Cây “vàng” ở Sơn La
Mai Sơn là một trong những huyện trọng điểm ngô của Sơn La, trong đó ba xã Cò Nòi, Chiềng Lương, Chiềng Sung trồng hơn 9.700ha, chủ yếu là giống LVN10, sản lượng 30.000 tấn /năm. Vài năm trở lại đây, nhiều nông dân đã thu hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng từ ngô như gia đình ông Lò Văn Sức ở bản Búc A (xã Chiềng Sung) trồng 10ha ngô, thu 70 tấn /năm, trị giá trên 150 triệu đồng; gia đình anh Bùi Quang Thuần (cùng xã), thu nhập 200 triệu đồng /năm. Tại bản Pá Ban (xã Phiêng Pằn), gia đình anh Sồng A Tăng thu được 30 tấn ngô trong năm 2006, lãi 50 triệu đồng. Mặc dù diện tích trồng ngô của Phiêng Pằn không tăng nhưng sản lượng lên tới gần 1.000 tấn nhờ đưa giống ngô lai mới vào sản xuất. Tại xã Cò Nòi, hai bên đường là những ngôi nhà cao tầng mọc lên, nhà nhà thi nhau làm dịch vụ sơ chế ngô thành phẩm trước khi mang đi tiêu thụ, đưa Cò Nòi trở thành “xã triệu phú” làm giàu từ trồng và chế biến ngô.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Vịnh, cán bộ Văn phòng Hợp phần xử lý sau thu hoạch tại Sơn La: “Hiện chỉ có khoảng 30 - 40% sản lượng ngô được hưởng lợi từ cơ sở hạ tầng tốt, còn tới 60% là ở vùng sâu, vùng xa, người dân rất khó khăn trong việc tiếp cận kỹ thuật xử lý sau thu hoạch. Nhiều gia đình không biết bảo vệ ngô khỏi bị chuột cắn phá hoặc nấm mốc, làm giảm giá trị sản phẩm. Đó là nguyên nhân vì sao những nơi trồng ngô ở vùng sâu, vùng xa thường thu hoạch chậm, dẫn đến ngô bị thất thoát do không biết cách bảo quản.
Hiện Sơn La có khoảng 1.000 máy tẽ và 600 máy sấy ngô có thể xử lý 300.000 tấn /năm. Tuy nhiên số máy này lại nằm ở những vùng có giao thông thuận lợi, diện tích ngô trồng tập trung. Nhiều hộ nông dân ở xã Phiêng Cằm (Mai Sơn) cho biết, được mùa ngô chưa chắc đã có thu nhập cao do đường giao thông không thuận lợi, việc thu hoạch, bảo quản chỉ bằng phương pháp thủ công dẫn đến chất lượng hạt kém, không được giá. Theo ông Lộc Mậu Triển, Giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp Chiềng Sung - “bà đỡ” cho người trồng ngô trong tỉnh, để khắc phục vấn đề này thì sự liên kết giữa nông dân và cơ sở chế biến phải mang tính thực chất hơn nữa.
Tuy nhiên, mặt trái của việc phát triển ngô hàng hoá ở Sơn La là tình trạng bà con phá rừng làm nương rẫy. Vì thế, năm 2007, tỉnh đã có kế hoạch giảm diện tích ngô xuống còn 70.000ha, nhưng vẫn đảm bảo sản lượng như hiện nay bằng cách đưa giống mới cho năng suất cao vào trồng. Công ty cổ phần Nông nghiệp Chiềng Sung đã phối hợp với Viện nghiên cứu Ngô Trung ương trồng 2 giống ngô mới: VN 9860 và LVN 61. Sau khi thử nghiệm, giống ngô lai đơn chịu hạn VN 9860 tại xã Cò Nòi được đánh giá là phát triển tốt, phù hợp với chất đất và khí hậu vùng cao, năng suất trên 10 tấn /ha. Đặc biệt, khả năng chống đổ rất cao trong thời tiết mưa bão, chịu hạn tốt, có thể tận dụng thân lá làm thức ăn cho bò. Giống ngô lai LVN 61 trồng tại xã Chiềng Sung, năng suất gần 10 tấn /ha, cao gấp 2 lần giống cũ. Hiện Công ty cổ phần Nông nghiệp Chiềng Sung cung cấp khoảng 700 tấn ngô giống /năm phục vụ nông dân toàn tỉnh Sơn La, bán cho hộ nghèo với giá ưu đãi khoảng 200 tấn /năm. Công ty còn giúp đỡ nông dân về kỹ thuật trồng, chăm sóc ngô cũng như tự sản xuất ngô giống.
Với diện tích và sản lượng thu hoạch từ cây ngô, Sơn La hiện đang là một trong những tỉnh đứng đầu cả nước về sản xuất ngô hàng hoá, nhưng để đưa sản phẩm ngô Sơn La vươn xa hơn trên thị trường quốc tế thì việc đăng ký nhãn hiệu cho ngô đi kèm với chiến lược xây dựng thương hiệu là việc cần làm ngay.
Nguồn: kinhtenongthon.com.vn (22/011/07)
