Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 06/01/2009 16:51 (GMT+7)

Bệnh viêm phổi Pneumocystis jirovecii

Năm 2003, tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch: 51,6% bệnh nhân nhiễm HIV bị viêm phổi BK âm được xác định là PCP. Tháng 3 - 2005, 3 - 2006, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới: 56,4% bệnh nhân nhiễm HIV bị viêm phổi nhiễm trùng do P. jirovecii.

Sau khi được hít vào, P. Jirovecii cư trú ở phế nang và bị đại thực bào phế nang tiêu diệt. Nếu hệ miễn dịch của người bệnh bị suy giảm thì sự thực bào bị suy yếu nên P. Jirovecii sinh sôi và tràn ngập các phế nang, gây tăng tính thấm mao mạch phế nang làm phế nang tràn ngập dịch tiết, trường hợp nặng có thể có phù mô kẽ, hóa xơ. Bệnh viêm phổi do P. jirovecii sẽ xuất hiện cùng với một bệnh nhiễm có từ trước hoặc một bệnh nhiễm mới, ví dụ như bệnh lao phổi.

Những bệnh nhân không nhiễm HIV thường bị bệnh sau khi giảm liều corticoidesvà kéo dài đặc trưng trong vòng 1 - 2 tuần. Bệnh nhân bị nhiễm HIV thường bị bệnh trong vòng vài tuần hay lâu hơn, với bệnh cảnh: sốt, ho khan, khó thở sụt cân, ra mồ hôi ban đêm, tuy nhiên bệnh cảnh lâm sàng thay đổi trên từng bệnh nhân. Nếu người thầy thuốc lâm sàng nghi ngờ và hỏi bệnh sữ kỹ lưỡng có thể giúp phát hiện bệnh sớm.

Đo khí máu động mạch sẽ thấy tình trạng thiếu oxy máu và kiềm hô hấp. Có điều nghịch lý là những người không nhiễm HIV lại có những bất thường về mặt cận lâm sàng nặng nề hơn những người bị nhiễm HIV.

Nang P. jirovecii trong môX quang phổi cho thấy hình ảnh đặc trưng là thâm nhiễm lan tỏa hai bên bắt đầu từ rốn phổi, có thể có những hình ảnh không đặc trưng khác như nốt đông đặc, tổn thương dạng nang. Trong giai đoạn sớm của bệnh, phim phổi có thể bình thường.

Chẩn đoán khẳng định khi xét nghiệm trong đàm của bệnh nhân có P. jirovecii, điều này phụ thuộc rất nhiều vào kỹ thuật lấy bệnh phẩm chính xác. Có nhiều phương pháp nhuộm để xét nghiệm nhưng nhuộm miễn dịch huỳnh quang giúp mình nhìn thấy hình ảnh đặc trưng của P. jirovecii.

Nội soi phế quản bằng ống soi mềm với hút dịch rửa phế quản (BAL) làm xét nghiệm tìm P. jirovecii có độ nhạy cao hơn lấy đàm. Nếu lấy đàm không cho kết quả như mong muốn và không thể lấy dịch rửa phế quản thì cần điều trị theo kinh nghiệm với những thuốc đặc hiệu kháng P. jirovecii.

P. jirovecii trong mẫu sinh thiết phổi nhuộm bạcViêm phổi P. jirovecii nếu không điều trị người bệnh sẽ tử vong do suy hô hấp, do đó cần điều trị càng sớm càng tốt, trước khi có những tổn thương phế quản lan rộng.

Các yếu tố tiên lượng bệnh là áp lực oxy động mạch, số lượng bạch cầu đa nhân trung tính, những hình ảnh bất thường trên phim X quang ngực, nồng độ albumin trong máu, tình trạng đồng nhiễm các bệnh phổi khác trên bệnh nhân.

Thuốc điều trị đặc hiệu P. jirovecii là trimetoprim sulfamethoxazol (TMP - SMZ) có hoạt tính ức chế tổng hợp axit folic là thuốc được lựa chọn điều trị cho tất cả các thể bệnh Pneumocystis. Điều trị cần kéo dài trong 14 ngày đối với bệnh nhân không nhiễm HIV và 21 ngày cho những người nhiễm HIV, vì bệnh nhiễm HIV đáp ứng chậm hơn, phải sau 7 ngày mới có thể kết luận là điều trị thất bại. Sử dụng thêm thuốc vào phác đồ không đem lại hiệu quả hơn mà có thể làm tăng nguy cơ nhiễm độc. TMP - SMZ được các bệnh nhân không nhiễm HIV dung nạp tốt nhưng có thể nhiều bệnh nhân nhiễm HIV bị những phản ứng phụ không mong muốn như dị ứng thuốc, sốt, phát ban, giảm bạch cầu đa nhân trung tính, giảm tiểu cầu (cần kiểm tra công thức máu khi dùng thuốc trên 14 ngày), viêm gan (hiếm), tăng kali máu, rối loạn tiêu hóa, ù tai. Các thuốc thay thế có thể là pentamidin, dapson, primaquin và clindamycin.

P. jirovecii nhuộm huỳnh quangNhững bệnh nhân HIV thường sớm bị ảnh hưởng xấu lên chức năng hô hấp ngay sau khi sử dụng thuốc kháng P. jirovecii, một số nghiên cứu cho thấy nếu phối hợp thêm prednison (15 - 30 phút trước khi dùng TMP - SMZ), có thể ngừa được vấn đề này và tăng tỷ lệ sống còn cho bệnh nhân.

Dự phòng tiên phátđược chỉ định cho những bệnh nhân nhiễm HIV có số lượng tế bào CD4 < 200/ m L, còn với những bệnh nhân khác kéo dài cho đến khi tình trạng miễn dịch không còn bị ức chế. Thuốc phòng ngừa vẫn là TMP - SMZ hoặc các thuốc thay thế với liều lượng thấp hơn điều trị. Cần thận trọng phòng ngừa sự tiếp xúc giữa bệnh nhân Pneumocystis với những người nhạy cảm.

P. jirovecii nhuộm huỳnh quang
P. jirovecii trong mẫu sinh thiết phổi nhuộm bạc
Nang P. jirovecii trong mô

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Đắk Lắk: Đội ngũ trí thức đồng hành cùng báo chí cách mạng
Thông qua các công trình nghiên cứu, bài viết chuyên sâu, hoạt động tư vấn, phản biện xã hội và truyền thông khoa học, đội ngũ trí thức Đắk Lắk đã góp phần làm phong phú nội dung báo chí, lan tỏa tri thức, định hướng dư luận xã hội và cung cấp những luận cứ khoa học, thực tiễn phục vụ sự phát triển của địa phương trong thời kỳ mới.
Bà Hà Hoàng Yến làm Giám đốc Quỹ VIFOTEC
Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phan Xuân Dũng mong muốn bà Hà Hoàng Yến trên cương vị Giám đốc Quỹ VIFOTEC tiếp tục phấn đấu, rèn luyện, sâu sát, phát huy tốt vai trò và nhiệm vụ mới được phân công để góp phần cùng tập thể cán bộ Quỹ VIFOTEC vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.
Quyết định số 185-QĐ/TW: Bộ Chính trị giao 1.878.362 biên chế năm 2026
Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 02/6/2026, về biên chế các ban, cơ quan, đơn vị sự nghiệp của Đảng ở Trung ương; cơ quan Mặt trận Tổ quốc, cơ quan tham mưu, giúp việc Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Đảng uỷ các cơ quan Đảng Trung ương và các tỉnh, thành phố năm 2026.
DigiFest 2026 và tinh thần đưa chuyển đổi số đi vào thực chất
Tại Diễn đàn quốc gia số Việt Nam - DigiFest 2026 vừa qua, các chuyên gia khẳng định, chuyển đổi số không đơn thuần là việc số hóa những quy trình cũ, mà phải kiến tạo những phương thức vận hành mới dựa trên công nghệ số để giải quyết hiệu quả các vấn đề thực tiễn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp;tạo ra giá trị mới và động lực tăng trưởng cho nền kinh tế Việt Nam.
GS.VS.TSKH Trần Đình Long: Khoa học chỉ thật sự có giá trị khi đến được với người dân
Từ một cậu học trò nghèo đất Tổ Phú Thọ đến nhà khoa học được quốc tế ghi nhận, được vinh danh Công dân Thủ đô ưu tú năm 2025, hành trình của ông là câu chuyện đẹp về lòng say mê tri thức, tinh thần cống hiến và niềm tin bền bỉ vào tương lai của nền nông nghiệp Việt Nam.