Hai Peng - dây tình yêu của người Thái
Về vật thể, đó là 2 sợi dây bện xoắn vào nhau như cuộn thừng chặt chẽ. Nhưng, với tâm hồn và luật tục cộng đồng dân tộc Thái, đó là biểu tượng bất diệt của sự sống (đời nối đời - nòi giống phồn vinh - phát triển không ngừng).
Những gì tốt đẹp nhất của tâm linh ngàn năm văn hiến thường được dành cho Hai Peng: dây rồng - dây tiên - dây bùa hộ mệnh - dây trói buộc trái tim đôi lứa. Cả dân tộc ngàn đời nay dành một niềm quý trọng, bảo vệ, nâng niu Hai Peng. Tinh thần ấy được thể hiện thành muôn hình thái đa dạng, phong phú.
Trước hết, nó ngân vang bất diệt thành một trường ca lớn của dân tộc này - Khắp Hai Peng (hát tình yêu). Hai Peng là tiếng hát cửa miệng, ngọt như mật ong, trong như nước nguồn, dạt dào lai láng, nồng nàn đằm thắm, đôn hậu say mê, vang lên mọi lúc, mọi nơi, cho tất cả nam thanh nữ tú và cả những người cao tuổi.
Hoa văn Hai Peng thêu thùa trên thổ cẩm, trang trí trên đồ dùng trong nhà, trên diềm gối, trên mép khăn tay trao gửi người đi xa vắng, trên áo, trên yếm che đôi gò bồng đào của người con gái và đặc biệt nhất là hoa văn Hai Peng nở rộ trên khăn Piêu của chị em.
Khăn Piêu có dây tình chàng trai Thái trao tặng cho cô gái Thái mà chứa ý nghĩa sâu xa. Biểu tượng độc nhất vô nhị của tình yêu lứa đôi nồng nàn như hai sợi dây tình cảm quấn quýt, bện chặt lấy nhau không bao giờ chia lìa. Đôi ta biết nhau, hiểu nhau, từ khi bện thừng, xe chỉ, yêu thương nhau, nên vợ nên chồng, chung lưng đấu cật, cùng chèo lái một con thuyền gia đình.
Từ thủa thanh xuân cho đến trăm tuổi da mồi, tóc bạc như tuyết núi Phạ Đin, đỉnh Hoàng Liên Sơn, thậm chí đến khi về với tổ tông thì khăn Piêu dây tình Hai Peng ấy ta cắt làm đôi: mình một nửa - ta một nửa. Một nửa đặt vào áo, cho mình gối mái đầu thơm mớ tóc hoa ban, hương mác pát. Nửa còn lại cho ta để thương để nhớ những đêm sương gió lạnh về đỡ tủi...
Ôi, khăn Piêu dây tình vĩnh cửu của dân tộc Thái! Phong tục mấy nghìn năm văn hiến của chúng ta, chẳng thể lẫn lộn, không hề phai nhạt, muôn triệu lần nguyên vẹn chân thiện mỹ.
Nguồn: Kinh tế V.A.C, số 3, 10/11/2006, tr 32
