Đề phòng bệnh điếc ở trẻ em

BS chuyên khoa II Đặng Hoàng Sơn, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Nhi đồng I cho biết, bệnh điếc ở trẻ em là một bệnh lý âm thầm, thường người ta phát hiện khi trẻ lên 2 tuổi, một số trường hợp phát hiện trễ hơn lúc 5 – 6 tuổi. Có hai nhóm nguyên nhân chính gây điếc hoặc nghe kém ở trẻ em. Điếc bẩm sinh do bất thường trong quá trình phát triển của bào thai thường gặp là do mẹ bị nhiễm trùng như: Rubella, nhiễm phóng xạ, Toxopllasma, herpes khi mang thai. Hoặc mắc phải các bệnh như: vàng da, nhiễm trùng tai, viêm màng não hoặc chấn thương tai gây vỡ sàn sọ.

Đặc biệt, những trẻ sinh non, nhẹ cân (dưới 1,5kg), phải chăm sóc đặc biệt thì tỉ lệ bị điếc rất cao (cứ 160 trẻ thì có 1 trẻ bị điếc). Tỉ lệ trẻ bị điếc ở nước ta cao gấp gần 3 lần thế giới (thế giới là 0,1% trẻ sinh ra bị điếc, Việt Nam là 0,27%). Nếu trẻ bị điếc không phải do di truyền, hay bẩm sinh như trẻ bị điếc do quai bị, ngộ độc thuốc, chấn thương đầu, viêm tai giữa, viêm màng não, nhiễm virus… thì có thể điều trị khỏi nhưng mất nhiều thời gian và vất vả.

Trẻ bị điếc hoặc nghe kém trong giai đoạn mới sinh thì nhiều khả năng trẻ sẽ không nói được nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Nếu trẻ mắc chứng nghe kém hoặc điếc sau khi đã biết nói thì việc phát hiện sớm sẽ giúp trẻ giao tiếp và học hành tốt hơn. Do vậy, khi thấy trẻ có một trong những dấu hiệu như: Không phản ứng với tiếng động lớn đột ngột, không bị đánh thức bởi tiếng ồn, không xoay đầu theo hướng giọng nói của người thân, không làm theo hoặc không hiểu các hướng dẫn; Khó khăn trong phát triển ngôn ngữ và nói to hoặc không sử dụng kỹ năng ngôn ngữ thích hợp theo tuổi nên đến bệnh viện để kiểm tra xem trẻ có nghe kém không. Các bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ đo điếc ngay từ khi mới sinh ra, tuỳ vào tình trạng bệnh lý của từng trẻ mà bác sĩ có chỉ định phẫu thuật hay đeo máy trợ thính. Tuy nhiên, hiện nay ở phía Nam chỉ có 2 nơi có dụng cụ đo điếc để phát hiện và điều trị sớm cho trẻ sơ sinh là Bệnh viện Nhi đồng I và Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM.

BS Hoàng Sơn lưu ý, phụ nữ trong tuổi sinh đẻ phải trích ngừa Rubella, điều trị dứt điểm các bệnh lý đường hô hấp ở trẻ em, tầm soát nghe kém hoặc điếc ở các trẻ có nguy cơ như: viêm màng não, trẻ sinh non, nhẹ cân, vàng da nặng, những trẻ có nằm trong các khoa Hồi sức sơ sinh hơn 5 ngày. Những trẻ trong diện trên thì phải đi đo thính lực đồ 3 tháng 1 lần, khi 1 tuổi trở lên thì 6 tháng 1 lần. Đây là những biện pháp giúp phát hiện sớm hoặc ngăn ngừa điếc ở trẻ em.

Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 98 (2025), 15/10/2007, tr 9