Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 06/01/2009 16:51 (GMT+7)

Bệnh viêm phổi Pneumocystis jirovecii

Năm 2003, tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch: 51,6% bệnh nhân nhiễm HIV bị viêm phổi BK âm được xác định là PCP. Tháng 3 - 2005, 3 - 2006, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới: 56,4% bệnh nhân nhiễm HIV bị viêm phổi nhiễm trùng do P. jirovecii.

Sau khi được hít vào, P. Jirovecii cư trú ở phế nang và bị đại thực bào phế nang tiêu diệt. Nếu hệ miễn dịch của người bệnh bị suy giảm thì sự thực bào bị suy yếu nên P. Jirovecii sinh sôi và tràn ngập các phế nang, gây tăng tính thấm mao mạch phế nang làm phế nang tràn ngập dịch tiết, trường hợp nặng có thể có phù mô kẽ, hóa xơ. Bệnh viêm phổi do P. jirovecii sẽ xuất hiện cùng với một bệnh nhiễm có từ trước hoặc một bệnh nhiễm mới, ví dụ như bệnh lao phổi.

Những bệnh nhân không nhiễm HIV thường bị bệnh sau khi giảm liều corticoidesvà kéo dài đặc trưng trong vòng 1 - 2 tuần. Bệnh nhân bị nhiễm HIV thường bị bệnh trong vòng vài tuần hay lâu hơn, với bệnh cảnh: sốt, ho khan, khó thở sụt cân, ra mồ hôi ban đêm, tuy nhiên bệnh cảnh lâm sàng thay đổi trên từng bệnh nhân. Nếu người thầy thuốc lâm sàng nghi ngờ và hỏi bệnh sữ kỹ lưỡng có thể giúp phát hiện bệnh sớm.

Đo khí máu động mạch sẽ thấy tình trạng thiếu oxy máu và kiềm hô hấp. Có điều nghịch lý là những người không nhiễm HIV lại có những bất thường về mặt cận lâm sàng nặng nề hơn những người bị nhiễm HIV.

Nang P. jirovecii trong môX quang phổi cho thấy hình ảnh đặc trưng là thâm nhiễm lan tỏa hai bên bắt đầu từ rốn phổi, có thể có những hình ảnh không đặc trưng khác như nốt đông đặc, tổn thương dạng nang. Trong giai đoạn sớm của bệnh, phim phổi có thể bình thường.

Chẩn đoán khẳng định khi xét nghiệm trong đàm của bệnh nhân có P. jirovecii, điều này phụ thuộc rất nhiều vào kỹ thuật lấy bệnh phẩm chính xác. Có nhiều phương pháp nhuộm để xét nghiệm nhưng nhuộm miễn dịch huỳnh quang giúp mình nhìn thấy hình ảnh đặc trưng của P. jirovecii.

Nội soi phế quản bằng ống soi mềm với hút dịch rửa phế quản (BAL) làm xét nghiệm tìm P. jirovecii có độ nhạy cao hơn lấy đàm. Nếu lấy đàm không cho kết quả như mong muốn và không thể lấy dịch rửa phế quản thì cần điều trị theo kinh nghiệm với những thuốc đặc hiệu kháng P. jirovecii.

P. jirovecii trong mẫu sinh thiết phổi nhuộm bạcViêm phổi P. jirovecii nếu không điều trị người bệnh sẽ tử vong do suy hô hấp, do đó cần điều trị càng sớm càng tốt, trước khi có những tổn thương phế quản lan rộng.

Các yếu tố tiên lượng bệnh là áp lực oxy động mạch, số lượng bạch cầu đa nhân trung tính, những hình ảnh bất thường trên phim X quang ngực, nồng độ albumin trong máu, tình trạng đồng nhiễm các bệnh phổi khác trên bệnh nhân.

Thuốc điều trị đặc hiệu P. jirovecii là trimetoprim sulfamethoxazol (TMP - SMZ) có hoạt tính ức chế tổng hợp axit folic là thuốc được lựa chọn điều trị cho tất cả các thể bệnh Pneumocystis. Điều trị cần kéo dài trong 14 ngày đối với bệnh nhân không nhiễm HIV và 21 ngày cho những người nhiễm HIV, vì bệnh nhiễm HIV đáp ứng chậm hơn, phải sau 7 ngày mới có thể kết luận là điều trị thất bại. Sử dụng thêm thuốc vào phác đồ không đem lại hiệu quả hơn mà có thể làm tăng nguy cơ nhiễm độc. TMP - SMZ được các bệnh nhân không nhiễm HIV dung nạp tốt nhưng có thể nhiều bệnh nhân nhiễm HIV bị những phản ứng phụ không mong muốn như dị ứng thuốc, sốt, phát ban, giảm bạch cầu đa nhân trung tính, giảm tiểu cầu (cần kiểm tra công thức máu khi dùng thuốc trên 14 ngày), viêm gan (hiếm), tăng kali máu, rối loạn tiêu hóa, ù tai. Các thuốc thay thế có thể là pentamidin, dapson, primaquin và clindamycin.

P. jirovecii nhuộm huỳnh quangNhững bệnh nhân HIV thường sớm bị ảnh hưởng xấu lên chức năng hô hấp ngay sau khi sử dụng thuốc kháng P. jirovecii, một số nghiên cứu cho thấy nếu phối hợp thêm prednison (15 - 30 phút trước khi dùng TMP - SMZ), có thể ngừa được vấn đề này và tăng tỷ lệ sống còn cho bệnh nhân.

Dự phòng tiên phátđược chỉ định cho những bệnh nhân nhiễm HIV có số lượng tế bào CD4 < 200/ m L, còn với những bệnh nhân khác kéo dài cho đến khi tình trạng miễn dịch không còn bị ức chế. Thuốc phòng ngừa vẫn là TMP - SMZ hoặc các thuốc thay thế với liều lượng thấp hơn điều trị. Cần thận trọng phòng ngừa sự tiếp xúc giữa bệnh nhân Pneumocystis với những người nhạy cảm.

P. jirovecii nhuộm huỳnh quang
P. jirovecii trong mẫu sinh thiết phổi nhuộm bạc
Nang P. jirovecii trong mô

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.