Chất lượng nước trong nuôi lợn
1. Thực trạng chất lượng nước
Nước có vai trò quan trọng đối với sức khoẻ cũng như hiệu quả sản xuất trên gia súc, gia cầm. Nước liên quan đến mọi quá trình trao đổi chất, điều hoà nhiệt độ cơ thể, giúp tiêu hoá thức ăn và loại bỏ chất cặn bã ra khỏi cơ thể. Vì thế chất lượng tốt, an toàn khi sử dụng trong chăn nuôi là vấn đề quan trọng.
Nhiều năm trở lại đây nguồn nước nhiễm vi khuẩn như E.coli, Salmonella spp, clostridium và Pseudomnoas spp trở thành vấn đề nghiêm trọng ô nhiễm trại chăn nuôi. Nếu chủ trại bỏ qua vấn đề này, không kiểm tra cũng như xử lý nước trước khi sử dụng cho đàn lợn sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ của chúng.
Nguồn nước bị nhiễm E.coli:
- Lợn nái đẻ bị tắc sữa hoặc không có sữa, lợn con của những con nái này sẽ bị tiêu chảy.
- Đối với nái nuôi con gây nhiễm trùng huyết và sảy thai.
- Đối với lợn con cai sữa nhiễm E.coli sẽ bị tiêu chảy.
Nguồn nước có Salmonella spp hay clostridium spp có thể là nguyên nhân gây tiêu chảy trên lợn sau cai sữa và lợn con.
Qua thực tế kiểm tra 383 mẫu nước từ nhiều nơi gửi về phòng thí nghiệm yêu cầu kiểm tra trong năm 2006, có 103 mẫu dương tính với E.coli chiếm 26,89%; 15 mẫu dương tính với Salmonella spp chiếm 3,9% trên tổng số mẫu kiểm tra.
Qua kiểm tra cho thấy tỷ lệ nhiễm E.coli trong mẫu vượt cao hơn so với Salmonella và có xu hướng nhiễm cao từ tháng 2 đến tháng 9 trong năm (những tháng mùa mưa). Năm 2005, tổng số mẫu kiểm tra là 88 mẫu có 29 mẫu nhiễm E.coli chiếm 32,9% và 2 mẫu nhiễm Salmonella spp chiếm 2,23%.
Nguyên nhân nhiễm khuẩn
Nhiễm từ phân của người và gia súc, gia cầm do hệ thống cống rãnh hố chứa chất thải thiết kế chưa tốt, xây dựng không đúng cách hoặc xây quá gần giếng nước dẫn đến các vi khuẩn gây bệnh khuếch tán vào nguồn nước gây nhiễm.
- Xây dựng giếng nước kém chất lượng: nước cũ và giếng cạn.
- Giữ gìn bảo quản giếng không tốt.
- Hệ thống thoát nước bề mặt không phù hợp dẫn đến nước thải nhiễm vào giếng.
- Hồ chứa nước uống cho lợn không đảm bảo vệ sinh.
2. Cách xử lý nước bị nhiễm bẩn
Sử dụng chlorine hoặc các chất sát trùng khác cộng với việc vệ sinh sạch sẽ dụng cụ đựng nước uống là một phương pháp hiệu quả để xử lý nước bị nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, liều lượng chất sát trùng cho vào để xử lý phải là hợp với nhà nước cho phép, nên kiểm tra lại nước khi cho lợn uống và hoá chất sử dụng phải như trong danh mục cho phép sử dụng tại Việt Nam .
Tại các trại chăn nuôi của Công ty TNHH chăn nuôi CP Việt Nam , vấn đề về chất lượng nước luôn được quan tâm. Trước khi sử dụng, nước được dẫn qua hệ thống bơm chlorine với nồng độ khoảng 3 – 5ppm.
Đây là một hệ thống xử lý nước rất hiệu quả, nước từ giếng qua hệ thống bơm chlorine, khi qua hệ thống này nước được xử lý với nồng độ chlorine định sẵn, đúng tiêu chuẩn về liều lượng. Sau khi đã được xử lý nước sẽ theo hệ thống ống dẫn đến nơi sử dụng.
Đối với nước có mức độ nhiễm khuẩn quá cao thì không nên sử dụng chất sát trùng để xử lý vì không hiệu quả. Phương pháp hợp lý là loại bỏ các nguồn gây nhiễm, nếu vẫn không thể thực hiện được thì tốt nhất là xây dựng một giếng mới tốt hơn.
Nguồn: Tạp chí Chăn nuôi, 8/2007, tr 49
