Không có con đường nào khác là đột phá phát triển khoa học công nghệ

Chiều 18/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị sơ kết 1 năm triển khai chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, 5 năm thực hiện chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước, 4 năm triển khai Đề án 06.

Thủ tướng nhấn mạnh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là xu thế tất yếu, đòi hỏi khách quan, sự lựa chọn mang tính chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong đầu tư

KHOA HỌC CÔNG NGHỆ, ĐỔI MỚI SÁNG TẠO, CHUYỂN ĐỔI SỐ LÀ XU THẾ TẤT YẾU

Khái quát những kết quả nổi bật đạt được, Thủ tướng nhấn mạnh: "Tư duy, nhận thức được nâng lên; hành động quyết tâm, quyết liệt, có trọng tâm trọng điểm hơn; hiệu quả thiết thực cho người dân và doanh nghiệp".

Thủ tướng biểu dương và đánh giá cao những nỗ lực, cố gắng và kết quả đạt được của các bộ, ngành, địa phương; sự chỉ đạo quyết liệt của các thành viên Ban Chỉ đạo; sự đồng lòng, ủng hộ, tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp, đóng góp quan trọng cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06, góp phần quan trọng vào những thành tựu chung của đất nước.

Bên cạnh đó, Thủ tướng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, bất cập. Trong đó, nhiều mục tiêu chưa hoàn thành trong giai đoạn 2021-2025 như giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 chiếm gần 14% GDP, không đạt mục tiêu đề ra là 20% GDP; nguồn lực tài chính cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số chưa tương xứng với yêu cầu.

Nhiều nhiệm vụ tại các chương trình, kế hoạch, đề án triển khai còn chậm tiến độ, chưa có sự chuyển biến rõ nét. Còn nhiều nghị định hướng dẫn thi hành các luật chậm được ban hành; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật chưa cập nhật kịp thời với các xu hướng công nghệ mới.

Hạ tầng số chưa đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi thực tiễn (vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận internet ổn định). Triển khai các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành còn chậm.

Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính còn chậm, mới đạt 18%. Tiến độ số hóa, tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính chưa có nhiều chuyển biến. Tỷ lệ cung cấp dịch vụ công toàn trình còn thấp.

An ninh mạng ở nhiều nơi còn chưa được quan tâm đúng mức và triển khai thiếu quyết liệt; lừa đảo trực tuyến, tấn công mạng, lộ lọt thông tin cá nhân vẫn còn diễn biến rất phức tạp. Nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng được yêu cầu.

Thủ tướng cho rằng ở một số nơi quyết tâm chưa đủ mạnh, hành động chưa đủ quyết liệt; vẫn còn nhiều vướng mắc về pháp lý trong quá trình triển khai thực hiện; công tác tổ chức thực hiện còn lúng túng; kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm; việc xây dựng, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu còn hạn chế... và quan trọng nhất là vai trò của người đứng đầu các cơ quan.

"Những nơi nào làm tốt là nhờ sự quan tâm, quyết liệt, sát sao của người đứng đầu và ngược lại", Thủ tướng nhấn mạnh và nêu rõ, các bộ ngành, cơ quan, địa phương nào không hoàn thành nhiệm vụ được giao sẽ kiểm điểm, đánh giá người đứng đầu theo Quy định của Bộ Chính trị.

Thủ tướng nhấn mạnh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là xu thế tất yếu, đòi hỏi khách quan, sự lựa chọn mang tính chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong đầu tư, là động lực phát triển nhanh, bền vững của mỗi quốc gia.

"Chúng ta muốn tăng trưởng kinh tế 2 con số, muốn bộ máy hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, muốn đất nước bắt kịp, tiến cùng và vượt lên, phát triển nhanh và bền vững, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao thì không có con đường nào khác là đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi kép (chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số)", Thủ tướng phát biểu.

Thủ tướng nêu rõ quan điểm phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và cải cách hành chính và Đề án 06 phải được triển khai quyết liệt, toàn diện, đồng bộ, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, tạo nhiều đột phá để Việt Nam bắt kịp, tiến cùng và vươn lên so với khu vực, thế giới; đẩy mạnh 3 đột phá chiến lược số: Đột phá về thể chế số, đột phá về hạ tầng số, đột phá về nhân lực số.

Đồng thời, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và cải cách hành chính và Đề án 06 phải gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn bộ máy, với phương châm "Bộ máy tinh gọn - Dữ liệu kết nối - Quản trị thông minh", lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể, là động lực, là nguồn lực, "Đảng lãnh đạo, Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, công tư đồng hành, đất nước phát triển, nhân dân hạnh phúc".

"Đảng đã lãnh đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng hành, nhân dân ủng hộ, bạn bè giúp đỡ, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi. Thể chế phải thông thoáng, hạ tầng phải thông suốt, quản trị và nhân lực thông minh, nguồn lực phải đủ lớn, ý chí phải đủ mạnh, tổ chức thực hiện phải quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, làm việc nào dứt việc đó", Thủ tướng nói.

Người đứng đầu Chính phủ cũng nhắc lại tinh thần chung là đoàn kết, hợp tác và trao đổi. Theo đó, phải củng cố, phát huy đoàn kết, thống nhất để tạo ra sức mạnh; hợp tác để tạo ra, gia tăng lợi ích của mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương và đặc biệt là gia tăng lợi ích cho người dân, hài hòa lợi ích giữa người dân, doanh nghiệp và nhà nước; trao đổi để hiểu nhau hơn, tăng cường niềm tin, chia sẻ với nhau nhiều hơn, đi đến nhận thức chung và có hành động chung.

CƯƠNG QUYẾT CẮT GIẢM THỦ TỤC HÀNH CHÍNH RƯỜM RÀ, VÒNG VO, MẤT THỜI GIAN

Chỉ đạo một số nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới với các bộ ngành, địa phương, Thủ tướng yêu cầu phát huy hiệu quả vai trò các Tổ Công tác giúp việc Ban Chỉ đạo của Chính phủ và đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tham khảo những kinh nghiệm tốt.

Để tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung xây dựng, trình Chính phủ để trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Luật Bưu chính (sửa đổi); xây dựng, trình kế hoạch năm 2026 của Ban Chỉ đạo, hoàn thành trước ngày 15/1/2026.

Bộ Công an xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định về tổ chức và hoạt động của Trung tâm Dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong tháng 01/2026; nghiên cứu tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định về cơ chế đột phá cho hoạt động của Trung tâm Sáng tạo, khai thác dữ liệu với các cơ chế ưu đãi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, hoàn thành trong Quý I/2026; khẩn trương phối hợp với các bộ ngành liên quan sớm trình Chính phủ ban hành Nghị quyết về phát triển công dân số, hoàn thành trong Quý I/2026; phối hợp Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan xây dựng Chương trình triển khai Đề án 06 giai đoạn 2026-2030, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong tháng 01/2026.

Bộ Nội vụ xây dựng Kế hoạch hoạt động trọng tâm cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2026-2030, trong đó trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong tháng 01/2026.

Về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ giao nhiệm vụ cho các doanh nghiệp, tổ chức khoa học công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược trong Danh mục Công nghệ chiến lược…

Về chuyển đổi số quốc gia và triển khai Đề án 06, Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành, địa phương khẩn trương phối hợp với Bộ Công an đăng ký, sử dụng hạ tầng tập trung tại Trung tâm dữ liệu quốc gia; Bộ Công an có trách nhiệm đề xuất phương án xây dựng các Trung tâm dữ liệu quốc gia mới theo lộ trình.

Đẩy mạnh phát triển hạ tầng viễn thông, phủ sóng 5G băng thông rộng, Internet vệ tinh Starlink và quy hoạch hạ tầng năng điện, năng lượng xanh cho các Trung tâm dữ liệu. Đẩy mạnh rà soát, phân loại dữ liệu, xây dựng lộ trình hoàn thiện, đưa vào sử dụng ngay các cơ sở dữ liệu, đặc biệt là 12 cơ sở dữ liệu trọng yếu.

Bộ Công an khẩn trương triển khai nền tảng VNeID trở thành nền tảng số quốc gia phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Về dịch vụ công trực tuyến và cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, các bộ, ngành, địa phương rà soát, chuẩn hóa toàn diện quy trình thủ tục hành chính đảm bảo thống nhất trên toàn quốc; triệt để khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia để thay thế hồ sơ giấy… Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp các bộ, ngành khẩn trương rà soát, chuẩn hóa quy trình, hồ sơ thủ tục hành chính các cấp, tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền.

"Cương quyết cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà, vòng vo, mất thời gian; việc nào ai làm tốt nhất thì giao cho người đó làm; việc nào người dân và doanh nghiệp làm tốt hơn thì để người dân và doanh nghiệp làm", Thủ tướng nhấn mạnh và yêu cầu công khai kết quả, số liệu cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính trên các phương tiện thông tin đại chúng, trong đó có Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.

Bộ Công an, Bộ Quốc phòng chủ trì bảo đảm an ninh mạng. Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính hướng dẫn, xử lý dứt điểm các vướng mắc, khó khăn về tài chính, kinh phí và phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Về phát triển nguồn nhân lực, các bộ, ngành, địa phương triển khai đào tạo, nâng cao năng lực chuyển đổi số cho cán bộ, công chức, viên chức và người dân, đảm bảo khả năng vận hành, khai thác, sử dụng hiệu quả các nền tảng số. Tiếp tục đẩy mạnh đào tạo trực tuyến trên nền tảng "Bình dân học vụ số".

Gửi lời chúc "năm mới, tư duy mới, công nghệ mới, thắng lợi mới", Thủ tướng kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp công nghệ phát huy tinh thần dân tộc, dám nghĩ, dám làm, nghĩ sâu làm lớn, nhìn xa trông rộng; mỗi người dân hãy chủ động trở thành những "công dân số" văn minh, tích cực học tập, nâng cao kỹ năng số để làm chủ tương lai, chung tay xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, mang lại hạnh phúc, ấm no cho nhân dân.