Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 13/02/2015 21:42 (GMT+7)

“Đôi chân thần kỳ” giúp người liệt ... đi lại bình thường!

Không nỡ nhìn người khuyết tật chỉ biết ngồi

Khi vào bệnh viện, ThS.Phạm Xuân Hiển thấy một người bị liệt đôi chân, lâu ngày bị lở loét phải đi nằm viện để điều trị, anh nghĩ ngay đến việc chế tạo một cái gì đó để giúp những người như vậy thoát khỏi cảnh ngồi mãi đến cuối cuộc đời. Để đỡ trọng lượng cơ thể, chỉ có cách dùng những thanh sắt chắc chắn, ý tưởng chế tạo chân robot nảy sinh trong đầu ThS.Phạm Xuân Hiển ngay khi anh trở về nhà. Vấn đề khó khăn đầu tiên là kinh phí để nghiên cứu, khi trình bày, không ai tin có thể làm được việc này nên các nhà tài trợ đều lắc đầu.  Không nỡ bỏ, anh quyết định tự lấy tiền của mình, cùng các sinh viên chế tạo hệ thống chân robot trợ lực.

Anh giải thích ý tưởng của mình: “Hệ thống chân robot trợ lực gồm các khớp nối, động cơ được thiết kế ăn khớp với nhau. Tất cả được điều khiển bằng vi xử lý, nhằm thực hiện các cử động của các chi. Hệ thống không làm việc độc lập mà được “mặc” vào người, hoạt động như một bộ phận cơ thể, nó và người mang là một khối đồng nhất”. Robot chân đòi hỏi phải có độ cứng cao, để có thể chịu được tải trọng trung bình của một cơ thể con người là 60 – 80 kg, phải được gắn chặt với cơ thể, là đùi và bắp chân. Vấn đề khó khăn là dáng vóc tùy theo mỗi người sẽ có sự khác nhau, vì vậy, để phù hợp với tất cả, hệ thống cần có turnbuckle (tăng đơ). Vì là một hệ thống trợ lực cho cơ thể nên nó không thể quá gồ gề, quá khổ. Ngoài ra, người liệt chi dưới đã mất khả năng giữ thằng bằng bằng đôi chân, nên cần phải có khung vịn”.

Chan2

Robot sử dụng Arduino, là một bảng mạch điều khiển được chế tạo để làm các ứng dụng về tương tác với các thiết bị ngoại vi và môi trường bên ngoài. Phần cứng bao gồm một bảng mạch mã nguồn mở được thiết kế dựa trên vi điều khiển Atmel AVR. Mẫu Arduino hiện tại sử dụng giao tiếp USB 6 cổng vào và 14 chân I/O, cho phép người dùng gắn thêm các bảng mạch ngoại vi. Ra mắt vào năm 2005, nền tảng Arduino được thiết kế để cung cấp một giải pháp rẻ tiền cho các học sinh, sinh viên hoặc người yêu điện tử tạo ra những thiết bị có thể tương tác với môi trường nhờ những cảm biến và động cơ. Những ví dụ phổ biến cho người mới bắt đầu là những robot đơn giản, cảm biến nhiệt và chuyển động. Arduino có sẵn IDE chạy được trên các máy tính cá nhân, cho phép người dùng viết chương trình bằng ngôn ngữ C hoặc C++.

Năn nỉ người khuyết tật ... dùng thử!

Sau nhiều tháng miệt mài ăn, ngủ trong xưởng chế tạo ngay tại nhà, ThS. Phạm Xuân Hiển và các sinh viên của mình đã chế tạo thành công hệ thống chân robot trợ lực, mọi người mặc vào dùng thử thì thấy tốt! Nhưng vấn đề là người khuyết tật có sử dụng được không? Liên hệ nhiều nơi, cuối cùng thì cũng có một người đồng ý thử nghiệm, cả nhóm mừng quá, vội đem máy đến, sợ họ ... đổi ý! Thuyết phục được người khuyết tật chịu tham gia nghiên cứu rất khó khăn, bởi họ là những người đã chịu nhiều đau khổ, buồn phiền, không muốn có rủi ro nào nữa.

Người thử nghiệm là một phụ nữ ở Q.10, TP.HCM, bị khuyết tật chân. Sau khi được “mặc” các thiết bị, robot đã giúp chị đứng lên và đi từng bước trước sự vui mừng vỡ òa của người thân. Sự thành công này đã tạo động lực rất lớn cho nhóm nghiên cứu tiếp tục cải tiến sản phẩm “thần kỳ” của mình ngày càng hoàn hảo và đẹp hơn.

ThS.Phạm Xuân Hiển cho biết, mạch điều khiển nhận tín hiệu từ bảng giao tiếp rồi gửi tín hiệu điều khiển động cơ, làm cho các khớp chuyển động. Có bốn nút để thực hiện các chuyển động: đi, đứng, ngồi và dừng khẩn cấp. Nút đi dùng để thực hiện chế độ đi, đầu tiên chân trái nhấc lên, gối trái co vào sau đó cả hai giãn ra từ từ, tạo thành một bước đi, sau đó, chân phải tiếp tục chuyển động tương tự. Khi kích hoạt chế độ ngồi, cả hai gối và khớp hông đều co lại trong một khoảng thời gian nhất định. Nút đứng dùng để kích hoạt chế độ đứng, từ tư thế ngồi, hai động cơ hông sẽ co lại, đẩy trọng tâm cơ thể tới trước, sau đó hai động cơ gối dãn ra để đẩy cơ thể đứng dậy. Hệ thống còn có nút để dừng khẩn cấp, khi đó tất cả các động cơ sẽ dừng hoạt động. Ngoài ra, khi chân dãn, người dùng tạo thành thế đứng hoàn chính, các công tắc hành trình sẽ được kích hoạt, gửi tín hiệu đến mạch điều khiển để dừng các động cơ.

Hệ thống nhỏ gọn, dễ dàng để nâng cấp và sửa chữa. Pin có thể hoạt động liên tục trên 4 giờ. Trong chế độ đi bộ, có thể đạt vận tốc 3 km/h. Nó được kết nối chắc chắn vào cơ thể của người sử dụng. Các dây nẹp chủ yếu ở đùi và ống chân. Kích thước hệ thống có thể điều chỉnh (kích thước ban đầu là 20 cm chiều dài, 35cm chiều rộng và 110cm chiều cao có thể điều chỉnh thành 25cm chiều dài, 37cm chiều dài và chiều cao 120cm), cứng và vững chắc, chịu được trọng lượng của một người trong khoảng từ 60 kg đến 80 kg. Hệ thống điều khiển chính xác, sử dụng các vi điều khiển thông dụng, đáng tin cậy hiện nay (Atmega, PIC...). Công suất ổn định, sử dụng PWM kiểm soát công suất động cơ. Tầng công suất và tầng điều khiển được cách ly, bảo vệ an toàn cho người sử dụng.

Chan3

ThS. Phạm Xuân Hiển cho biết, nếu chế tạo thủ công từng hệ thống, giá của nó khoảng 4 -5 triệu đồng, nhưng nếu sản xuất quy mô nhiều thì giá thành khoảng 2 -3 triệu đồng. Anh cũng rất muốn các doanh nghiệp cùng phối hợp để phát triển sản phẩm này, mục đích nhằm phục vụ cho người khuyết tật. Nếu được thương mại hóa và có nhà tài trợ, anh sẽ bố trí thêm cảm biến ở chân, hông và lập trình hệ thống lại để có thể giúp người mặc có thể leo cầu thang, xuống cầu thang; thay thế động cơ DC thành động cơ sevor để hệ thống hoạt động mượt, trơn tru hơn; thay limit switch bằng các cảm biến sóng não, cảm biến điện cơ… để có kết quả xử lý tốt nhất. Ngoài ra, anh sẽ thay thế  ắc quy bằng pin lipo và gắn lên hệ thống chân robot để cho mô hình gọn gàng và đẹp.

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.