Cây xanh trên mái: Đẹp và lợi
Mát hơn nhờ cây xanh
Tường và mái nhà được bao phủ bằng cây xanh có thể làm giảm nhiệt độ khu vực từ 3,6 0C đến 11,3 0C, tuỳ từng thành phố. Đây là kết quả nghiên cứu mới nhất của Elefthria Alexandri và Phil Jones, hai giảng viên thuộc trường kiến trúc Welsh thuộc Đại học Cardiff , Vương quốc Anh. Họ đã dùng máy tính mô phỏng các đặc điểm tiểu khí hậu xung quanh và bên trong các toà nhà, sau đó so sánh nhiệt độ khu vực khi các toà nhà chỉ là các khối bêtông trần và sau khi chúng đã được phủ xanh bằng cây cỏ. Phạm vi nghiên cứu là 9 thành phố lớn trên toàn thế giới, tiêu biểu cho các đới khí hậu như Montrealở Canada(khí hậu cận Bắc cực), Londonnước Anh (ôn đới), Brasilia , thủ đô Braxin (nhiệt đới)… Thời gian được lựa chọn là tháng nóng nhất trong năm ở mỗi địa phương.
Kết quả thu được cực kỳ ấn tượng. Tại Riyadh (Arập Xêut), nhiệt độ giảm trung bình 9,1 0C sau khi mái nhà và tường của các toà nhà được phủ xanh bằng cây cỏ. Mức giảm cao nhất lên đến 11,3 0C. Tại London và Montreal , nhiệt độ cũng giảm khoảng 4 0C. Càng ở nơi nền nhiệt độ cao thì hiệu quả làm mát mà mái nhà và tường xanh mang lại càng cao. Đây là điều đặc biệt có ý nghĩa đối với các nước nằm ở vùng khí hậu nhiệt đới.
Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy nếu chỉ phủ xanh tường mà không chú ý đến mái nhà thì hiệu quả hạ nhiệt thấp hơn khá nhiều. Ví dụ như ở Montrealvà London , cách làm này chỉ làm giảm từ 2,5 0C đến tối đa là 4 0C.
Hiệu quả hạ nhiệt của cây xanh đạt được nhờ cùng lúc hai cơ chế. Trước hết là bề mặt xanh mát hơn hấp thụ ít nhiệt từ mặt trời hơn. Thông thường, một bề mặt nóng sẽ làm nóng lớp không khí xung quanh, do vậy, khi làm mát bề mặt tường và mái, cây xanh sẽ làm nhiệt độ giảm xuống. Thêm nữa, cây xanh còn làm giảm nhiệt độ không khí nhờ nước bay hơi từ thân, lá…
Tiết kiệm điện
Trồng cây xanh trên mái nhà hoặc cây leo phủ xanh tường không những mang lại ý nghĩa to lớn về môi trường và khí hậu mà còn là biện pháp hiệu quả để cắt giảm nhu cầu sử dụng điều hoà và nhờ vậy tiết kiệm được rất nhiều chi phí điện năng.
Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, Brasilia và Hồng Công, ngưòi dân có thể không cần dùng điều hoà trong tháng nóng nhất trong năm nếu mái nhà và tường đều được trồng cây xanh. Ở những nơi có nền nhiệt độ cao hơn, ví dụ như Riyadh, thời gian cần dung điều hoà có thể giảm từ 12 xuống chỉ còn 5 tiếng mỗi ngày. Tương ứng là làm giảm một lượng điện năng vô cùng lớn. Với những khu vực sử dụng điện sản xuất từ nhiên liệu hoá thạch (than đá…) thì việc này còn đồng nghĩa với hạn chế các yếu tố gây ra tình trạng nóng lên toàn cầu.
Với tất cả những lợi ích kể trên, việc trồng cây xanh trên mái nhà và bao phủ tường là một hành động thiết thực mà tất cả mọi người đều có thể thực hiện được vì cá nhân mình và cộng đồng. Trên thực tế, ở một số nơi như Thuỵ Sĩ, việc trồng các giống cây cần ít đất trên mái nhà đang ngày càng phổ biến.
Nguồn: KH&ĐS, số 93, 3 - 10 - 2007, tr 7
