Coi chừng ngộ độc do thừa vitamin

Do cơ thể không tự tổng hợp được vitamin (trừ trường hợp phơi nắng thích hợp, ta có thể biến tiền vitamin D ở da thành vitamin D) chúng ta phải ăn uống đầy đủ và cân bằng dưỡng chất để được cung cấp đủ. Nhưng nếu dùng thuốc bổ sung và trường hợp bổ sung quá nhiều vitamin, nhất là quá liều khuyến cáo hằng ngày, tình trạng thừa vitamin cũng nguy hiểm không kém tình trạng thiếu vitamin. Tình trạng này có thể gọi là ngộ độc do thừa vitamin thể hiện như sau:

- Thừa vitamin A:do tan nhiều trong dầu, vitamin A dễ tích luỹ trong cơ quan có mỡ (như gan) đưa đến qua liều gây ra ngộ độc. Ở trẻ con, thừa vitamin A gây tăng áp lực nội sọ, gây lồi thóp ở trẻ sơ sinh, gây viêm teo dây thần kinh thị giác. Đối với phụ nữ có thể gây quái thai, đặc biệt dùng quá liều trong 3 tháng đầu thai kỳ.

- Thừa vitamin D:làm trẻ chán ăn, mệt mỏi, nôn ói, xương hoá sụn sớm. Người lớn dùng quá liều lâu ngày cũng bị chán ăn, nôn ói, tiêu chảy. Phụ nữ có thai dùng quá thừa vitamin D sẽ bị vôi hoá nhau thai. Nói theo một số nhà khoa học, thừa vitamin không còn tạo xương mà là tiêu xương (do tăng canxi máu).

­ - Thừa vitamin K:thường gặp khi dùng đường tiêm kéo dài, có thể gây tan máu, vàng da.

- Thừa vitamin E:quá thừa đưa đến rối loạn tiêu hoá, nhức đầu, rối loạn thị giác.

- Thừa vitamin B6:có thể dẫn đến viêm đa dây thần kinh, giảm trí nhớ, giảm tiết prolactin.

- Thừa vitamin B12:thường do tiêm liều cao gây hoạt hoá hệ đông máu có thể là tăng sự đông máu tắc mạch.

- Thừa vitamin C:không có hiện tượng tích luỹ gây thừa vitamin C trong cơ thể nhưng nếu dùng liều cao dài ngày (qua 1g/ngày) sẽ bị viêm loét dạ dày, tiêu chảy, sỏi thận (sỏi oxalat). Nếu dùng đường tiêm liều cao có thể gây tan máu, làm giảm thời gian đông máu.

Riêng đối với người cao tuổi, do qua trình tích tuổi, các cơ quan thải trừ thuốc hoạt động kém, nên sẽ có tích luỹ thuốc trong cơ thể, đặc biệt gây đến thừa vitamin và cả chất khoáng, có thể dùng thuốc bổ sung, nhưng nên dùng đúng liều.

Cần thận trọng với dạng thuốc sủi bọt bổ sung vitamin, trong đó có chứa tá dược rã sinh khílà natri bicacbonatvà natri cacbonat(khi hoà với nước hai chất này phản ứng với axit citric cũng là tá dược - khi CO ₂được phóng thích sẽ gậy sủi bọt). Do có chứa natri (mỗi viên thuốc sủi bọt có chứa từ 274 đến 460mg natri), nên có thể có trườnghợp tănghuyết áp đối với người bị bệnh này và đang kiêng muối. Vì vậy, người cao tuổi đang trị bệnh tăng huyết áp tuyệt đối không nên dùng thuốc bổ sung vitamin dạng sủi bọt.

Nguồn: Thuốc và sức khoẻ, 304, ngày 15-03-06, tr 12.