Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 06/01/2009 16:51 (GMT+7)

Bệnh viêm phổi Pneumocystis jirovecii

Năm 2003, tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch: 51,6% bệnh nhân nhiễm HIV bị viêm phổi BK âm được xác định là PCP. Tháng 3 - 2005, 3 - 2006, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới: 56,4% bệnh nhân nhiễm HIV bị viêm phổi nhiễm trùng do P. jirovecii.

Sau khi được hít vào, P. Jirovecii cư trú ở phế nang và bị đại thực bào phế nang tiêu diệt. Nếu hệ miễn dịch của người bệnh bị suy giảm thì sự thực bào bị suy yếu nên P. Jirovecii sinh sôi và tràn ngập các phế nang, gây tăng tính thấm mao mạch phế nang làm phế nang tràn ngập dịch tiết, trường hợp nặng có thể có phù mô kẽ, hóa xơ. Bệnh viêm phổi do P. jirovecii sẽ xuất hiện cùng với một bệnh nhiễm có từ trước hoặc một bệnh nhiễm mới, ví dụ như bệnh lao phổi.

Những bệnh nhân không nhiễm HIV thường bị bệnh sau khi giảm liều corticoidesvà kéo dài đặc trưng trong vòng 1 - 2 tuần. Bệnh nhân bị nhiễm HIV thường bị bệnh trong vòng vài tuần hay lâu hơn, với bệnh cảnh: sốt, ho khan, khó thở sụt cân, ra mồ hôi ban đêm, tuy nhiên bệnh cảnh lâm sàng thay đổi trên từng bệnh nhân. Nếu người thầy thuốc lâm sàng nghi ngờ và hỏi bệnh sữ kỹ lưỡng có thể giúp phát hiện bệnh sớm.

Đo khí máu động mạch sẽ thấy tình trạng thiếu oxy máu và kiềm hô hấp. Có điều nghịch lý là những người không nhiễm HIV lại có những bất thường về mặt cận lâm sàng nặng nề hơn những người bị nhiễm HIV.

Nang P. jirovecii trong môX quang phổi cho thấy hình ảnh đặc trưng là thâm nhiễm lan tỏa hai bên bắt đầu từ rốn phổi, có thể có những hình ảnh không đặc trưng khác như nốt đông đặc, tổn thương dạng nang. Trong giai đoạn sớm của bệnh, phim phổi có thể bình thường.

Chẩn đoán khẳng định khi xét nghiệm trong đàm của bệnh nhân có P. jirovecii, điều này phụ thuộc rất nhiều vào kỹ thuật lấy bệnh phẩm chính xác. Có nhiều phương pháp nhuộm để xét nghiệm nhưng nhuộm miễn dịch huỳnh quang giúp mình nhìn thấy hình ảnh đặc trưng của P. jirovecii.

Nội soi phế quản bằng ống soi mềm với hút dịch rửa phế quản (BAL) làm xét nghiệm tìm P. jirovecii có độ nhạy cao hơn lấy đàm. Nếu lấy đàm không cho kết quả như mong muốn và không thể lấy dịch rửa phế quản thì cần điều trị theo kinh nghiệm với những thuốc đặc hiệu kháng P. jirovecii.

P. jirovecii trong mẫu sinh thiết phổi nhuộm bạcViêm phổi P. jirovecii nếu không điều trị người bệnh sẽ tử vong do suy hô hấp, do đó cần điều trị càng sớm càng tốt, trước khi có những tổn thương phế quản lan rộng.

Các yếu tố tiên lượng bệnh là áp lực oxy động mạch, số lượng bạch cầu đa nhân trung tính, những hình ảnh bất thường trên phim X quang ngực, nồng độ albumin trong máu, tình trạng đồng nhiễm các bệnh phổi khác trên bệnh nhân.

Thuốc điều trị đặc hiệu P. jirovecii là trimetoprim sulfamethoxazol (TMP - SMZ) có hoạt tính ức chế tổng hợp axit folic là thuốc được lựa chọn điều trị cho tất cả các thể bệnh Pneumocystis. Điều trị cần kéo dài trong 14 ngày đối với bệnh nhân không nhiễm HIV và 21 ngày cho những người nhiễm HIV, vì bệnh nhiễm HIV đáp ứng chậm hơn, phải sau 7 ngày mới có thể kết luận là điều trị thất bại. Sử dụng thêm thuốc vào phác đồ không đem lại hiệu quả hơn mà có thể làm tăng nguy cơ nhiễm độc. TMP - SMZ được các bệnh nhân không nhiễm HIV dung nạp tốt nhưng có thể nhiều bệnh nhân nhiễm HIV bị những phản ứng phụ không mong muốn như dị ứng thuốc, sốt, phát ban, giảm bạch cầu đa nhân trung tính, giảm tiểu cầu (cần kiểm tra công thức máu khi dùng thuốc trên 14 ngày), viêm gan (hiếm), tăng kali máu, rối loạn tiêu hóa, ù tai. Các thuốc thay thế có thể là pentamidin, dapson, primaquin và clindamycin.

P. jirovecii nhuộm huỳnh quangNhững bệnh nhân HIV thường sớm bị ảnh hưởng xấu lên chức năng hô hấp ngay sau khi sử dụng thuốc kháng P. jirovecii, một số nghiên cứu cho thấy nếu phối hợp thêm prednison (15 - 30 phút trước khi dùng TMP - SMZ), có thể ngừa được vấn đề này và tăng tỷ lệ sống còn cho bệnh nhân.

Dự phòng tiên phátđược chỉ định cho những bệnh nhân nhiễm HIV có số lượng tế bào CD4 < 200/ m L, còn với những bệnh nhân khác kéo dài cho đến khi tình trạng miễn dịch không còn bị ức chế. Thuốc phòng ngừa vẫn là TMP - SMZ hoặc các thuốc thay thế với liều lượng thấp hơn điều trị. Cần thận trọng phòng ngừa sự tiếp xúc giữa bệnh nhân Pneumocystis với những người nhạy cảm.

P. jirovecii nhuộm huỳnh quang
P. jirovecii trong mẫu sinh thiết phổi nhuộm bạc
Nang P. jirovecii trong mô

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Góp ý kiến Luật Nhà ở (sửa đổi)
Tại hội thảo, nhiều nhà khoa học cho rằng với xu hướng quản trị đô thị hiện nay, dự thảo Luật Nhà ở có thể cân nhắc bổ sung một điều về "Hệ thống dữ liệu nhà ở quốc gia". Đây sẽ là cơ sở để quản lý vòng đời nhà ở, cảnh báo sớm nguy cơ xuống cấp và hỗ trợ hoạch định chính sách.
Tạo động lực phát triển, đưa ngành công nghệ sinh học Việt Nam lên tầm cao mới
Hội nghị Khoa học toàn quốc về Công nghệ sinh học 2026, diễn ra trong hai ngày 7 và 8/8 tại Đại học Đông Á, Đà Nẵng, không chỉ là sự kiện học thuật mà còn là một dấu mốc chiến lược, điểm hội tụ trí tuệ nhằm định hình lại quỹ đạo phát triển của ngành công nghệ sinh học Việt Nam...
Nghệ An: Khai mạc vòng chung kết Cuộc thi sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên, nhi đồng
Sáng 7/8, Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ, Tỉnh đoàn và trường Cao đẳng công nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc tổ chức khai mạc vòng chung kết Cuộc thi sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh năm 2026.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long
Ngày 7/8, tại Vĩnh Long, GS.TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam dự và phát biểu tại Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là Đại hội đầu tiên sau hợp nhất Liên hiệp Hội ba tỉnh Bến Tre, Trà Vinh và Vĩnh Long, mở ra một giai đoạn phát triển mới của đội ngũ trí thức KH&CN trên địa bàn tỉnh.
Thống nhất quy định để doanh nghiệp không phải khai báo nhiều lần
Sáng 7/8, Tổ 15 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ, TP. Đà Nẵng) thảo luận về: dự án Luật Phát triển đô thị; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.
Góp ý kiến cho Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)
Tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các nền tảng số và mạng xã hội để nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật trong giai đoạn mới. Đây là nội dung được nhiều chuyên gia, nhà khoa học góp ý tại hội thảo “Góp ý Dự án Luật Phổ biến giáo dục pháp luật (sửa đổi) do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Khoa học Tâm lí - Giáo dục Việt Nam tổ chức chiều ngày 6/8.
Hoàn thiện thể chế thúc đẩy phát triển ngành xuất bản trong kỷ nguyên số
Sáng ngày 6/8, VUSTA tổ chức Hội thảo đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Các chuyên gia, nhà khoa học từ các hội thành viên, đơn vị trực thuộc đã tham góp nhiều ý kiến góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động xuất bản trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và những thách thức ngày càng lớn trong bảo vệ bản quyền.
Nghệ An: Trao 162 giải thưởng Olympic Hóa học 19-5
Cuộc thi đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ về sự hấp dẫn của Hóa học và lan tỏa tình yêu của Hóa học đương đại đến mọi người. Thành công của cuộc thi là lời khẳng định về vai trò của Hóa học trong đời sống và tương lai của đất nước.
Xây dựng hành lang pháp lý phát triển đô thị Việt Nam
Chuyển mạnh từ tư duy quản lý đô thị sang kiến tạo phát triển đô thị là một trong những nội dung được nhiều chuyên gia góp ý tại Hội thảo “Đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật Phát triển đô thị” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp cùng Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam và Tổng Hội Xây dựng Việt Nam tổ chức sáng 5/8, tại Hà Nội.