Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 05/05/2014 21:27 (GMT+7)

Các nhà khoa học tìm ra hướng đi mới trong việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất

Công cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất có thể được chia thành hai giai đoạn chính: đầu tiên người ta phải tìm được một hành tinh có khả năng ở được, một hành tinh có cấu trúc giống Trái đất. Và thứ hai, phải tìm kiếm những bằng chứng cho thấy khả năng tồn tại sự sống trên hành tinh đó, bao gồm cả việc tìm ra những dấu vết của sự sống.


Bước đầu tiên vẫn tiến triển rất khả quan. Trạm thiên văn Kepler của NASA đã tìm kiếm các hành tinh giống Trái đất trong vòng hơn bốn năm nay và họ vẫn đang hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ này. Theo nhà thiên văn – vật lý học của Harvard, Avi Loeb cho biết bước thứ hai mới là bước phức tạp. Chúng ta không thể đưa người đến khám phá các hành tinh khác, cho nên chúng ta chỉ có cách tìm trong bầu khí quyển của hành tinh đó những dấu ấn sinh học chỉ điểm cho sự sống qua những phân tử hóa học, ví dụ như khí oxy. Nhưng điều này là rất khó.


Cách tốt nhất để tìm ra những dấu ấn này, là quan sát hành tinh khi nó di chuyển phía trước ngôi sao mà nó quay xung quanh. Khi đó, ánh sáng từ ngôi sao sẽ chiếu qua bầu khí quyển của hành tinh, các phần tử hóa học trong khí quyển sẽ hấp thụ ít nhiều lượng ánh sáng này, và từ đó các kính thiên văn của chúng ta có thể quan sát và giải mã chúng.

Vấn đề ở đây, theo Loeb, là hầu hết các hành tinh trên quỹ đạo xung quanh những ngôi sao giống Mặt trời, thì diện tích hành tinh này lại nhỏ hơn hàng nghìn lần so với ngôi sao đó (bạn có thể thấy rõ điều này, khi quan sát hiện tượng Venus Transiting – sao Kim đi ngang trước mặt của Mặt trời). Phần lớn ánh sáng mà chúng ta nhìn thấy thì lại không đi qua bầu khí quyển của hành tinh. “Điều này khiến cho việc phát hiện các phần tử oxy rất khó khăn, do ánh sáng của ngôi sao quá mạnh và quá nhiều”.


Nhưng nếu hành tinh đó quay quanh một sao lùn trắng – ngôi sao nhỏ hơn, nhiệt độ thấp hơn, đậm đặc hơn, được biết đến như một ngôi sao chết hay ngôi sao đang chết dần – thì lại là một chuyện khác. Cùng với nhà thiên văn – vật lý học Dan Maoz, Loeb đã xây dựng nên thuyết về hành tinh giống Trái đất quay xung quanh một sao lùn trắng và kết luận rằng, những hành tinh này đều có khả năng phát hiện dễ dàng những dấu hiệu của sự sống.


Kích thước của một sao lùn trắng khá nhỏ, chỉ tương đương Trái đất, vậy nên khi hành tinh đi qua trước mặt ngôi sao này, ít nhiều cũng sẽ làm giảm lượng ánh sáng đi tới một cách rõ rệt. Và, do đó, những dấu ấn sinh học trong khí quyển sẽ dễ dàng được phát hiện.

Loeb cho biết, với ước tính hiện tại, có khoảng hàng tỉ ngôi sao lùn trắng trong dải Ngân hà, và các dữ liệu cho thấy khoảng một phần ba trong số chúng là có hành tinh quay quanh. “Giờ chúng ta có thể thiết kế một lộ trình quan sát để có thể phát hiện các dấu ấn sinh học trong bầu khí quyển của các hành tinh giống Trái đất, nếu chúng thực sự tồn tại”.

Bước đầu tiên của chương trình này, là nhận diện những ngôi sao lùn trắng gần chúng ta, và kiểm tra xem có tồn tại hành tinh nào giống Trái đất đang quay quanh nó ở một khoảng cách thích hợp hay không. Sau đó, dựa vào một lượng lớn những bức ảnh chụp được, máy móc sẽ xử lý và cho ta biết kết quả.

Vậy thì việc tìm kiếm những hành tinh giống Trái đất và những ngôi sao giống Mặt trời thì sao, Loeb cho biết là hoàn toàn có thể, nhưng hiện tại thì chúng ta chưa tìm ra cách để nghiên cứu chúng. Có thể trong thập kỉ tới, chúng ta sẽ tìm ra câu trả lời.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Đổi mới công tác phổ biến kiến thức KH&CN: Từ truyền thông một chiều đến hệ sinh thái tri thức mở
Những năm qua hoạt động phổ biến kiến thức của các tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam đã được triển khai rộng rãi, đem lại hiệu quả cao trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng hiện đại, tương tác và gắn chặt hơn với nhu cầu của xã hội.