 năm xem liệu có phải động đất xảy ra do loài cá trê quẫy đuôi hay không.

Công nghệ

• Giải công nghệ năm 2001 được trao cho nhà khoa học đến từ Australia : John Keogh. Ông đã từng đệ đơn xin Hội đồng Khoa học Australia cấp bằng sáng chế cho “phát minh ra chiếc bánh xe” mà không hề để ý rằng bánh xe đã được sử dụng từ hàng nghìn năm nay.
• Edward Murphy và George Nichols với “định luật Murphy” (năm 1940): “Nếu cái gì có thể sai, nó sẽ sai” (2003).

Kỹ thuật

• Giải kỹ thuật được tặng cho Donald Smith và cha ông, Frank Smith (Mỹ), vì đã phát minh ra kiểu tóc không cần lược dành cho những người hói đầu. Công trình được đưa ra năm 1977, nhưng đã không mang lại cho gia đình Smith một xu nào.

Giải Khoa học máy tính

• Năm 2000, Chris Niswander ở Tuscon, bang Arizona nhận giải với phát minh ra phần mềm “Đuổi mèo”, có thể phát minh ra có mèo giẫm lên bàn phím và báo động cho bạn đến đuổi nó đi.

Y khoa/ sức khoẻ

• Được trao cho Alan Kligerman, người phát minh ra thuốc tiêu, thuốc giảm mất nước trong cơ thể và phát minh ra Beano, mở đường cho sự nghiệp của mình với chất lỏng dạng hơi, nhằm ngăn chặn tình trạng nổi loạn tâm lý, dẫn đến bực dọc, lo lắng, bối rối… (1991).
• Năm 2000: Các nhà khoa học Willibord W. Chultz, Pek van Andel và Eduard Mooyart ở Gronongen cùng Ida Sabelis ở Amsterdam (Hà Lan) được giải nhờ một báo cáo đầy tính tiêu tưởng mang tựa đề “Hình ảnh cộng hưởng từ (Magnetic Rosonance Imaging) của cơ quan sinh dục nam nữ trong hoạt động phòng the”, đăng trên tạp chí y học Anh British Medical Journal (1999).
• Peter Barss của Vienẹ Đại học McGilll được trao giải Ig Nobel năm 2001 nhờ một báo cáo đầy ấn tượng về “Các chấn thương lên người do dừa rụng gây ra” đăng trên Tạp chí The Journal of Trauma (1984). Giải về Sức khoẻ cộng đồng được trao cho hai nhà khoa học Ấn Độ Chittaranjan Andrade và B.S. Srihari với phát hiện “Tanh thiếu niên thường dùng tay ngoáy mũi” (2001).

• Giải Y học được trao cho Chris McManus, Đại học London Anh. Ông này đã chỉ ra rằng, người cổ đại mắc một dạng bệnh lý nào đó, vì các bức tượng cổ thường có tinh hoàn bên trái to hơn bình tường (2002).
• Các nhà nghiên cứu Ðại học London, Anh , qua công trình phát hiện "bộ não của tài xế taxi London lớn hơn não của người dân khác", điều này có nghĩa là tài xế taxi thông minh hơn người dân London (2003)
• Steven Stack và James Gundlach (Đại học Auburn ở Alabama , Mỹ) với công trình phân tích về các chương trình phát thanh của Mỹ đã khám phá khi thời lượng phát nhạc đồng quê tăng lên, số người da trắng tự tử cũng nhiều hơn (2004)
• Giải Y tế cộng đồng dành cho Jillian Clarke, sinh viên Đại học Howard tại Washington , với công trình thăm dò "hiệu lực khoa học của qui luật 5 giây về tính an toàn của thức ăn đã rơi xuống sàn". Theo Clarke, 70% phụ nữ và 56% đàn ông tin rằng vi khuẩn E.coli sẽ dễ dàng bám đầy vào một mảnh kẹo cao su rơi xuống đất trong vòng 5 giây (2004).
• Tiến sĩ Yoshiro Nakamats với 35 năm liền chụp ảnh ghi lại các bữa ăn của mình nhằm nghiên cứu tác động của thức ăn lên hoạt động của não, sức khỏe và tuổi thọ. Ông tìm ra 55 yếu tố có thể làm người ta thọ đến 144 tuổi (2005).
• Giải được trao cho Gregg Miller vì đã sáng chế ra "Neuticles", một loại... tinh hoàn nhân tạo có thể dùng cho... chó thiến (2005).
• Francis Fesmine, công tác tại trường Y đại học Tenessee và nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Y tế Bnai Zion tại Haifa, Israel cho cùng một dự án mang tên “Phương pháp massage bằng tay chữa bệnh nấc cụt cứng đầu (2006).

Tâm lý học

·         Gian Vittorio Caprara, Claudio Barbaranelli thuộc ĐH Rome và Philip Zimbardo thuộc ĐH Standford giành giải thưởng này do đã nghiên cứu và phát hiện các chính trị gia có cá tính đơn giản khác thường (2003).

Văn học

• John Trinkaus thuộc Trường kinh doanh Zicklin, New YorkCity, được trao giải Ig Nobel này do có công trong việc thu thập dữ liệu về những điều phiền muộn và dị thường trong cuộc sống hàng ngày chẳng hạn như tỷ lệ phần trăm thanh niên đội mũ bóng chày ngược từ đằng trước ra đằng sau (2003).
• Ig Nobel Văn học 2003 thuộc về Vicki Silvers và David Kreiner thuộc ĐH Central Missouri State . Hai chuyên gia này đã khám phá ra rằng những sinh viên đã mua sách giáo khoa đã qua sử dụng không đạt điểm tốt trong các bài kiểm tra nếu người sở hữu trước kia của cuốn sách đánh dấu các đoạn sai.

Kinh tế:

• 28 công ty của Mỹ bao gồm Công ty Enron Corp., Tyco International, WorldCom Inc., Arthur Andersen, Adelphia Communications Corp., Duke Energy Corp., Global Crossing Ltd. và Qwest Communications International Inc. đồng nhận giải thưởng về kinh tế học do đã áp dụng khái niệm số ảo trong toán học vào kinh doanh (2002).

Cơ khí

·         Ig Nobel cơ khí 2002 thuộc về một nhà khoa học Nhật Bản, người đã chế tạo một thiết bị đo và tiếp âm tiếng sủa của chó. Thiết bị đã được bán trên thị trường Nhật Bản.

Âm học

• Các nhà khoa học D.Lynn Halpern, Randolph Blake và James Hillenbrand làm việc tại đại học Tây Bắc Chicago nhận giải Ig Nobel nhờ các thí nghiệm năm 1986 khám phá ra nguyên nhân tại sao tiếng móng tay gõ lên bảng lại làm nhiều người vô cùng khó chịu..

Nghiên cứu tổng hợp

·        Giải Nghiên cứu tổng hợp mới ra đời năm 2002 và được trao cho Karl Kruszelnicki, Đại học Sydney (Autralia). Ông đã làm một khảo sát về cặn rốn của 4.799 người và tìm hiểu những ai có cặn rốn, màu gì và nhiều hay ít! Ông phát hiện nam giới đứng tuổi và có nhiều lông chắc chắn có cặn rốn.

Giải thưởng nghiên cứu liên ngành:

·        Giải Nghiên cứu tổng hợp mới ra đời năm 2002 và được trao cho Karl Kruszelnicki, Đại học Sydney( Australia ). Ông đã làm một khảo sát về cặn rốn của 4.799 người và tìm hiểu những ai có cặn rốn, màu gì và nhiều hay ít! Ông phát hiện nam giới đứng tuổi và có nhiều lông chắc chắn có cặn rốn.

Nguồn: Vật lý ngày nay, 12 - 2007, tr 23