Bí quyết chăm lan hồ điệp tươi suốt Tết, bung hoa rực rỡ năm sau
Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, có thể giữ hoa lan hồ điệp tươi đẹp suốt Tết, từ 6–8 tuần, thậm chí lâu hơn, cây sinh trưởng tốt sau Tết.
Lan hồ điệp từ lâu được xem là loài hoa “quốc dân” mỗi dịp Tết nhờ vẻ đẹp sang trọng và thời gian chơi hoa kéo dài. Tuy nhiên, không ít gia đình gặp tình trạng hoa nhanh tàn, cây xuống sức chỉ sau ít ngày trưng bày do chăm sóc chưa đúng cách. Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả, nếu áp dụng đúng kỹ thuật từ tưới nước, bố trí ánh sáng đến xử lý sau khi hoa tàn, lan hồ điệp hoàn toàn có thể giữ hoa bền đẹp suốt Tết từ 6–8 tuần, thậm chí tiếp tục sinh trưởng và ra hoa rực rỡ vào năm sau.
PGS.TS Đặng Văn Đông, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả đánh giá các giống lan hồ điệp mới tạo ra. Ảnh: NVCC.
TƯỚI NƯỚC ÍT NHƯNG ĐÚNG, XOAY CHẬU ĐỊNH KỲ ĐỂ NGỒNG HOA ĐẸP
Trò chuyện với Tri thức và Cuộc sống, PGS.TS Đặng Văn Đông cho hay, nhiều gia đình mua lan rất đẹp nhưng hoa nhanh xuống sắc, do chăm sóc chưa đúng kỹ thuật. Để giúp lan hồ điệp giữ hoa bền đẹp trong suốt những ngày Tết, từ quy trình tưới nước, bố trí ánh sáng và vị trí trưng đều cần thực hiện đúng.
Về tưới nước, theo PGS Đặng Văn Đông, nguyên tắc quan trọng nhất là ít nhưng đúng. Trong điều kiện trưng bày trong nhà, mỗi tuần chỉ nên tưới 1–2 lần, tùy độ khô của giá thể. Khi tưới, nên tưới vào buổi sáng, tưới trực tiếp vào giá thể, tránh để nước đọng trên lá, nách lá hoặc hoa. Không tưới hàng ngày và tuyệt đối tránh ngâm chậu trong nước, vì lan Hồ Điệp rất dễ thối rễ khi úng.
Giống hồ điệp đỏ chớp trắng. Ảnh: NVCC.
Về ánh sáng, lan hồ điệp ưa ánh sáng tán xạ, nhẹ và ổn định. Nên đặt chậu lan ở nơi có ánh sáng tự nhiên gián tiếp, gần cửa sổ, cửa ra vào hoặc không gian thông thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào cây. Không nên đặt lan ở nơi quá tối, vì sẽ làm hoa nhanh tàn và lá yếu.
Về vị trí trưng bày, cần tránh những nơi có nhiệt độ cao hoặc thay đổi đột ngột như gần bếp, tivi, điều hòa, lò sưởi hoặc luồng gió nóng – lạnh trực tiếp. Nhiệt độ lý tưởng để trưng bày lan hồ diệp trong dịp Tết dao động khoảng 18–25°C, độ ẩm vừa phải. Khi trưng bày nhiều ngày, nên xoay nhẹ chậu định kỳ để cây nhận ánh sáng đều, giúp ngồng hoa giữ dáng đẹp.
“Nguyên nhân khiến lan hồ điệp nhanh xuống sắc trong dịp Tết chủ yếu xuất phát từ tưới nước không đúng cách và bố trí vị trí trưng bày chưa phù hợp. Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, lan Hồ Điệp hoàn toàn có thể giữ hoa tươi đẹp từ 6–8 tuần, thậm chí lâu hơn”, PGS.TS Đặng Văn Đông nhấn mạnh.
XỬ LÝ NGỒNG HOA, PHỤC HỒI BỘ RỄ ĐỂ HOA SINH TRƯỞNG TỐT SAU TẾT
PGS.TS Đặng Văn Đông cho hay, với những chậu lan hồ điệp có giá trị cao, sau khi chơi Tết, người chơi hoàn toàn có thể tiếp tục chăm sóc để cây sinh trưởng và ra hoa vào năm sau, nếu xử lý đúng kỹ thuật ngay sau Tết. Trên thực tế, lan hồ điệp là cây lâu năm, có khả năng tái sinh và cho hoa nhiều vụ nếu được chăm sóc hợp lý.
Vườn lan hồ điệp của Viện Nghiên cứu Rau quả. Ảnh: NVCC.
Ngay sau khi hoa tàn, việc đầu tiên là xử lý ngồng hoa. Nếu ngồng còn xanh và khỏe, có thể cắt trên mắt ngủ khoảng 2–3 cm để kích thích cây ra ngồng phụ. Trường hợp ngồng đã khô hoặc cây có dấu hiệu suy yếu, nên cắt sát gốc ngồng để cây tập trung nuôi lá và rễ.
Tiếp theo là phục hồi bộ rễ và sinh trưởng dinh dưỡng. Cần đưa cây ra vị trí thông thoáng, có ánh sáng tán xạ tốt; giảm tưới nước trong 1–2 tuần đầu để rễ ổn định, sau đó tưới trở lại với tần suất hợp lý. Có thể bổ sung phân bón chuyên dùng cho lan với nồng độ loãng, ưu tiên các công thức giàu đạm ở giai đoạn phục hồi để kích thích ra lá và rễ mới.
Về giá thể và chậu trồng, nếu giá thể đã mục, bí hoặc có mùi, nên thay giá thể mới (vỏ thông, than, dớn…) vào đầu mùa sinh trưởng. Khi thay chậu cần thao tác nhẹ nhàng, loại bỏ rễ hỏng, giữ lại rễ khỏe để tránh làm cây bị sốc.
Giống hồ điệp trắng. Ảnh: NVCC.
Trong giai đoạn chăm sóc hậu Tết, cần duy trì nhiệt độ ổn định, độ ẩm vừa phải, phòng trừ sâu bệnh kịp thời, đặc biệt là các bệnh thối rễ, thối lá. “Đến khoảng cuối thu – đầu đông, khi cây đã đủ khỏe và tích lũy dinh dưỡng, có thể áp dụng các biện pháp điều chỉnh nhiệt độ và ánh sáng phù hợp để kích thích phân hóa mầm hoa cho vụ Tết năm sau”, PGS.TS Đặng Văn Đông lưu ý.
PGS.TS Đặng Văn Đông lưu ý, đối với những chậu lan hồ diệp đã có sẵn từ trước, ở thời điểm cận Tết, khả năng kích thích cây ra hoa bổ sung là rất hạn chế, bởi quá trình phân hóa mầm hoa của lan Hồ Điệp cần thời gian dài và điều kiện môi trường phù hợp. Nếu cây chưa hình thành ngồng hoa từ trước đó, việc can thiệp kỹ thuật ở giai đoạn này hầu như không mang lại hiệu quả rõ rệt.
Trong trường hợp cây đã có ngồng hoa non, người chơi chỉ nên tập trung vào việc giữ ổn định sinh trưởng, tránh các tác động mạnh như thay chậu, bón phân đậm hoặc thay đổi đột ngột ánh sáng, nhiệt độ. Mục tiêu lúc này là giúp ngồng phát triển đều, hoa nở đúng thời điểm và bền màu, chứ không nên cố gắng “ép” cây ra thêm hoa.
Từ thực tiễn sản xuất và chăm sóc, kinh nghiệm quan trọng nhất để chủ động cho các mùa Tết sau là cần chuẩn bị sớm. Ngay sau Tết, phải chăm sóc tốt giai đoạn phục hồi để cây ra đủ lá, rễ khỏe. Đến khoảng cuối thu – đầu đông, khi cây đã trưởng thành, có thể tạo điều kiện nhiệt độ mát và ánh sáng phù hợp để kích thích phân hóa mầm hoa một cách tự nhiên, an toàn cho cây.
Ngoài ra, người chơi cần lưu ý lựa chọn giống ngay từ đầu, ưu tiên các dòng lan Hồ Điệp khỏe, dễ ra hoa, có chu kỳ sinh trưởng ổn định. Việc ghi chép thời gian ra hoa, chế độ chăm sóc qua từng năm cũng giúp người chơi rút kinh nghiệm và điều chỉnh kỹ thuật phù hợp với điều kiện cụ thể của gia đình.
