Đắk Lắk: Người thắp lên ngọn lửa đam mê khoa học cho những học trò ở một vùng quê

Thầy giáo Phạm Phóng Viên (giữa) với nhóm học sinh đạt giải Nhất và giải Nhì tại Tổng kết trao giải Cuộc thi lần thứ 10 (2024-2025)do Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk(Khu vực phía ĐôngĐắk Lắk)

Từ sân tập thể dục đến “xưởng sáng tạo” của học trò

Với thầy Phạm Phóng Viên: “Dạy học không chỉ là truyền đạt kiến thức trong giáo án, mà còn là hành trình khơi mở tiềm năng, đánh thức sự sáng tạo và tinh thần dám nghĩ, dám làm của học trò”.

Xuất phát từ niềm yêu thích kỹ thuật và sự trăn trở trước thực tế nhiều học sinh vùng nông thôn còn thiếu cơ hội tiếp cận khoa học ứng dụng, thầy Viên chủ động tìm tòi tài liệu, tự nghiên cứu các mô hình sáng tạo phù hợp với cuộc sống và học tập.

Những giờ nghỉ, buổi chiều sau giờ dạy, thầy dành thời gian hướng dẫn học sinh làm quen với tư duy khoa học, từ cách phát hiện vấn đề trong cuộc sống đến việc hình thành ý tưởng và từng bước hiện thực hóa bằng mô hình, sản phẩm cụ thể.

Không có phòng thí nghiệm hiện đại, không nhiều trang thiết bị đắt tiền, “xưởng sáng tạo” của thầy trò đôi khi chỉ là một góc lớp học, một khoảng sân trường. Nhưng ở đó, học sinh được khuyến khích suy nghĩ độc lập, trao đổi thẳng thắn. Thầy Viên luôn nhấn mạnh: “Sáng tạo không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà từ việc giải quyết những vấn đề rất gần gũi trong học tập, sinh hoạt của gia đình, địa phương…”

Chính cách tiếp cận thực tế, gần gũi ấy đã giúp nhiều học sinh, vốn e dè, tự ti, dần tự tin hơn khi bước vào hành trình sáng tạo kỹ thuật. Các em học được cách quan sát, đặt câu hỏi, làm việc theo nhóm và kiên trì theo đuổi ý tưởng đến cùng – những kỹ năng quan trọng không chỉ trong khoa học mà cả trong cuộc sống.

Học sinh Nguyễn Long Nhật (lớp12A2, trường THPT Trần Quốc Tuấn), Trưởng nhóm tác giả tham gia các Cuộc thi, chia sẻ: “Lúc đầu chúng em rất tự ti tham gia các Cuộc thi sáng tạo kỹ thuật của các cấp tổ chức. Nhưng thầy Viên đã động viên chúng em và thầy cùng đồng hành hướng dẫn thêm nên chúng em mạnh dạn tham gia. Năm 2023-2024 tại Cuộc thi lần thứ 9 của Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Phú Yên (cũ) tổ  chức, đạt giải Ba…chúng em rất phấn khởi và có động lực tiếp tục tham gia các Cuộc thi do các cấp tổ chức”.

Thầy giáo Phạm Phóng Viên tại Tổng kết trao giải Cuộc thi lần thứ 10 tỉnh Đắk Lắk (2024-2025)

Kết quả từ sự tận tâm và niềm tin vào học trò

Sự kiên trì “truyền lửa” sáng tạo kỹ thuật của thầy giáo Phạm Phóng Viên đã mang lại những kết quả đáng tự hào. Những mô hình, giải pháp do thầy trực tiếp hướng dẫn học sinh đã tham gia Cuộc thilần thứ 9 (2023-2024) do Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Phú Yên (cũ) tổ chức đạt giải Ba với mô hình: “Robot AI FBMdành cho người khuyết tậtmất khả năng nói,nhìn” cũng trong năm học 2023-2024 này, mô hình nói trên đạt giải Nhất Cuộc thi KHKT do Sở GD&ĐT tỉnh Phú Yên (cũ) tổ chức và đạt giải Ba cấp toàn quốc, do Bộ GD&ĐT tổ chức.

Đặc biệt Cuộc thi lần thứ 10 (2024-2025) tỉnh Phú Yên (cũ) do Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Đắk Lắk (Khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk) tổ chức, thầy Viên đã đồng hành hướng dẫn nhóm học sinh tham gia 02 mô hình, đã xuất sắc giành giải Nhất (Mô hình: Bàn học tích hợp AI hỗ trợ học sinh) và giải Nhì (Mô hình: Căn phòng phục vụ người khuyết tật bị liệt nửa thân dưới và mất nửa cánh tay).

Đây không chỉ là thành tích của riêng thầy và trò Trường THPT Trần Quốc Tuấn, mà còn là minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc khuyến khích học sinh vùng quê tiếp cận khoa học sáng tạo.

Đằng sau những giải thưởng ấy là hàng tháng trời miệt mài chỉnh sửa mô hình, hoàn thiện thuyết minh, luyện tập kỹ năng trình bày. Thầy Viên luôn sát cánh cùng học sinh trong từng khâu, từ định hướng ý tưởng, kiểm tra tính khả thi đến việc rèn luyện sự tự tin khi đứng trước hội đồng giám khảo. Với thầy, giải thưởng không phải là đích đến cuối cùng, mà là động lực để các em tin vào khả năng của chính mình.

Những học sinh từng tham gia các Cuộc thi sáng tạo kỹ thuật, chia sẻ rằng: Điều các em nhận được lớn hơn cả các giải thưởng. Đó là sự thay đổi trong nhận thức: dám mơ ước, dám thử thách bản thân và dám bước ra khỏi giới hạn quen thuộc. Không ít em sau Cuộc thi đã nuôi dưỡng ước mơ theo đuổi các ngành kỹ thuật, công nghệ, góp phần đóng góp cho quê hương trong tương lai.

Với thầy Phạm Phóng Viên, “truyền lửa” sáng tạo cho học sinh là một hành trình lặng lẽ nhưng bền bỉ. Thầy không tự nhận mình là người làm điều gì lớn lao, mà chỉ đơn giản là “giúp các em nhận ra rằng, ai cũng có thể sáng tạo nếu được khơi gợi và tin tưởng”. Chính niềm tin ấy đã tạo nên sự lan tỏa tích cực trong nhà trường, góp phần xây dựng môi trường giáo dục toàn diện – nơi học sinh không chỉ khỏe về thể chất mà còn mạnh mẽ về tư duy và bản lĩnh.

Thầy giáo Trương Hải Tân, nguyên Hiệu trưởng trường THPT Trần Quốc Tuấn (vừa nghỉ hưu đầu tháng 01/2026) đánh giá: “Vừa là Bí thư Đoàn trường, thầy giáo Phạm Phóng Viên có tinh thần trách nhiệm cao, tâm huyết với nghề. Ngoài hoàn thành tốt nhiệm vụ dạy học môn Thể dục, thầy còn tích cực hướng dẫn học sinh tham gia các Cuộc thi sáng tạo kỹ thuật đều đạt giải cao. Những kết quả này đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường, tạo môi trường học tập tích cực, khơi dậy tư duy sáng tạo và niềm say mê khoa học cho học sinh. Nhà trường ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp  vàhiệu quả của thầy Phạm Phóng Viên đối với sự phát triển chung của trường THPT Trần Quốc Tuấn.”

Trong bối cảnh giáo dục đang đổi mới theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất người học, câu chuyện của thầy giáo dạy thể dục đam mê sáng tạo kỹ thuật ở Trường THPT Trần Quốc Tuấn là một minh chứng đẹp đẽ cho tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và sáng tạo của đội ngũ nhà giáo. Từ những điều giản dị ấy, thầy Phạm Phóng Viên đã góp phần thắp lên ngọn lửa say mê khám phá khoa học cho những học trò ở một vùng quê./.